Vawlei cung Technology ah (Women Power) Neitu Pa ( 7 ) Pawl:

1. SHERYL SANDBERG, CEO, 

FACEBOOK: Sheryl Sandberg hi kuful Women list i an chuahmi ah pakhatnak asi, culawng si loin, Fortune-in 50 Most Powerful Women in Business timi an langzarahnak ah siseh, Times 100 Most Influenctial People  timi zongah a bik lei asi fawn. 

2. RUTH PORAT, CFO 

ALPHABET: Ruth Porat hi Google parent company, Alphabet Inc. CFO si cuahmah mi asi. Amah hi hnuk cancer zawtnak in adam mi asi. Ruth nihhin Google i rian atuan hlanah Morgan Stanley ah Chief Financial Officer le Excutive Vice President arak tuan cang mi asi fawn. Standford University in bachelor of arts/science a dih. University of Pennsylvania Wharton School in MBA a dih fawn. London School of Economics in Master of Science a dih mi asi fawn.

3. SUSAN WOJCICKI, CEO, 

YouTube: Vawlei cungi online video platform liancem, YouTube CEO zong hi nu thiamthiam arak si hoi fawn, Wojcicki nihhin  kum 2014 thok khan vawlei cung i video platform liancem, YouTube hi a van peh zulh ve, mah hi hlan ahhin Google ads and commer timi lei ah hruaitucem dinhmun in arak um fawn. Amah hi vawlei cungah nupawl an canvo diktak, an co hnga dingmi co kho dingi humhalh lei kawngah catial tawntu, catialthiam, mitheih hlawhmi numaksak tak asi fawn. 

4. ANGELA AHRENDTS, SENIOR VICE PRESIDENT, 

APPLE:  Angela Ahrendts hi Apple company- ah senior executive vailte lakah nu umchun asi Retail and online stores bikah hin senior vice president a si fawn. Nikum lei i  Forbes nih vawlei cungi women power thiltikho pawl list an langzarhnak ahkhan 25 nak asi. Tu ahcun United Kingdom(UK) Prime Minister bussiness advisory council-ah active member atuan cuahmah liao mi asi fawn, Apple i atuan hlanah hin Burberry-ah CEO a tuan tawn.

5. AMY HOOD, CFO, 

MICROSOFT: Amy Hood hi Microsoft Corporarion-ah nu Chief Financial Officer hmaisabik asi, mah hi rian hi kum 2013 khan arak i thok. Amy nihhin kum 2002 ahkhan Microsoft  rian hi  tuan hram arak i thok. Tuan hram ai thoknak in senior-level positions phunphun arak tlaih bal tawn, corporate vice president le general manager rian zong arak tlaih chih bal fawn. Duke timi  University in bachelor degree a lak cucun  Havard University in bussiness administration-ah master degree a lak fawn.

6. MEG WHITMAN, CEO, HP 

ENTERPRISE: Meg Whitman hi HP Enterprise President le CEO a si, Princeton University in a dihmi asi. Kum 1998 thok in 2008 karlak ah khan Disney le eBay ah CEO rian arak tuan bal cangmi arak si, tu ahhin  HP Enterprise- timi ah strategic planning vice president a tuan cuahmah liao mi asi. Hibakah hint u ahhin DreamWorks, Procter & Gamble and Hasbro- zongah senior-level positions dinhmun ah a um cuahmah mi asi.

7. MARISSA MAYER, CEO, 

YAHOO: Marissa Mayer hi Search engine lar le lian, Yahoo President le CEO rian khungkhai ngai anei cuahmah mi asi ve, hi position hi kum 37 mi te asi liao in atuan cang mi asi. Yahoo i atuan hlan ah Google product hlawhtlingcem - Google Maps, Google Earth, Street View, Google News le Gmail development-ah a thihruaitu le hohatu guide liancem arak si tawn. 

Note:http://timesofindia.indiatimes.com/tech/jobs/7-most-powerful-women-in-tech/articleshow/51313394.cms

Nupi Neih Hnu i Papawl Danglamnak Tlawmpal ....!!!

Nupi neih hnuah papawl kan danglamnak tlawmpal van thaiduak ṭhan usih. Pa pawl kan khawsak zia le kan umtu ning  kan tarlangh mi hin nupawl nih zeibantuk ruahchannak dah na cungah anput ti na theihthiam khawhnak ding caah ti ruahchannak he, mah hi kan  van chim lai.

1. Papawl hi nupi an neih hlan ahcun mah le umnak room/khan le mah taksa thianhlimnak lei zongah an mah le tawk, an phaktawk ciao in khuasak ai zuam mi an si. Asinabeltein nupi an neih hnu ahcun thianghlimte le felfaitein tein atlangpiin an nung ti lem loh. Nupi an neih ruangah thathu thut cu an si cuang loh, nupi le nih thilhnawk le thilhnawm an thianhlimh pah, dintein in an van phunciarpah thawng van theihpah te zong khi theih nuam an ti ve hrimhrim, cucu nuamhnak, nuamhnak pakhat ah an ruah ve hrimhrim. 

2. Pa pawl hi cu nupi an neih hlanah cun tlangrai, lufah tuktak an ton caan zongah zeihmanh chin duh lo tein an hei tuar chih sawhsawh tawn ko. An tuar khawh rumro ti lo hnu lawngah  simum i lakin an din tawn, asi loah siizung an panh tawn. Nupi an neih hnu belte ahcun hritlang, azeimawte hlek i lu a van fah zongah nupi le chimh an hlaptuk ti si. Nupi an neih ruangah an i hnoh luat khi si loin, nupi le nih ngaihsak nawn i, an van i phar hliphep te hmuh hmanh khi an i lunghmuih lawng si loin nuam an tiin an i cenet tuk ti asi. Cucu an thinlung nuamter cikhat ah an ruah ti asi.  

3. Papawl nihhin nupi an neih hlanah cun an mah te lawng i rawlei hi poi tinak an nei lem loh, an pawngah midang vanthu ding zongin ruahnak an nei lem loh. Asinain nupi an neih hnu ahcun nupi le an rawl atam ash siseh, ava tamtuk lem lo zongah khin nupi le he eitlang kherkher hi an ngaina, an duh. Achanbik i lang cu, hngakchia nih i sirh nawn in an rawlei liao hmuh nuam kan tibantuk khin an nupi le pawl nih an rawlei liao khi an pawngkam te i thutpi i zohkhi an duh ti si. Cucu an i nuamnak, an lomhnak tlintertu phunkhat an i ruah. 

4. Pa pawl nih nupi an neih hlan ahcun azaangbaat hmanah an kam atam bal lem loh! Nupi an neih hnu belte ahcun an tha avadit lemlo zongah khin zeimaw pelpawl te zongah khin an zaangbaat ning an thisen tlawm deuh i ruahnak aphunphun atu le tu in an chim ti si. Aruangbik i alangmi cu; nupi le kutnemtein van tonghtham an duh caah asi bik tawn. Cu zawng cu kan i nuamh pakhat asi ve. 

5. Papawl nih nupi an neih hlanah cun nu zumhawktlak lo nupi neih dingah an duh lo ning an chim tawn. Nupi an neih hnu ahcun ahmun le aram nih akhiah bantukin remcannak tuah an thiam, acang le bangah cun an nupi le mizo pawl nih dawtvar timi thilhman lomi hmanngaii phuahcop van chimnak dingi cilper zong an ui lem tawn loh ti si. Cucu papawl nih an nuam ti zawng thil asi ve ti si. Ahman thlu lem loh.  

6. Papawl hi nupi an neih hlanah cun nupawl mithlitlaknak hi an theithiam tawn lo, an tah caan zawngah zeiti hnemnak cang thiam loin arko in an um caang atampi. Azeibik deuh dah tihmaisa ding zong thei loin an um caan a um tawn. Nupi an neih hnu ahcun dawtnak ruangah an thinlung an i hliam ti cu an thiehthiam ve hna, an tah zongah an herhcem mi dawtnakbiathli chimh i, nemtein pom le cawi an herh ti an van theihthiam,  cunih cun lawmhnak, hnangamnak apek khawh hna ti cu an van theih ceu tawn. 

Note:http://zozamweeklynews.blogspot.in/2010/06/nupui-neih-hnua-mipa-danglamna.html

Zu Tak Hi Cu Aw...!!

• Zu hi, mi capo le capo lo olsam tein theihkhawhnak asi. Mihrut le hrutlo olsam te i theihkhawhnak asi fawn. 

• Zu hi mihrut hrang le bangah hin cun din hrimhrim awk asi loh. Achan cu mifim hmanh an an i chiatpi phah tawn.  

• Zu din hi buainak, lungretheihnak, tlakchiatnak akan phaktertu le chantawinak zong asi fawn. Lainawnnaktertu, ram le khuatlang, phun le hnam, chungkhar le mah le mah mual akan photertu asi. Mi pangai na si ahcun ding lo dingin i ralring, asi lo ah ding lo dingin lamhawl i zuam. 

• Zu ding thiammi cu ngaisang hna hlah, thatnak nakin chiatnak an tel thotho. 

• Zu din thiamlo mi le phei nihcun arauh hlanah ai thihpi tawn. 

Note: Zu ding lomi chungkhar si dingin na thinlung nai dap bal maw? Nai tim bal maw voikhat tal? 

Zuk le Hmuam Kherkher Hi cu Aw..!!!

Zuk leh hmuam hi, bible  chungah ṭialin lang lo hmanhsehlaw, zumtu nang le kei caah cun van tive chin (test) chin sawhsawh ding zong asi loh. Tongh lo top ding  asi ko, zuk le hmuam atawng thamtu pawl nihhin umharphen heitibantuk, kamchia tleuhnak heitibantuk, thaditrehnak ah heitibantuk ruangah hi pawl hi an ti tlangpi deuh tawn, asinain curuangah kha ruangah nikhat hnu nikhat cutin an van tilengmang  tikah cun  zuk loin, ding loin a um in an um  kho hrim ti lo, cunih zawtnak ṭhalopipi achuahter lawng si loin an chan atlin hlanah an nunnak a liam lengmang.  Cucu Bawipa duhzawng thil asi hnga maw? Asi hrimhrim lai lo. 

Minung lakah hin Zuk le hmuam atawng mipawl nihhin umzeneilo tukin an caan an khawhral tawn lawng si loin mihrang tiangin harsatnak apek hna. Zuk le hmuam atawngtham mipawl nihhin nitin tein sum le pai zeimawzat an hloh tawn, thlakhat chung an tangka hman zong hi zeimawzat hi arak si hmanh tawn. Curuangah acaan le bangah hin cun chungkhar tlawmte an thlakhat daih facang cawknak manzat hrawng hi an rak hmantlangpi tawn ti asi fawn. 

Zumtu na si ahcun mahhi pawl hi ruat ve hmanh: 

1. Zuk le hmuam nak i na hmanmi tangka maw tam deuh, mi rethei pawl nan bawmhnak dah?  

2. Zuk le hmuam cawknak i na phaisa hmanmi maw tamdeuh, biakinn i na pekmi thawhlawm? 

3. Zuk le hmuam cawknak i na hmanmi maw tam deuh, Pathian ram caah tiin na pekmi sum le pai dah?

Note: Ahohmanh nih kan zumhnak hi kan i tawmpi kho loh, kan mah le ciao nih kan tuahser mi theitlai cu kan zuun lai, zuk le hmuam men lawng hmanh si loin drugs dangdang tawnghtham nah man sapbei le bang ahcun na nun kha siamṭhat/ tuahṭhat ding/ thawhthar ṭhan ding a va tam lai dah!  Zuk le hmuam tinakah kan phaisa, tangka kan hmanmi nak in Bawipa ram caah, mi rethei zawnzai bawmhnak caah kan hmanmi hi tam deuh in hmang kho u sih law ,zeitluk khin dah kan Pathian ai lawmh lai i, a vai lunghmuih hnga dah! Zuk le hmuam ati ve lomi innchungkhar dirh dingin na thinlungah nai ruah chih bal ve maw?? 

Thineih Cungcangah Zumhawktlak Asi lem lomi Bianepnawi

1. Thikhal  deuh na neih ahcun naupawi khawh si lo :

Thineih liao ah thikhal deuh a umruangah khan naupawi khawhlonak ding chan aum loh. Mahbantuk thil hi cu thineih liao ahcun a um ve awk hrimhrim asi tiin an ruah ve mi asi ko. Asinain, atlang lianpipi, ahlawmpipi an si belte asi ahcun harsatnak na tong kho men, asinain cucu Sonography timi hmangin thlawpbul ding asi.

2. Thineih liao ahhin Sex hman khawh asi lo, adangdangin ih ding:

Sex hi thineih liao zongah hman khawh asi thotho, apoituknak a um lem loh. Amahbelte, thianhlimnak lei belte ahhin i ralring awk asi.

3. Thla zeimawzat chung cu thinei mumal lem loin na um, cu hnu ah na nei asi ahcun na hardamnak caah apoi kho:

Phunghmantein akal khawh thannak hnga- thlaruak si loah, kumkhat zong ahau kho mi asi. Thlatir leiah khan achamphak hlan deuh te zongin, na nei kho ve ko, tlaideuh  zongah na nei kho thiamthiam fawn. Asinain, mah hihi, akumkhatnak ahcun pangaite asi ko. Tih ding a um  lo.

4. Thi ahul hnu ahcun nau pawikhawh asi lo: Ahman thlu lem loh.

A chan cu – thla chiarin thi na nei, asinain caan hmantein na nei lo kho zong asi kho. Hibantuk asi ahcun na taksa ahkhan Ti (Egg) arak pekkhawh thiamthiam, i vennak tel loin Sex nah man asi ahcun nau pawh khawh asi thiamthiam. Na thihul caan aphak le na thicaan adongh bak tu khin naupawi khawh arak si ti lo titu khi arak si deuh.

5. Thineih lioah tilum he i khawlhnak nihhin thineih ning asualsam terviar khawh:

Mahhi cu kan pi le pu pawl nih arak chim uar ngaimi, thillangsar ngaimi thil arak si tawn. A va hman theng thlu lem loh. Angaingai tiahcun, tulum nihkhan na thahri pawl kha, hahdamtein, zaangdamtein a umter khaw, pawfah tuk ding khin arak ven lehlam ti asi.

6. Na thineih- anikhatnak le nihnihnak ahhin lukhawlh lo ding:

Mah hi zong hi zumhtlak taktak bia a si lem loh. Nu thenkhat pawl nihcun an lu thiang hirhiar tein an lu an khawlh lehlam tawn. Lukhawlh ruangah khan zeihmanh thineih abuaiternak a um lo.

7. Thineih liao i sex hmanruangah thinsen chuak atamter phah :

Thineih liao i sex hman ruangah hin thisen chuak atamter phahnak chan zeihmanh a um loh. Sex hmanthlu hnuah pumchungah zeisimaw chuak thluahmah bantuk i ruahnak, i theihnak aum kho men, asinain mahnihhin thisen chuahnak leiah zeihmanh thinphan ding  ruahhar ding a um lem lo.  

8. Thineih liao ahhin naupawi khawh asi lo:

Ahmancembik tu cu mahhihi- thineih liao ahhin naupawi khawh asi ti hi. Mahhihi asi khawhnak cu- na taksa nih Ti(Egg) apek ning ah ai hngat ve. Mahhihi na thineih cuahmah liao ahkhan zeitikcaan poh ah aphan khomi thil asi.

9. Thineih liao ahhin atamkhawh chungin tamin ih tawn ding:

Thineih hi minung nunnak ah thil khuaruahhartuk asi lem lo, aphan tawn mi asi ve hrimhrim. Mah hi nihhin acutituk cun harsatnak aphakter lem lo. Nidang bantukin na umning pangaite bantuk khan na um kho thiamthiam ko ti kha philh hlah.

10. Thineih liaoah ruahsur lak, ti ah i ciah atha lo:Asi nemmam lo. Duhthusamtein nai khawlh kho, nai liao kho, zalawng tein na um kho, na tawngh khawh. Asinain, a tuamnak belte thate na neih a hau. Cucun ruah/ ti na cenhnu ahkhan tithianghlim tein nai tleuh thanawk asi. 

Note: (Internet ta remcan ningin leh t'hanmi asi.)

Evangelical Zumhning Tlangpi Pawl:

Khrihfa hram aithawh, (Apistle) hnungzultu caan thokin evangelical timi hi ahram arak i thok ti zongin chim khawh zong asi ve ko. Martin Luther (1483-1546) ah hin Evangelical Khrihfabu hramthok nak taktak cu avan si. Kum 1700 hrawngi Evangelical cawnpiak hruaitu pawl hna cu: Jonathan Edwards, John Wesley le George Whitefiled te pawl an si. An cawnpiaknak hin mithinlungah naset tein rian at'uan. Kum 1990 hrawngah khan Khrihfabu dangdang Southern Baptist ah siseh, Assemblies of God ah siseh, Christian and Missionary Allience ah siseh, America Presbyterian ah siseh Evangelical Free Church ah siseh, Evangilism cawnpiaknak leiah nasa ngaiin ram alak. Vawlei cung ralpi II nak dongh lei ahcun Evangelical le Fundamental hi fiang tein avan lang kho, cuka i hruaitu cu: Dwight L. Moody, Billy Sunday le Billy Gramham tepawl an van si.

An danglambik nak: 

1. Zumtu diktak si ding cun, "piantharnak" apawimawh.
2. Bible ahhin Pathian nih minungpawl theihter akan duh mi cu ait'ial, zumhnak kawngah siseh, cawnpiaknak lei kawngah siseh nawlngeitubik asi.
3. Thangt'habia chim hi, pastor le Khrihfa upa pawl lawng nih chim dingmi an si loin, zumtu vialte nih kan tuah dingmi kan t'uan dingmi an si.
4. Jesuh Khrih kan aiah vailamtah i athihnak le athawh t'hannak hi, kan nih minung pawl khamhnak kan hmuhkhawhnak um chun asi.

An Zumhnak Tlangpi Pawl: 

1. Bible: Bible bu 66 hi zumhnak le thiltinak lamah zumtu caah nawlngaihnak sangcem neitu asi. Biafang kip hi Pathian nih athawkkhumh mi asi i, ahramthok t'ialmi (orginal book) ahcun tihsual mi a um lo. Evangelical t'henkhat le bang nihcun (King James Version) lawng hi hmantlak le hmanawk asi titu zong cu an um ve.
2. Pathian: Pa, Fapa le Thlarau Thianghlim pathum  hi thumkomh Pathian asi i, an sinak ai tluktlang viar mi an si.
3. Minung: Minung hi Pathian he muisam i khat in  sersiam kan si, sermi thildang vialte cungah ngawlngaitu dingah chiah mi kan si fawn.
4. Sual: Adam le Eve  nih Pathian nawl an ngai lo i, Setan dehnak chungah an tluk ruangah Pathian lakah thil sual an tuah. Mi pakhat ruangah vawlei ah sual arak lut i, mi vialte nih sual an tuah viar, Pathian sunparnak an co ve kho ti lo. Sual man cu thihnak asi ti an zumh bak.
5. Khamhnak: Jesuh Khrih tuarhnak le thihnak hi kan ai akan awh piaknak asi ruangah khamhnak caah thil herh mi asi. Minih, cu Jesuh Khrih tuarnak le thihnak, thawht;hannak cu azumh phot asi ahcun khamh asi. Cucun Jesuh Khrih thianhlimnak t'awmpitu asi ti an pom. Zumhnak ruang le zaangfahnakin khamh kan si ti an pom. Thiamcoternak cu zumhnak ruang le zaangfah zawnruahnak thilpek sunglawi asi. Zumtu pawl cu Thlarau nih apianthar ter i, athianhlimter tawn.
6. Nehhnu Nun: Mi vialte hi taksa hrimhrim thawhter kan si lai i, cucun, Pathian biaceihnak kan hmaichon viar lai. Jesuh Khrih cu ka khamhtu ah apomtu cu Pathian sinah vanramah zungzalin an i din ve lai, Zum duh lo pawl cu zungzal helmei ah an kal lai.

Note: Rev. Vanlalrawna cabu base in ka van t'ial t'han mi asi.

Liberal Cawnpiannak Tlangpi Pawl:

German Theologian scholar pakhat asi mi Fredrich Schleiermacher cu (kum 1768 ah arak chuak i 1834) ah athi. Amah hi Liberal cawnpiaknak hram thoktu tiah chim khawh asi. Acawnpiaknak zultu Albrecht Ritschl zong cu (Kum 1822-1889) ahcun tulioa ṭhangthar pawl nunning ziaza le vawlei fim le thiamnak ṭhangcho cuahmahmi thilpawl cu Theology he cawhchih in akalpi. Kum zabi 19 ahcun Europe rampi Khrihfabu dangdang: American Baptist, United Methodist, Episcopal le USA Evangelical Lutheran tibantuk  ahcun chimkhawh lo bak cun acawnpiaknak nih a van tei hna.

Cuhnuah World Ecumenical Movement timi cu an van dirh. Tuchan ahcun (homosexuals) ordain tibantuk, nungak, tlangval umtlan ning, Nawl (law) nih nauthlak siannak, zeibantuk miphun le mihnam he zong kan tluk viar, tibantuk zumhnak pawl hi hehtiah an buaipi fawn.

An zumhning tlangpi pawl:

Pathian cu dawtnak ni akhatmi Pathian asi. Curuangah mivialte khamh an si lai. Cun, Jesuh Khrih nih khuaruahhar thil atuahmi pawl hi phuahcop sawsawh, thil um kho lomi thil asi. Minung fimnak le thiamnak nih Pathian theih khawh asi. Hi vawilei acahnak cop in aral cuahmah mi tuahṭhat hi biapituk ah an ruah.

1.Bible le anawlngaihnak:  Bible hi minung ihawm chuak asi. Pathian nih athawkkhumhmi asi hrimhrim lo. Miphun kan i tlaihhruai khawhnak ah minung nih aṭialmi asi. Asinain, minung nih Pathian thieh aitimhnak ruangi ṭalmi asi ruangah “Pathian bia” aitel ve kho. Minung irhawm chuak asi ruangah zaah zakhat i hngahnak tlak asi lo.Bible chungi bia le hla pawl hi hlan lioa zumtupawl i cawnpiaknak asi. Tu liao zumtu pawl nih direct tukin kan pom ve menmen ding hi asi lo. Curuangah kan doctrin le kan i hngahnak dingah cun Bible, chia le ṭha theihnak le liamcia zumtupawl rochiahtami (Tradition) hi kan hmanawk asi. Bible hi bia rochiah sawhsawh mi men asi. Kan zumhning le kan i cawnpiaknak hi Bible lawngah kan i hngah ding asi lo. Bible hi hlanliao an i cawnpiaknak sawhsawh men asi ruangah tuliao kan hrangah cun ahluntuk cang, atlaktlai mi asi ti lo.

2.Pathian: Thumkomh Pathian timi hi a um lo,  Palawng hi Pathian asi. Pathian nih thil siphung lengin thil atuah bal lo. bianabiaah (supernatural) khuaruahhar tbk..Jesuh Khrih hi Pathian taksa ah a vancang timi cawnpiaknak hi ahman lomi asi an ti, an pom lo.

3.Minung: Minung hi mah tein avan um kan si (Biological evolution) an ti. Minung hi sualfa kan si lo, theih lonak le hruhnak ruangah cawnnak sang le theihnak sangchin kan herh. Minung hi theihnak le fimthiamnak leiah  cangkang kho  le ṭha kho kan si. Khamhherh mi kan si loh an ti.

4.Sual: Genesis 3 chungi minung sualah atluknak kong kan i cawnpiak hi thil umzia nei lo phuahcop cawnpiaknak sawhsawh asi an ti. Sualfa i chuakmi kan si hrimhrim lo, sual cu  Society (mipi) tuah asi. Minung Adam le Eve sualnak kan i ṭawmpi ti le an sualnak ruagnah nupum chung thok tein sualfa kan si tihi an pom duh loh. Mipakhat ruangah vawlei cungah sual alut timi Rom 5:12 hi an pom duh bur loh. Sualnak ruangah thihnak zong a um ti hi an pom fawn lo. Sual hi cu minung kan khuasak le kan nuntlan ningah ai hngat an ti. Sual hi cu ram i hruaining ṭhat lo ruangah heitibantuk, kan minung hawi umning ṭhatlo ruangah siseh, cawnnak le theihnak, thiamnak ruangah a ummi asi deuh, an ti.

5.Khamhnak: Minung hi khamhnak herh ding tiangin kan sual lo an ti. Jesuh Khrih hi sualnakin akan khamhtu asi lo, asinain zohchunhawktlak le cawnpiaktu ṭha asi an ti. Buddha heiti, Confusious le Muhammad tibantukin miphun cawnpiaktu sawhsawh asi an ti. Jesuh Khrih a kan tuarpiaknak, athawhṭhannak cu phuahcop sawsawh mi asi. Thiamcanternak le aiawhin akan thihpiak, akna tuarpiak timi zumhnak hi cawnpiaknak hman lomi asi, an ti.

6.Nehhnu caan: Liberalist ṭhenkhat nihcun zungzal ram si maw, zungzal nun simaw, aum ti cawnpiaknak hi an hnon. Asinain, ṭhenkhat nihcun an pom ve. Mivailte hi khamh kan si lai. Pathian nawlngai lomi  cu helmei ah an kal lai timi cawnpiaknak hi cawnpiaknak hman asi lo, phuahcop sawsawh mi asi, pomtlak zong asi lo an ti. Jesuh Khrih hi vawlei ah arak raṭan lai timi hi an pom duh lo. Minung hi cawnnak le thiamnak kan ṭangcho chin lengmang lai i, vawlei hi aṭha chin lengmang lai cucu asi ko kan i tinhmi cu, an ti.
Hi cawnpiaknak hman lomi,  ṭihnung ngai asi mi Pathianbia le Bible zong azum lomi nihhin vawlei cung hmunzakip i a ummi Khrihfabu vialte abuaiter hna. Tuchan Khrihfabu kan dihlakin kan zumhnak a hngeh khawh chungin fektein kan dir ahau cang..!!!

Note: Rev. Vanlalrawna cauk chirhchan in ka van t'ial t'han mi asi.

UI RINUM IHSIN ZIANGMI..???

Hlanlaiah loneitupa in Uifimzet aneiih cutin a nupi le Ui hnenah Arte ka leiih himi arte pawl hi thaten kil auhla nan thihter lo pei. Culen an tumdingih arte tampi kan nei thei ding tiah asim hai. Voikhat cu zaanlam sim nawnah Rulpi cu an Ar retnak kiang teah a hungkual cucu a Uifim cun a hmu, rinlopiin apupa cu arak tlungih auicu ahngawngin akhit ih lolamah a hruai. Cutin athlamtungah a hrenta. Ui cun ahrennak hri cu a keucat ih innlamah zamrang theipatawpin atlan, asinan Rulpi cun Ar cu arakdolh ih arak tlan man, cutin nikhat hnu nikhat Rulpiin pakhat tete in adolh tikah...Loneitupa cun anupi hnenah ziangruangah ka theih loin Ar na thah? Anupi cun na thu loin ziangah maw ka thah ding..!! loneitupa cun asi lo le cu ka Ui asi tengteng ding tiin (THINHENG) letukin a Ui cu ahrennak hri thawn anamsuapi alakih, thah atum. Culaifangah a innhnenpa Jonah cun:

Jonah: Ziangruangah na Ui cu nathah tum men, khatluk fim?

Loneitupa: Ka Arte a deh thluh...!!

Jonah: Ui in Ar ahmul thawn an ei dah kel lo,

Loneitupa: Aw cuti maw.!! Arhmul le um ngai fawn lo... avun Ruattttt......Arualpa thawn an inn thlangih phul an vun kau ih, Rulpi rak kual cu an va hmu culeveten loneitupa cun ka Ui sisawn loin Rulpi si hi ka Arte hmuah dehthluhtu tiin anamsaupi cun Rulpi cu ahngawngah ahei sat tan cih.

‪RALRINDINGMI‬: Thinhenlai ahcun kan ruahnak afim thei lo t’heu, kan thilthlir daan khal afuh dah lo t’heu, curuangah kan thinhenlai ahhin thilt’halo kan tuahngah pang t’heu, ttongsia kan ttongngah pang ttheu, thinhen lai hi kan atbik laicaan asi. Thinhenlaiah thut’hennak tuahhlah, ttongsup aw..!!!

Thlacam Kan Thiamchin Khawhnak Hnga:

Thlacam abiapit ning kan theih, zingthawhka teah, rawlei laiah, ih hlanah tibantukin thlacam in caan kan hmang tawn. Adang cu chungkhar khawmhnak ah siseh, Biakinn ah siseh thla kan cam tawn. Thlacam hi Pathian ka auhnak, kan i pehtlaihnak asi ruangah apoimawhtuk mi asi. Asiah zeitluk khin dah thla kan camtawn ve? Thlacam ning kan thiamchin khawhnak hnga:

1.     Lunglawmhnak thlacam: Pathian nih thlachuahnak aphunphun in akan pek. Nikhua tha, vanruahti, ei le din, silh le fenh, inn le lo, cu lawng si loin akan zohkhenhtu tiangin akan ruah piak lawng si loin kan nunnak tiangin akan zuah piak rih. Hivialte hi Pathian zaangfahnak in akan pek mi le kan ngah mi an si. Lomhnak biachim ding relcawklo a tang rih. Pathian sin i lomhnak biachim hi kan tuah hrimhrim dingmi thil an si.

2.     Duhmi halin thlacamnak: Minung nihhin thilherhmi torlechengin kan nei. Kan mah tein kan ti khawh lomi thil aphunphun an um fawn, hibantuk ruang zongah hin  Pathian sinah kan herh mi, kan duhmipawl hi tiah zongah kan hal tawnnak chan pakhat zong asi fawn. Kan nunah harsatnak zong kan nei, ngaihchiatnak le vansannak tibantuk kan toncaan zongah hin Pathian sinah thla kan cam tawn. Pathian kanpa, zeibantuk dinhmun zongi akan bawmtu asiruangah asinah i dilhal thlacamnak kan thlenhhi afale nih kan tidingmi hrim zong asi.

3.     Midang hrangah thlacam piaknak: Midang pawl Pathian bomhnak an herh le damlo hrangah thla kan campiak tawn hna. Missionary, Pastoe, Khrihfabu Upa le midangdang pawl hrang zongah kan campiak tawn hnanak hi kan Pathian zongnih akan ngaihpiak tawn. Midang hrangah thlacam zong hi kan tuah dingmi an si.

4.    Pathian thangthat cawimawi in thlacamnak: Thla kan camtikah Pathian sinah thangthatnak sunlawihnak kan pek zungzal tawnawk asi. Pathian cu zeizong vialte cungi Pathian, nawlngeitu, zawn akan ruattu, kan herhning bantukin akan tuanpiaktu anungmi Pathian asi, thangthat le sunlawih hi aphuhrimhrim ko. Curuangah Pathian thangthat le sunlawih hi kan thlacamnak ahhin aitel zungzawk hrimhrim asi.

Islam Miphun Zohhliahnak Tampi Lakah Pakhatte

John14:16 ah Jesuh nih, “Kapa kha ka hal lai i, Bawmtu adang, an pek hna lai i, azungzal in an umpi hna lai timi kha Muhammad achimnak si an ti, Muhammad hi thlarauthianghlim asi tiah an i zumh chih fawn. Cucun Vailamtah i athimi kha Jesuh Khrihtu si loin Judah asi” tiah an chim fawn.

• Muslim nu si loin pa hrimhrim cu khupkhuh lo angki hrimhrim khap asi, nu ca ahcun an taksa ruangam lang khomi thilri hrimhrim i hruk sian asi lo, mah cucu pasualnak le Setan sual rianṭuannak lakin an himkhawhnak asi tiah an i ruahchih mi asi. An bible Quran nihcun papawl cu nupi 4 neih asianh hna. Miphun dang cu Scince he an i remlo liao ah Islam miphun he cun an i rem ngai hoi fawn, Atom le Nucleus cungcangah siseh, ruah ai sersiam ning pawl hi Scientist pawl nih ahmuhhlan ah Holy Quran chungah hin arak um viar. Curuangah Muslim tampi nihcun phunhnam le Politics hi ṭhenkhawh asi lo tiah an ruah.

• Cucun, Islam zumhnak chungi a ummipawl, azultupawl nih an thilneihmi lakin 2.5% hi thawhbur bantuk pungsanin pek lo khawhlo bantukah ruatin mirethei sinah an pek ahau, hibantuk tangka thawhburpawl hi an miphun, an zumhnak lei i, an ṭhancho khawhnak hnga tiin duhpoh in hman ding asi lo, miretheimi pawl sin lawngah pek dingmi asi. Zumhnak dang abiatu hna sin zongah pek sian khawh asi fawn. Hibantuk thil hrimhrim hi mizeibantuk zumhnak zongah a um ve lomi thil asi. 

• An hmunpibik cu Mecca-ah a um, Islam hi phun 3 in an um, cupawl cu: Sunni, Shia le Ahmad timi hi an si hna i, vawlei cung khuazakipah Muslim 1.6 billion an um i, vawleicung minung 23% hi cu Muslim an si, miphun ngan 5 lakah ahngakchiacem hi vawleicungah miphun lakah aṭhangcho cakcemmi asi. Islam biaknak nihhin tharum chuah in lainawn tibantuk lei hrimhrim an duh loh tiin an chim, asinain politics le an zumhnak nunphun cu ai ṭhenkho lo an tin a cha in bulpak nunnakah aluar deuhdeuh lehlam ko lo hme maw tihi vawleicung hmunzakip kan zoh tikah buainak acawkchuaktu cu an mah hi an si ko lo hme maw  tihi mikip nih kan hmuh ning tlangpi asi ko rua tiah ka ruah.  

HODAH BIAPI CEM..???

• Voikhat cu taksa peng dangdang pawl nihcun kan lakah hin ahodah miṭangkaicem asi hnga tiin an i el. Kut nihcun, “Thil zeikip tawngthamtu ka si, rawleinakah nan ka hman, rianṭuannakah nan ka hman, thil aphun ṭuannakah nan ka hman. Kai tello ahcun taksa peng dangdang pawl nihhin rian nan ṭuankho hrimhrim lo curuangah cun keimah hi miṭangkaicem, abiapicem mi cu ka si” tiah ati hna. Cubantuk cun taksa peng dangdang zong nihcun an rak ti ve ciao hna tikah, nehhnu ahcun, “Pawpi nihhin zeihmanh aṭuan ve lo, kan lak ahhin miṭangkai lo cem asi. Curuangah cun hrem hna usih” tiah an hna atla.

• Ke nihcun rianṭuan dingin akal duh lo, cutin Kut zong nihcun a ṭuan huam ve ti lo, rawlzong a bar duh fawn lo, zeihmanh tuahhuam lo cun  an um viar hna.  Cuti i, zeihmanh tuah loin an um caah Pawipi nihcun rialding a neih lo caah tlawmpal ahcun  an rawl avanṭam caah an dihlak cun thazaang zong zeihmanh nei loin an uaihnikhnek viar. Rianṭuan lo ngai i an ruahtawn mi Pawpi cu zeitluk in dah rian arak ṭuan ti cu fiangtein an van hngalh khawh ṭhan. Mah cu nithokin  thil an ei, cutin rian zong cu lungthotein rian cu an ṭuanṭhan.

Hibantuk deuh hin: Kan nih zumtupawl zong ṭhathnemnak nei lo i, kan i hmuh liao caanah si maw, kan zumtu hawi  siseh, kan thisenpeh kan chuahpi unau pawl nih miṭhahnemlo, miṭangkai lo i akan hmuh liao caanah miṭangkai, mi poimawhcem zong kan rak si kho ti theiin kan tuahkhawhmi chuntete ah felfaitein, zohchunhtlak tein thlacamnak he tuah le ṭuankhawh ciao i zuam hna usih, zeiruangah ti ahcun vawlei caah ceunak nan si tiah Bible Thianghlim nih akan chimh, mi hnonmi kan va si caan zong a um kho men ko, mi nih zei santlailo i akan ruah, akan hmuh caan zong a um ko men lai, asinain khamhnak an hmuhkhawhnak hnga Bawi Khrih ruangah mipoimawhcem zong kan si ziar kho timi hi theih zungzal u sih.

CANGAI LE AFA NOTE TUANBIA IN THAZAANG

Voikhat cu Cangaipi nih afanote asir zawngin akal cuahmah lioa cu ava hmuh, ‘Zeiruangah dah asir zawng cun na kal? I her law dingte’n kal tiah ahei hro. Anote nihcun, ‘Nangmah kal hmaisa phot law kan zulh lai' ati.Cangai hi Pathian nih aser hna thawk tein asirpalengin kalding hrimhrimah atuahmi hna an si. Curuangah cun cangai hi alian e, afa e ti hlei lo cun an dihlakin asirpalengin akal dih. Api zong nihcun afanote kilning acawnter bantuk cun amah lila zongnih akal kho hlei cuang lo.  

Cubantuk deuh cu kan si, tuchan Christian chungkhar nu le pa tampi chungah hin cangai nufa hna bantuk lamkal ai cawnpiak mi nu le pa zeimawzat kan um ṭheu lai dah..!! Mah nih ṭuanhuam lomi, tuah huamlomi rian pohkhi  mi fial kan hmang. Kan fale cung zongah cubantuk ṭhiamṭhiam kan si. Hibantuk nunphung le ziaza hi zumtu sinak he airalchanh mi le ziadawh lo bak mi asi. Zumtu nunphung hi asi hrimhrim lo. Zumtu nun cu hramhram i nun khi asi, cucu kan Bawipa Jesuh zongnih  hramhram nun hi, akan cahtami nun cu asi. Curuangah zumtu nu le pa hna dinhmun in kan fale cungah hibantuk lungput le ziaza hi kan nei citcet sual maw...???

Note: Pathianbia he remtlang tein kan nun hi i cawn hnaseh, kan thiltuahmi pawl  zonghi hmu hna seh, i zohchunh hnaseh, cutluk bak i fale hrangah cawnpiaknak dang ṭha a um hlei lo.

Jim Caviezel Testimony (Actor Who Played Jesus in The Passion of the Chr...

Jesuh Film acangtupa Jim Caviezel Testimony tehi rak ngai ve hmanh uh thazaang nan ngah ve ttheu lai dah ka zumh. Thazaang tampi aka pek na caan awl chun teah rak zohkhawh rak i zuam ve te....

“DRUGS ZUNZAM”

Ahmaisabik ah chimhmaisa ka duhmi cu Pathian nih tihkhawh lomi le tuahser khawh lomi zeihmanh anei lo ti hi. Hlan lioa ahhin pangpardum chungah thingsaiphaw timi thingkung nganpi cu a um. Farawhthawh, thlichia ahran zongah akung afehtuk caah a zeihmanh apoi lo, cuticun i phorhlaw ngai cun anung tawn. Asinain nikhat cu thingkung dang pawl lunglawmte le lungrualte an um ning, pangpar dawhdawh nih hmuisersi tein an par an chuah tawn cu  aruahtikah ahngartuk hringhran hna. Midang he nuam ngaii khuasakti ve ding cun ai tim ve.

Nikhat cu vate pakhat a hung zuang thliahmah i akungah cun cat tiah avan i fu i, ahngekak karlak ahcun a ek cu a va ek, cu aek lak cun hmawng a van keu. Cuti i, ahngekar lakah thinkungdang hnahno hringdup nawnpiin an van corh cu Thingsaiphaw nih ahmuh tikah ai lunghmuihtuk hringhran cutin dimdawih ngai cun a zohkhenh tawn.Hmawng kung nih hram avanthlak thok hrawng avan hmuh cun ai nuam in ahna angamh chin lengmang. Khuacaan a vansauh hnucun thingsaiphaw cu hnget chin lengmang cun avan angerh, khuacaan akumkum in avan rauh tikah Thingsaiphaw cu cawl zong cawlcang kho ti loin angerh cikcek, chuah aduh zongah achuak kho ti lo.Thingsaiphaw cu lungrethei vansangin a um. 

Hmawngkung cu hlonh azalh len na in a hlonh kho ti lo. Amah cu hngerttuk lawmmam in arak ngerh cang caah asi. Ahlan i anun alomhtertu le a nuamhtertu bik i a ruah mi cu amah ngaihchiattertu le zupraltertu, thihnak khur i luhpitu ah an i cang diam ai. Atheih khawh chungin hmawngkung cu thinthlak azalh len zongah ati kho ti lo, adongh donghnak ahcun hmawngkung nihcun nikhat hnu nikhat in areh chin lengmang tikah Thingsaiphaw cu athi diam.

CAWN DINGMI: Khrih ah zumtu ka unau vialte hna, hmawngkung bantukin ‘DRUGS’ nih kan  rawkralnak ding le kan thihkhawhnak dingah tiin heh tiah, heh tiah a chaih in ai chiah tawn. Ahramthok ahcun nuam le ṭhangaiin lang tawn hmansehlaw, adonghnak ahcun thihnak khuarkuhrum chunga akan luhpi tawn. “Drugs”hi do hna usih, hua usih, Bible nih Bawipa ttih cu sualhuat hi asi ati, kan hmelma, kan ral asi. Bawipa nih reltu kan dihlak caah atharin thlawchuah kan pekpiak ko seh.

"CHRISTIAN NUNGAK LE TLANGVAL CA HRIMHRIM AH"

 Christian innchungkhar dirh hi ahmaisabik ah zumtu ka si aiti mi hrangah cun zeitluk khin dah a herh in a poimawh..! asinain cunnak in a poimawh deuhmi le aherh  hmaisa deuh mi cu: nunngak tlangval kan si liao in kan innchungkhar nuntuning ziaza cun arak i thok diam cang. Zumtu (Christian) innchungkhar dirh dinghi kan i neihhnuah seh tibantuk, acaan nih akalpi vete ko lai tibantuk, asinain cucu si loin kan tlanval, nungak liao hrimhrim in hram kan rak i thok cuahmah cang tu khi arak si ti cu ahmaisa in ka van chim duh.

·        “Aram le afelnak hawl hmaisa uhlaw, cuticun zeizong vialte chapchih nan si lai” timi biafang hi cu abyhard, i cinken zawng hin cun kan i cinkenfur cang ruah tiah ka zumh. Van chimfiang ta duak usihlaw, a ram cu “Vanram” asi ko i, ‘afelnak’ cu “Amah he kan i lawhnak” ‘felding’ kan sinak akawhhmuh mi asi. Hi bianung umzia hi kan chawhkanh hram tawn, kan lonh hram ka ti lai maw..?  a cheu ve thung nihcun a umzia zonghi ka theithiam lo ruangah kan nganh tawn. Arak hawl i, Christian innchungkhar arak dirhtu pawl cu aziktluak thai ko. “A ram le afelnak” timi zawnte ahhin Christian innchungkhar dirhnak tham cu arak tlingcia ziar ko cang.

·        Achan cu, Pathian duhlo zawng si loin Jesuh Khrih ruangah felnak chungah an dinngeh ruangah anungak tlangval liao ah sualnak chungah tlu lo nana cu, innchungkhar an dirh tiang zong cun zumhtlak, thianghlim tein chungkhar cu adirh khawh thai tawn. ‘Aram le felnak’ hawl hmaisa tupawl cu Jesuh Khrih ruangah Pathian adawtu, Thlarauthianghlim nih hruai khawh dingin mi nunnem, mi tangdor, ai tlawmngaimi an si i, sual lakah a i thiarfilim tawn. Cupin lei nunnei, Zuri, Drugs addict, mi he buai hmang, mi capo, minehsawh hmang, misikvuak hmang, sex beisei hmang, duhpoh in khawlai i vak hmang pawl nihcun Christian innchungkhar cu an dinhkhawh nga maw? Alehnak cu dirh kho naisai hlah.

·        Na nupi/pasal ding cu zeitindah nai thim lai ti cu nai fiang cang ṭheu lai ti ka zumh. Mo le pasal, Tlangval le  Nungak ai uarmipawl harsatnak nei ka komhmi chuntete pawl hi, a hodeuh ti um loin, an pahnih ah pakhatkhat si maw, an pahnih in si maw, Pathian ngaihsaknak nak nun a nei lomi an si tlangpi. Mah cupawl sin i ka chim vetawn uarmi le ka chim tamdeuh mi cu:

Note: “Vawle thiltukin ahawl mi nihcun vawlei tisami an hmuh ko lai, cuthil cu at'ah zong an i ṭahpi te lai. Jesuh Khrih he lengṭi i, ‘Aram le afelnak’ a hawl hmaisatu cu, Amah mite, mifelte a pek hna lai i, thlawchuah dongin i dawcemat tein adam chung nun an hmang ko lai.”

BIBLE STATISTICS

Cauk um zat – 66, Dal um zat - 1,189, Cang um zat - 31,101, Biahlawm um zat - 783,133, Cafang um zat - 3,566,480, Dal lai cem - Sam 118, Cang lai cem - Sam 103:2, Cauk lian cem  – Sam, Dal sau cem - Sam 119 (Chang 176), Cangsau cem umank - Estheri 8:9, Dal khat lawng umnak – Obadia, Cauk tawi cem - III Johana (13), Bung tawi cem - Sam 117, (Chang 2), Biakam hlun cauk um zat – 39,Dal um zat – 929, Cang um zat - 23,144,  Biafang um zat - 602,582, Biakam hlun cauk lai cem– Thufingte, Biakam hlun i dal lai cem - Joba 29,  Biakam hlun i cang lai cem - II Chro. 18:29.

Ø Biakam hlun i cang tawi cem - I Chro 1:1, Biakam hlun i cauk tawi cem – Obadia, Nu lakin cauk tial chun mi - Ruthi leh Estheri, Biacuang aikhat mi - II Lal 19 = Isa 37, Sam  cauk i bia ai khat mi - Sam 14 = Sam 53, Bung khat, Cang tin dihnak ai lo mi - Sam 136.

Ø  Biakam Thar cauk um zat – 27,  Dal um zat – 260,  Cang um zat - 7,957, Biafang um zat - 180,551, Bu lai cem - II Thes, Bung lai cem - Rom 13, Chang lai cem - Tirh 7:7, Bu tawicem - III John, Chang tawi cem mi - Joh 11:35 (* I Thes 5:16 a tawi zawk), Bu saucem cauk – Luke, Dalkhat lawng umnak - Phil, II Joh, III Joh, Jud, Biakam Thar cauk t’ial hmaisacem mi- I Thes (ca AD 52).

Note: Reference: BIBLE KNOWLEDGE - Revd Chuauthuama

CROSS (VAILAMTAH) HI..!!!

Vailamtah timi biafang kan chim poh i zumtu thinlungah cun Jesuh Khrih vailam an tahnak (CROSS)kha kan mithlam ah direct in a van cuang colh tawn. Pathian fapa thihnak, kan sual ruangah kan tuar ai  akan tuar piaktu asi ti kan theih colh. Vailamtah timi hi vawlei nih kan theih ning ai lo ciao theng lem lai lo dah..! Vailamtah sen hi, hi vawlei ah khuaruahhar vansangmi le bomh herh mipawl bawntu timi (Organization) pawlkomh nihcun Vailamtah sen cu hmelchunhnak (sign)ah an hman. I kahnak hmun tibantuk, raldonak hmunah thihnak rapthlak umnak hmun tibantuk hmunah Vailamtah Sen (Cross Society) timi pawlkomh nihcun hehtiah mi thlawpbul  rian cu an tuan tawn. Roldonak hmunah Vailamtah Sen(Red cross) mawtaw siseh, vanlong siseh, lawng siseh cupawl cu ahohmanh nih kah sian an si lo, zeiruangah tiahcun misual mitha ti thleidannak um loin akhawika lei mi poh an si ah hliamhma tuartu mipawl zohkhenhtu an si caah asi.

    Sat'hil lei zohkhenhtu pawl ve thung nihcun an chinchiahnak sign ah (BLUE CROSS) an hman ve thung. Sathil damlo pawl zong zohkhenh in  minung pawl nih sathil ngandammi te hrisel mi sa te kan ei khawh ciao nak hnga sathil vulh mipawl zong cu cutin an zohkhenh hna. Sathil tlangrai, zawtnak hrichia nih a tlunh lonak hnga caah tiin an theih khawh chungin an zohkhenh hna. Kan nih laimi zong nihhin kan pi le pu chan liao thokin an thilhual mi si maw, asi loah an hauh mi heitibantuk chinchiahnak ah mau karlakah funghreu  Cross pungsan bantuk phun khin akukalh zong hna khin  ramri an halhnak hmunah an rak tar tawn, asiloah an rak phun tawn. Mi pakhatkhat nih mah cu fungphun si maw, puansente si maw, an hmuh ahcun aneitu si maw, ahalhtu an um cang ti an theih tawn. A hohmanh nih cuh ding thil ah an ruat bal lo.

        Kan nih zong hi Pathian nih Eden Dum chungin dawichuahmi, Pathian sunparnak a tingco ban ve ti lo mi kan rak si. Sihmanhsehlaw, cung Pathian dawtnak dongh ni nei lomi nihcun puanchia bangin hlonhta akan sian lo ruangah zungzal hellmei chungi kan tlak ding cu aruahngam lo ruangah kan van ti than lai, A ta kan si than khawhnak hnga Afapa Jesuh Khrih cu Vailamtah (CROSS) cungah ningzah mualphonak tuarin cu CROSS cungah cun athisen cu athlet than, cu a thisen hmang cun akan chinchiah than, akan hauh than. 

NOTE: Curuangah ahohmanh nih akan chut kho ti lai lo. Cung Pathian chinchiah mi fale kan si cang. Curuangah hi vawlei cungah Pathian fa i, chinchiah mi kan sinak atheithiam lomi, atheiduh lo tu, athei ko nain amah hrangah anung duh lomi pawl hi vanchiat vialte lak i vanchiabik mi cu an si ko.

BIBLE LE CHURCH CHIMFIANNAK

Kan nih Zesuh khrih zumtupawl nih kan i tlaihmi le kan zumh cemmi Kan ( BIBLE ) hi zeidah a (long form) achan hi asi hnga ahmaisabik ah van chim ta usih:

Ø Best

Ø Information

Ø Before

Ø Leaving

Ø Earth

Kan holh tein kan van leh asi ahcun: ( vawlei chuahtak hlan i theihawk ṭhacem) tinak asi.

A changtu apahnihnak ahcun kan biak Pathian biaknak hmun ( CHURCH ) timi  umzia (Long Form) van zoh ṭhan usih. Kan holh tein fiang chinin kan theih khawhnak hnga atanglei Bible bung le cang tete ah kan rel asi ahcun fiangte in kan hmuh khawh.

Ø C = Christ is its Founder and Head(matthai 16:18)

·        Cucaah nang cu  lung cungah hin ka Khrihfabu hram ka bunh lai i cucu thihnak hmanh nih a tei kho lai lo.

Ø H = Hope is Present(1peter 1:3)

·        Kan Bawipa Jesuh Khrih i a Pathian l ea Pa cu lawm ko u sih. Zeicatiah  a zaangfahnak a nganmi ruangah kannih cu Jesuh Khrih thihnak in a thawhternak khan, nunnak thar a kan pek. Cucaah kannih cu zumhnak nung in  kan khat i Pathian ni a mi hna caah a chiahmi thluachuah vanluhnak tampi cu co awkah kan i ruahchan. Cu thluachuahnak cu a thu aman kho lomi le a ziam kho lomi an si  i  Pathian nih vancung ah khin an chiah piak hna.

Ø U = Universally available (matthai 28:19-20)

·        Cucaah khuazakip ah va ka u law miphun vialte kha ka zultu ah va ser hna u; Pa le Fapa le Thiang Thlarau min in tipil v ape hna u law, kan fialmi vialte hna hi an zulh nakhnga va cawnpiak hna u. Cun hihi philh hlah u: nan sinah a zungzal in, caan dongh tiangin ka um lai,” tiah ati hna.

Ø R = Redeemed are its members(kolossa1:12-14)

·        Cun ceunak ram chungah Pathian ni a mi hn ca i a chiahmi thi i hrawm ve awkah aa tlak dingin an sertu hna Pa cu, lawmhnak he thangṭhat ko u.

Ø C = Christian is the name worn(thiltihte 11:26)

·        A hmuh tikah Atiok khua ah khan a ratpi i kumkhat chung kha Khrihfabu chungmi han he khan an i pum i mi tampi kha an cawnpiak hna. Antiok khua ah hin pei Jesuh zultu hna kha, “Khrihfa,” tiah an rakti hmasa bik hna cu.

Ø H = Heaven is its destiny(1korinth 15:24)

·        Cutikah donghnak cu a phan lai; Khrih nih khan thlarau lei uktu le hna le nawl ngeitu hna le ṭhawnnak vialte kha atei dih hna lai i pennak cu Pa Pathian sinah khan  apek lai.

BIBLE le SCIENCE

Vawlei cungah hin zumhnak dangdang kan um ciao hna, kan mizia, kan thinlungput, kan vunrawng, kan nunphung, kan eiin, kan zumhning zong ai lo loh i cawht'hup in khua kan sa ciao hna. Cuvialte lak ahcun zumtu nih kan zumhnak fumtomtu cu kan Bible hi asi caah kan Bible hi cipciar tein rak rel ve hmanh: Galileo‬ timi pa nihcun kum 1580 ah khan  hi kan vawleipi hi a pum tiin arak hmuhchuah hlanpi ahkhan kan  Bible nihcun (Isaiah 40:22) ah kan vawleipi apum timi hi fiangtein arak chim diam cang. Dr‬.Harvey nihcun minung nunnak hi thisen ah a um ti ahmuhchuah hlanpi khan kan Bible nihcun(Lev.17:11) chungah a ral ttialdiam cang fawn. Isac‬ Newton- nihcun lei hîpnak a hmuhchuah hlanpi khan kan Bible chung ahcun (Job.26:7-8) fiangte in  a arak chim diam hoi fawn cang. Galileo-  thiamthiam nihcun vani arfi pawl khi relrcawk rual hrimhrim an rak si lo ti a hmuh chuah hlanpi khan kan Bible nihcun (Jer.33:22) chungah tthatein arak chim diam fawn hoi fawn.‎ Scientist‬ pawl nihcun van ropitzia le khuaruahhar thilmakza an rak chim hlanpi khan kan BIBLE nihcun (Sam 19) ah arak chim fawn cang.

‪#‎NOTE‬: Zumtu nang le kei nih kan neihmi le kan relmi kan Bible thianghlim hi (Alfa le Omega, ahramthok le adonghnak ka si) (Biathlam 21:6) titu Cung Pathian asi zia cu a fiang taktak ko. Unau nang le kei nih hibantuk Pathian biatu kan rak si hi cu kan vannei tuk hringhran...!!! Thangt'hat chinchin ko u sih.

MY MORNING PRAYER

Dear Father, thank You for another day to praise and worship Your holy name. You are an awesome God; You can do all things.Lead our feet to walk in obedience to do Your will for our lives. Open our eyes to see Your great works. Open our mouths to speak truthfulness and righteousness. Open our hearts to extend love, grace, and mercy to all of Your creation.Guard and comfort us throughout the day. Lift us up with the strength of Your mighty hands. May all that we do today be acceptable to You. Forgive us from our sins. In Jesus’ name I pray. Amen

THEIH KAUHNAK AH..!!!

1.    Tuu dum pawl nihhin Tuu varpawl nak in rimtheih khawhnak an nei t’ha deuh.

    Tuu pawl hi an i hngilh liao ah an hnar ve tawn.

    Ok e, hi nikhuachiat ah an hram bal lo.

    Phithlung, langak le uitlak pawl hi leiah an kal bal lo, a per tuin an per deuh.

   Cingpirnu hi November in March thla chungah  a awn tawn/(an hram) tawn.

    Phihlik hi second khat chungah voi 25 akalnak lam thleng kho.

    Phihlik ke hi tlong bangta sehlaw, adang corh kho t’han.

    Uifim sapel thiam nih khin  unau faphir riam an thlei dang kho lo.

   Humming vate pawl hi nupa sinnak an hman caan ahhin second khat

    chungah vawi 200 an hmang manh.

    Khaubawk nihhin an khup in thawngpang an theih khawh, thil thaw le thaw lo zong an theih khawh fawn.

             Khuai siangpahrangnu nih nikhat chungah  1500 ti a tit khawh.

             Lengder vate pawl hi an zuan cuahmah lioah an i hngilh kho.

   Ritte hi an hngawng hnulei ah an cawk a um.

   Phengpelep t’henkhat pawl hi an thlaah hnakhaw an nei.

   Arpa hi ram hrisellonak ah an khuang bal lo.

   Vom ril a sau cem, Sai ril a tawi cem.

   Ramsa lakah Sahngawngsau an timi hi tihleuh thiamlo um chun asi.

   Cawpi pakhat nih a damchungah cawhnuk hrai-70,000 hrawng chuah khawh tiah zumh asi.

    Cawpi lianbik  arih zawng hi (kg-2268) tluk i rit asi.

   Palap(bat) an khur chungin an chuah ahhin kehlei ah azuang kherkher tawn.

      Tisatlam nihhin an lei arawk kho lo.

     Tisartlam alian cang mipawl khi kum hnih chung zeihmanh ei loin an um kho.

     Tisartlam ha hi athar t’ha dang nih athleng khawh lengmang.

Theih Ve Sawhsawh Awk Talah:( theih kohnak)

Kan Pathian hi lei le van zeizong thil vialte sersiamtu asi ti hi hopoh nih kan theih, atuahser mi khuaruahhar pipi zoh tikah hin mitaima, mitlawmngai Pathian asizia cu fiangte in kan thei khawh. Rianṭn bawm dingin a thim hna zongah khan mi um sawhsawh mi athim bal hna lo, an buai seling, an ṭuan cuahmah liao ah a auh hna.

·        Moses kha Hoeb tlangah tuu acongh, abuai cuahmah lio pi ah Pathian nih  a auh.

·        Gideon cu misurnennak khurah fang athianh cuahmah lio ah Pathian nih a auh.

·        Saul cu apa kalauk tlau mi a hawl cuahmah lio ah Pathian chiti athuh.

·        David cu Tuu khal in ramtangi a um cuahmah lio ah Pathian nih a auh.

·        Elisa cu lei aleh cuahmah lio ah profet si dingin Pathian nih a auh.

·        Amos cu saṭil congin a buai cuahmah lio ah Pathian nih a auh.

·        Peter  le Andrew cu an sur a vorh cuahmah lio ah Jesuh nih a auh hna.

·        Jacob le John cu an sur an belh cuahmah lio ah Jesuh nih a auh hna.

·        Mathai cu thawhbur(tax) khawnnak hmun i a um lio ah Jesuh nih a auh.

·        Saul cu Zumtupawl hrem dingin akal cuahmah lio ah ceu nih tlu ko in a kah.

Bawipa riant'uan dingah hin duhtuk zongi tuan khawh lo caan a um, manh tuk zongin Pathian rian hi an rak t'uan ciao loh tihi fiang tein kan hmuh khawh, nang le kei zong Bawipa nih a herh ati ahcun kan buai tukmak liao zongah akan auh ve men, Bawipa riant'uan dingah hin timh cia tein um zungzal khawh i zuam ciao ko hna usih.