"STREET OF HEAVEN"

A hmaisa bik ah hmanthlak ka van tarmi hi Sherrie Austin cu asi, a hla, “Street of Heaven” timi  hi  na rak ngai bal ve dek maw aw?? Hi hla chan le a hla thluk dawhtuk mi phenah hin tuanbia ngahchia mi a rak um, a caan le bang ahcun mi hnuk tiangin a ulh ter tawn hna ti asi. Sherrie Austin hi a min tak cu, Sherrie Veronica Krenn ti asi i, 28 August 1970 kum ah khan Sydney, Australia-ah a rak chuak,  amah hi hlasak thiam lawng si loin lemchang thiam milar asi fawn, t’ingtangtum a thiam tuk fawn.  Australia leiah a hngakchiar lio in zeimaw cen a caan  ahman hnuah United States leiah an pem.

Sherrie Austin cungcang bik  hi cu van chia ta rih duak sihlaw, a hla pakhat, “Street of Heaven”  timi hla nih ai kenmi tuanbia hi van luhcilh ta u sihlaw, hi hla hngakchia zaangfah, lainat umtuk mi hi  zeibantuk dinhmun theng te i ummi dah asi, zettluk tiang khin dah nu nih a fa arak dawt tawn ti hi, hi hla hin fiangtuk in akan chimh, kan theih khawh fawn.  “Nu dawtnak thiltikhawh zia hi zei holh hmanh in  chimfian khawh asi hrim lo”  tiin  EH. Chapin- zongnih a rak chim bal ve mi asi i, hi nu zaangfah thlak tukmi zong nih hin  a fanu hrangah Pathian sin i a halnak le a karhcoihnak pawl hi Pathian zongnih a ngaih piak hrim lai tiah ka ruah. Cuti i , nu nih a fanu hrangah Pathian sinah a halnak hi nu tampi nihcun an fa le hrangah  hi tluk tiangin Pathian sinah an hal ve kho hnga maw ti belte hi biahal nak tling asi t’heu lai dah tiah ka ruah. 

Hello God, it's me again. 2:00 a.m., Room 304.

Visiting hours are over, time for our bedside tug of war.

This sleeping child between us may not make it through the night.

I'm fighting back the tears as she fights for her life.

Well, it must be kind of crowded,

On the streets of Heaven.

So tell me: what do you need her for?

Don't you know one day she'll be your little girl forever.

But right now I need her so much more.

She's much too young to be on her own:

Barely just turned seven.

So who will hold her hand when she crosses the streets of Heaven? 

I VEH CAAN A DIH AI..!!!

Cu nu zaangfah tlak tukmi nihcun  a fanu neih chun  kum sarih (7) telawng i a upa rih mi nih, zawtnak torhkhawh lo tiangin a tuar i, cubantuk harasatnak tuar ruang i, zawtnak ihkhun cungah a it cuahmah komi cu mithli, a donh in donh cawk loin luang thluahmah bu te cun a fanu te cu mitt'hep nak cang zong thiam lo cun a zoh, a hrangah zeihmanh ti khawh mi ka nei lo ti fiang tukin ai thei, a tikhawh mi um chun cu zeidah asi ti ahcun  azumh

PATHIAN  sinah, a fanu hrangah damnak hal piak hi asi ti thei in, dong lo cet loin  Pathian sinah a hal zungzal lung dong loin, afanu dam hlan lo cu, hnung tolh hrimhrim i tim loin hal peng ai tim fawn, nasa chin chin in ai tim deuhdeuh, nasa ngaiin PATHIAN zong karhcoih i, ummen thiam loin Bawipa a cawlcangh hlan lo cu tiin ruahnak nung zong ai nunpi tu asi. Damlo pawl kancaan(vehcaan)  ahcun hawit’ha lenrual pawl nih cun a fanu damlo te cu an van kan(veh) diahmah hna ti asi, lunglawm te le damcak tein a van chuah khawh zaunak hnga duhsak biatawi tete, thazaang tete zong cu an van pek cio ve hna. Asianain zeitik caan poh ah i vehvai le i kan a si kho fawn hoi t’ung lo i, kan(veh)caan cu a van dih, hawidawt pawl nih cun avan lawitak hna, cunu nih cun a mahte lawng cun afanu dawttuk mi kum sarih (7) mite cu a van umpi t’han, lunghno, ngaihchia bute cun a van zoh t’han, zeihmanh thlacamnak bak lo cu tuahpiak khawhmi ka nei lo ti cu theiin, Pathian sin ahcun aharsatnak le alung dongh nak vialte cu Bawipa kutah a van app  t’han. 

ROOM 304-NAK IN: 

“Bawipa, Room no. 304 nak hmun tho in na sinah ka duhmi kan van in hal t’han ko, dam loin kan caan a dih i, zinglei nazi pa (2) a van tling t’han hoi cang!! Asinain maw BAWIPA van zoh law, ka fanu dawttuk mi zawtnak, lungdongin a tuar cuahmi hi pawng teah itin, amah ruangah ka mithli hin hulni hrim a nei kho lo, hi zawtnak hi Bawipa nangmah nih na kan lakpiak, na kan t’hial piak asilo ahcun, thaizing nichuak ceudawh le sunglawi hi a hmu kho ve t’han hnga maw ti ka chim kho fawn t’ung lo! Curuang ahcun Bawipa Na sin i damnak hal in van in auh t’han bak lo cu tihkhawh mi zeihmanh ka nei lo,” tiah Bawipa sinah cun lunghno ngai cun a zumhnak cu fekte in Bawipa sinah a hngat zungzal. 

A fanu daawttuk mi te cu a van zoh t’han tawn, kum 7 te asi mi, afanu neihchun te asi, Pathian sinin damnak a van neih asilo ahcun avan damchuah khawh t’han ding hi a zum kho hrim tilo.“Bawipa kan halnak hi hawng ka ngah piak law, na van van zalamah leng ve dingin zeiruangah dah hi ka fanu hngakchia te, kum 7 mite hi naka lak piak duhnak chan hi asi? Ka fanu neihchun, ka lainat le ka dawttuk mi, ka zohkhen, ka zoh cuahmah mi asi rih nain dakhaw, tiah cun vansang au aw cun a van chim t’han.  “Na theih asi ko lo maw Bawipa, hi hngakchianu te hi cu zungzal in na hrang, na ta asi i, asinain tuah cun a hngakchia tuk rih, dawt nak te he zohkhenh hi kan duhtuk rih nain dakaw, kum sarih 7 mite asi mi ka fanu te hi a hngakchia tuk rih nain maw Bawipa. Tuah hin Bawipa na van zalamah   van kan hruai kanh  i, amah bantuk hngakchia hi a honih dah arak tuamhlawm  lai,  aho nih dah aban tlaiin a rak don lai? Maw Bawipa kan nawlnak le kan halnak hi ka ngaih piak hram ko” tiin cunu nih cun afanu hrangah Bawipa sinah beidong loin a hal. 

Tell me God, do you remember the wishes that she made,

As she blew out the candles on her last birthday cake?

She wants to ride a pony when she'd big enough.

She wants to marry her Daddy when she's all grown up.

PASAL NEIH HNA A DUH VE LAI!

Cu nu nih cun afanu adawttuk mi te cu zoh pah cun aruahnak cun a caan liam ciami pawl cu a van ruah kir t’han hna , “BAWIPA, caan sau asi rih lo, naang zongnih na kan theihpi ko kha! A chuahcam lawm dingin kan i lomh tuk tawn ning pawl, nu hngakchia te, mi duhum le thinglung tluangtlam , thianghlim asi zia pawl, kha kum 7 atlin camphak ah khan cun amah tein lunglawm tha nuam tein a

Birthday Cake i Candle vanmi a chem lio pawl hna kha kan mitthlam ah a van cuang, a duhthusam in,  a duhtuk tawn mi  rang  pawl neih i, a cungah i cit i, cutin van tlikpi ding a cak tuk tawn ning a chim mi le hngakchia thinlung thianghlim asi zia langhter nak ah anu ngak tikah  pasal ding zongah apa neih a duh ning  a chim mi pawl! Bawipa, nang zong nih na kan theih piak ko ti hi kan zumh,” tiin cat lo cun Bawipa sinah cun a hal.  “Hi vawlei i  pa t’habik, amah a dawtuk mi aneih ruangah apa hrimhrim cu a pasal dingah aduh mi a chim tawn kha ka hna ah a cam zungzal, keimah si loin a pa zongnih kan fanu dawttuk mi hi, angaiin t’hen ding hi a siang hrim lo, Bawipa nangmah nih damnak van pe hram ko sawh ,” tiah a van hal chap.  

Lord, don't you know she's my angel

You got plenty of your own

And I know you hold a place for her

But she's already got a home

Well I don't know if you're listenin'

But praying is all that's left to do

So I ask you Lord have mercy, you lost a son once too

BAWIPA NA KAN THEIHPI HI KA ZUMH: 

Cu nu zaangfah thlak tukmi nih cun a fanu damnak dingah nasa chinchin in  PATHIAN sinah dong loin a hal zungzal ko, “Bawipa ka fa dawtmi hi, ka angel neih chun lio lio asi ti nang nihcun na ka theih piak asi lo maw? Nang nih cun ka fanu tel lo zongin mi tampi na neih hna, zeiruangah dah ka fanu hngkchia te hi lak kanh na kan duhnak chan le aw??  Anih zong nih kan sin i um ve rih hi a duhtuk ve rih ko nain dakhaw, kan nih zongnih a kan nunpi i kan sin i khua akan sak pi hi kan duhtuk rih dakhaw, Nangnih cun nehhnu ah a umnak ding hmun na sersiam piak ti kan theih, tuah si loin, nehhnu ah a hmun ding i na remh piak mi ahcun luah dingin na kan hruai piak deuh kho lo maw? 

“Bawipa, kan halnak hi nang nih cun na kan ngaih piak ko, na theih ti ka theih, kan halnak hi na lak ter bal lo ti ka theih, Nangnih cun ka dinhmun hi na ka theihthiam pi t’heu lai ti zong ka zumh. Nang zong nih na fapa neih chun hi vawleiah, a Sunparnak, Asinak vialte kal tak  dingin na van fial i, na fapa dawttuk mi kha na caan ve cang asi ko lo maw kha, curuangah  ka dinhmun hi Na ka theihthiam t’heu lai ti zong hi ka zumh, zaangfah nak khawh chungin damnak van pe t’han ko, maw Bawipa ,” tiin a thlacam nak cu a ma duh hlei loh, akarh in a karh chin lengmang. 

Well, it must be kind of crowded,

On the streets of Heaven.

So tell me: what do you need her for?

Don't you know one day she'll be your little girl forever.

But right now I need her so much more.

She's much too young to be on her own:

Barely just turned seven.

So who will hold her hand when she crosses the streets of Heaven?

DONG LOIN THLA A CAM ZUNGZAL: 

A fanu cu a van zoh t’han,  kum 7 i upa mi a fanu neih chun te asi, Bawipa ah  lo cun i hngahnak dang a neih lo zia ai fiang tuk hringhran.  

“Bawipa, van ka let tuah, Na van kutka ah lawi dingin zeiruang i ka fanu te lak piak na ka timh nak chan hi asi hnga aw, zeiruangah anih kherkher na duh hi asi? Ka fanu neih chun ka dawttuk mi ka fanu te asinain dakhaw!” “Na theih asi lo maw Bawipa, hi hngakchia nute hi cu zungzal in zungzal tiang na ta ding asi ko, asinain tuah cun a hngak chia tuk rih, a theih khawh chungin dawt ve i zohkhenh hi kan duh ve tuk rih. Tuah Nangnih na vanram nuam ah kan hruai kanh law, anih bantuk hngakchia hi  a ho nih dah a rak dawt lai i, a ho nih dah a kuttlai in arak don lai? Bawipa kan halnak le kan nawl nak hi ka ngaih piak hram ko, “ tiin cu nu nihcun a thlacam nak cu a peh t’han, zinglei nazi pa 2 a van luan t’han cang, ni le a van chuak deng mang cang fawn. Cu hngakchia zaangfah thlak tuk mi nih cun cu zing nihchuak  mawi le dawh cu a hmu kho ve hnga maw ti  cu, CUNG PATHIAN LO NIH CUN AN THEI FAWN T’UNG LO. ..........

THEIH DING MI:

Nu hrangah a hlei ce in zohchunh awktlak asi zia le zei bantuk lung retheihnak, vansan hna bei donghnak hawrkuang chung kan um hmanh ah bei dongin hnung tolh men loin, zei zong vialte uktu, thil tikho tu, kan herh mi vialte a kan thei  i, a kan pe khotu asi zia thei i, hal sawhsawh men in lungsit tu si loin, kan duhmi le kan herh ngaingai mi thil ahcun Bawipa a karh in karhcoih ve hi arak hau tihi kan theih dingah ka van chimchap duh ve fawn. NU LE PA nih kan mawh phurhnak zawn cio ah hin kan mawhphurhnak hi kan hlenh maw  hlenh lo ti le fa le hrangah ka upat tik ahcun ka pa bantuk in, ka nu bantuk in ti  i, an cawn duhmi, cak mi, zeibantuk nun neitu dah kan si ti hi ka i fiang maw?? Kan fa le hrangah Bawipa sinah  hi nu bantuk in zumhnak , zoh chunh tlak nun tam  anei mi kan si ve maw ti zong hi kan mah le nun cio kan van i bih t’han cio ding zongah thilt’ha cawn tlak ngai asi tiah k a ruah. Acaanah hin cun kan Bawipa a KARH I KARH hi a rak hau ve. Hi nu nun bantuk in nu le pa cio zong nih fa nau le hrangah cawntlak nunzia dawh chiah tak khawh i zuam cio hna u sih.

Rem can ningin ka van leh mi asi......

*******************************

ISIS LAKAH ACTION LA DINGIN NAWL NGAIHNAK KA NEI TIAH ATI: OBAMA

US President Barack Obama nihcun mipi hruaitu pawl sinah Islamic State ralhrang pawl lakah hremnak dingin  ruahhman nak an ruahmi ah atak canghvai dingah nawl neihnak ka nei tiah a chim. Nihnih ni ah khan President nih hin  Congress(mipi) hruaitu pawl a hmuh hna i, IS ralhrang  pawl doh let dingin an ruahman nak atuah mi pawl cu a ceihpi hna, hi a ruahmannak hi nizan khan a phuanchuah manh i zum asi.

White House biachuak nihcun, "President nih hin  hruaitu pawl sinah ISIS dohlet nak dingah ai timhlamhnak pawl cu tlamtlinter dingin nawlneih nak a neih zia a chimh hna i, hi rula ah hin ram himnak derter khotu ISIS pawl doh let dingin President le Congress (mipi) cu an t'uanti asi ahcun an ram cu an chak phah sawt lai tiah a chimh hna,  ti asi. 

Obama nih hin  White House-ah US House of Representative Speaker John Boehner, Democratic Leader Nancy Polosi, Senate Majority Leader Harry Reid le Senate Leader Mitch McConnel-te pawl cu a ton hna. Speaker zong nih hin  Islam ralhrang hmunkip i darh cuahmah mi cu vawllei cung hrang zongah t'ihnung mi thil asi tiah chim in, an ram nih cun ISIS pawl sinah, hrawk viar dingin an i timh ding mi asi tiin a chim. Speaker Boehner nih hin President Obama- nih ralhrang pawl doh let nak dingah  ruahmannak a tuahmi cu a t'awmpi ti a chim i,hi lakah hin Iraq Security Force-pawl thuam t'hat i, Syria ram congtu pawl training pek le hmanrua pek ding zong ai tel. 

Hi chungah hin  US Senator John Cornyn nih biachuah a tuah i, President cu ralhrang pawl dohnak dingah  US ralkap pawl hman ding an si ning le, hmalak ai timhnak dang pawl cu fiangte i chimrel dingah a nawl. "IS ralhrang pawl nih hin US ram himnak nak dingah at'ihnung nunning pawl fiang tein chim fiang dingah ka nawl, kei zong nih hihi ka zumh ve tho mi asi. Hi ruangah hin  America mipi pawl nih an theihthiam khawh nak dingah chimfiang dingin ka beisei ," tiah ati. 

Washington Post-ABC News poll tuah hnuhnung cem ahcun, America mipi tam u nihcun  Islamic State cu US hrangah t'ihnung asi tiah an ruah, Iraq le Syria ah  US-nih ralhranga pawl lakah celet ding zongin an lung atling tiah an chim fawn. Ka lioah hin America mi 100 hrawng nihcun IS group lei ah an tang tiah theih asi i, US state department cu, hi hi theihfiang dingin hma alak cuahmah lio asi. 

France Defence Minister Jean-Yves Le Ddrian zong nih Iraq ram i ralhrang pawl dohnak ding i an ralkap pawl an chuah ter ve men hna lai ti thawng zong a chim. France President Francois Hollande zong nih  kar hmasa ah khan international law tangah ruahmannak felfai te a um asi ko ahcun IS ralhrang lakah  action la ve dingin ai ralring ve fawn, tiin a rak chim bal ve fawn. IS ralhrang pawl nih hin Syria chaklei le Iraq- i  hmuntam pi cu an lak cang i, an ram lak mi tiang hin  mi thawngreng lo cu  himnak hawl in an zam cang ti asi. 

http://www.vanglaini.org/khawvel/24528

OBAMA NIH ISIS DO LET DINGIN A PHUAN LAI

US President Barack Obama nihcun Islamist ralhrang, ISIS doh let an timh ning cu thaizingah a phuan cang lai. ISIS ralhrang pawl nih hin   Iraq khawchak lei  le Syria ram ṭhenkhat hnu ah, an kuttangah an chiah cang fawn hna ti asi. Iraq khawchak lei Kurdish ralkap he an i donak ah  Kurdish- pawl bawm dingin  US- nih raldohnak vanlawngin hmangin  an hmun pawimawh a bomb an thlak piak han ruangah phuba laknak ah tiin, American journalist pahnih an thlaih mi hna zong cu an lu an tan piak cang fawn hna. 

NBC thawngzamhtu pawl nih an komhnak ah, Obama nih cun , "Nithum ni hin kan kallai ning cang, timhlamh nak kan neihmi pawl cu ka phuan lai caah, asinain hihi  Iraq (War) rakdohnak he ai lomi cu asi lai lo" tiah a chim. Kum sarih deng ralhrang dohnak ding ca i, campaign an rak kalpi mi bantuk asi, tiah a chim chap. Obama nih cun vawlei cung pumpi nih ISIS cu ngaihthah menmen minung an si lo ti an theih viar mi asi ko, tiah a ti fawn.  Hma an rak lak cang nak pawl cu Amrican mi pawl, embassy le consulate venghim nak dingah rian pawimawh asi, tiah achim fawn. US President nih hin tuchun ah Congress member pawl a hmuh hna lai i, ruahmannak/timhlamhnak an tuahmi pawl cu theithiam in, t'awmpi dingin a sawm hna lai tiah a chim.

Pathianni ah khan US nih cun  IS ralhrang lakah hin biatak tein dohnak cu a peh zulh t'han. Ralhrang pawl nih hin Euphrates tipi an electric nak(DAM) cu Iraq cozah ralkap kut lakin lak khawh t'han dingin hma an la cuahmah tiin theih asi fawn, hi mipawl hi vanlawng hamngin bomb an thlak hnawh hna. Pentagon thawngzamhtu, Rear Admiral John Kirby nih cun, "Tihtakthlak te i, kan dohnak chan cu ralhrang nih hin hi (DAM) electric power suply nak, rampi herh mi hmun hi an hrawh lo nak hnga venhim nak ding caah a si tiah ati.Hi hmun hi Sunni miphun pawl bomhnak in Iraq security force-pawl nawl tangah an um, a ti. 

Euphrates tipi pawng i(DAM) cu hrawk asi maw, si lo maw, ralhrang kutah a um asi ahcun Baghdad khawpi pawngah khuasa mi thawnghra lenglo pawl le cozah hmun pawimawh pawl  tiangin t'ihnung asi lai caah, an lakah  hin America mi tampi zong an i tel ve lai, tiah  Kirby nih cun a chim. 

"NAN NUN HI RALRING TEIN NUNG UH"

Jeremiah 17:21 “Hitihin Bawipa nih ati: Nannih nih sabbath ni ah thil nan phorh nakhnga lo le Jerusalem kutka hna zongah hin nan luhpi hna nak hnga lo, t’ha tein i ralring u.”  Hika  bung le cangah kan kan hmuh khawh mi cu zeidah asi tiah cun Bawipa nih cun kannun kan i ralrin dingah bia a kan cahmi kan hmuh khawh.

Tulio kan chan le kan nun ning kan zoh tik ahcun, kan kiangkap ram dangdang van cuan hmanh hna u sih, hnangamnak caan asi tilo zia cu hngakchia in upa bik tiangnih kan theih viar t’heu lai dah tiah ka zumh. Asinain, hi tlukbu hin, a ho manh nih hin caan t’halo lakah  kan nung tiin kan nun hman ning i checkfel i, i tuaht’ha in, Pathian naih i timh nak thinlung belte a nei mi kan tlawmutuk hringhran. 

Kan nunnak hi kan bia tang i  ummi asi lo caah, damnak le caan t’ha pawl hna hi kan mah duhthu, kan nawl in kan nei khawh mi hna an silo. Caan t’ha le ngandam nak kan neih mi pawl hna an mah um in a um ve cio mi an si ko tiruahnak hna in kan van ruah caan zong khi a tamtuk fawn tawn. Akan pe tu Bawipa Pathian sinah lomhnak cang athiam mi le kan tlawm tuk fawn, atheilo mi lak i ai telmi a tam u cu kan si hoi fawn hna. Tulio vawlei hi van cuan ve hmanh u sih,  nitin le zeitik caan zongah hin  thihnak rapthlak tak tak pawl le zawtnak khirhkhan, t’ihnung pipi si hna seh, i donak thangpang pawl nih cun zeitik hmanhah akan kaltak kho fawn ti lo. Remnak le thlangamnak hawl in kan vawlei pi cu lung rethei in ai zi cuahmah fawn hoi cang, asinain cuti cung cun, remnak neih nak cun  buainak cu nitin in a karh chin deuhdeuh fawn ko cang  hi teh aw.

Vawlei cung cu van chim lo, kan innkhur chung cio si maw, kan Buu cio ah si maw, hi chung te hmanh ah kan buainak olsam te hmanh in kan i tlangtlak kho ti hna lo hih aw, nitin, zeitik caan poh zongah hin buainak le zawtnak thihnak rakthlap pipi cu  kan thei larcem thawngpang kan van theih kahwh mi  an van si cang. Caan hnuhnungah kan um ti hi a  fiangtuk hringhran cang. JESUH KHRIH ratt’hannak  caan hi a naituk hringhran cang tihi kan theih t’han dingah ka van duh fawn, ziah tiah cun Bible ah kan hmuh mi hna cu a tu i kan ton cuahmah mi hna caanchia le vawlei ai tlangtlak ning hin kan hmuh khawh, nikhat hnu nitkhat in Abiakam hi a tling ching lengmang cang. Innka hram ah dir in, vawlei hi a van cuanh tihi thei in van i hlau t’han hna u sih. Kan nun le kan caan hman ning hi I RALRING TEIN HMANG U SIH, kan theihnak le kan cahnak dihlak vialte zong hi Bawipa hrangah hmang dingin kan mah le pulpal cio in i timlam t’han hna usih. Kan nunnak hi zeitik tiang, zeitik cen kan hman lai ti le kan thei fawn lo, ralring tein, tiamthih tein , ruahnak thinlung fim tein kan hman a herh tuk hringhran cang kan dihlak in um sawsawh in kan caan liam ter sual hlah uish. Nitin tein thaizing i thiding bantuken in kan nun hi hman khawh i zuam hna usih, biaceihnak hmai ah a hme angan in a dirding kan si tihi theih zungzal hna usih.

{James 4:14} “Thaizing ah na nunnnak cu zei a lawh lai hmnah na hngalh t’ung lo. Nang cu minmei zaammi bantuk, a tute a hnung um i a lo zaumi bantuk pei na si ko cum” tiah a biathiang ah kan hmuh khawh. Kan Bible nih a rak chim cang bantuk in kan nunnak hi zeicen dah asi ti hi kan fian lo ruangah hin kan duhsalam ningin kan nun kan rak hman tawn hi cu, t’ha te van ruah ahhin cun t’ih hi a rak nung tuk hringhran ko. Chum chikkhat te van lang i a lo t’han mi bantuk men nunnei tu kan si tihi nai fiang maw, nai thei ve maw?? Kan i theih lo ahcun tuni in a t’hang cang hna usih, tho u sihlaw, kan nun hi RALRING TEIN HMANH KHAWH, i zuam cang hna u sih. Lawng innka hi hawn peng asilai lo, a caan um lio teah hin ralring le lungfim tein kan caan hman hi i ral ring cio u sih tiah Bawi Khrih min kan van i sawm t’han hna. 

{Kolose 3:1} “Nannih cu Khrih sinah nunnak ah thawh nan si cang. Cucaah Pathain orhlei ka mi Khrih nih a bawi t’hutdan cung i a t’hutnak cang cung khua chung i a ummi thil tu kha nan lung in i  seh chih hna u”. Hi vawlei cung chikkhat te i nomhnak  zungzal daih lomi caknak a phunphun ruangah kan nun hi buai ter men loin, zungzal daih a ziam kho ve lomi nun lunglomhnak co ve dingah kan tuah khawh lio, kan cah lio ahhin t’hahnem ngai te hin mah le hrang cangai i khawrh cio a herh ko cang. 

kan mah le hrang cio t’uan kan herh, kan nu le pa, kan u le nau nih khamh kan sikhawh nak hnga, zungzal nunnak ticket an kan cawk piak kho loh, na hhrang ka hranhah thlacam nak tucun a kan bomh khawh, asiko nain kan mah le kan mah kan kan thinlung cio siseh, kan nunning siseh, kan caan hman ning siseh, kan i ralrin i, zungzal nunnak biahlei sunglawi naneih khawh nak hnga, a caan a um lioah hin zungzal nunnak ngaihsam in kan um sian lai maw?? A nei cia cangmi kan dihlak zong nih, Paul nih a chim bangin a dongh tiang zumhawk thlak tein a ummi, anungmi nih lunglomhnak, khamhnak suiluchin cu an co lai tiah ati. Khamhnak a co cangmi zong nih diathlang i nung kho ding kan si hrimhrim lo tihi a thar in thei t’han hna usih tiah ka van chim duh fawn. 

Hi vawlei cung, caan tawite kan nun chungah hin zungzal in kan nun khawh nak hnga, kan zungzal umnak ding cu kan rak sak cuahmah asi tihi  thei in, lei t’hanel cung i innsa tu men kan si lo nak hgna dingah Lungpi cung i innsatu kan si cio khawh nak hnga  theihtawp chuah in, kan Bawipa hrangah nungin, midang hrang chin zongah thlawchuahnak si chin lengmang dingin kan damchung kan zawhmi zalam hi RALRING TEIN ZAWH KHAWH CIO hi i zuam hna usih, Bawipa sinah cahnak hal zungzal hna u sih. Nan lawm zawhmi cu  i ralring uh tizongah A biathiang zongah kan hmuh khawh t’han. Zeibantuk lam dah kan zawh cuahmah mi hi asi?? Zungzal thihnak lam dah?? Tihi kan nitin nunah hin i hal t’han cio hna usih law, kan nun hi I RALRING BU TEIN hman khawh i zuam cio hna usih, Khirh t’hawnnak in. Mi tampi ngandam ngai i kan theihmi pawl, ruahlo pi i thikho ding i kan ruah lomi pawl zong khi, ruahlopi thotho in kan i thlahliam cuahmah ko hna hi aw!!! Cubantuk i caan i a nungmi, caan chia i a nung mi kan si. Hi vawlei hi zungzal i kan camnak hmun hnget le asi lo caah, khualtalwngmi men kan si tihi thei zungzal han  usih law, zeitik caan poh hin a liam khomi, a lawi khomi kan si tihi thei zungzal hna u sih.  

Cu kan tlunnak ding cu khawika dah asi? Zungzal nunnak ah maw si??  Zungzal thihnak ah dah??  Duh thim khawhnak caant’ha tlawmpal te kan neih mi hi t’nagkai tein, mannei tein hmanh khawh i zuam hna u sih, nanunnak , ka nunnak hi chumbantuk men an si. Mitt’hep kar tluk tawimi kan nunnak, hi lei i kan thaw kan chuah chung te ahhin kan zungzal nunnak lam cu kan i sial cuahmah cio hna. Bawipa he lengtlang dingin  nitin in amah duhzawng le t’ha a ti ning bangtuk in nung i, kanmah kan pulpak cakhiarnak sualpawl cu kal tak i, kan PATHIAN hrangah t’uan in RALRINGTE IN NUN KHAWH I ZUAM HNA U SIH. 

BAWIPA NIH IN THLAWCHUAH KO SEH....!!!!!

KHAWIKA HMUNAH DAH NA RO NA KHAWL VE?

Matthai 6:21, Zeicahtiah nan chaw a umnak ah nan lung zong a um ve lai. Khawika ahdah na thinlung a um ve tawn??

Zeidah si na chawva /naro cu? I ro hlubik/chawva hlu bik an thinlung i a um zungzal mi cu zeidah asi??  

Hi vawlei cung i kan um chungah hin cun, mizei tinkim poh zongn nih hin, thil hlutbik mi le rohbik mi thil cu kan nei cio t’heu lai dah tiah a zumh um. T’henkhat  hrangah cun kan chaw le va rumnak pawl hi kan rohlu bik le chawva an si kho men. T’henkhat ve thung hrangah cun kan nupi fanau te pawl zong hi an si kho ve fawn.Cun, t’henkaht hrangah cun kan (nungak/tlangval) pawl hna hi kan ro/chawva , kan rohbikmi pakaht an si ve t’heu kho ko men. Hi bantuk kan hrang i thil sunglawicem, ti i kan theihmi pawl hi kan philh kho tawn lo i, an umnak hmunkip ah um kho hmanh lo usih law, kan thinlung ruahnak ahhin an um zungzal tawn. Hi vawlei cungah kan um chungah hin cun, hi vialte hi vawlei dan phun asi ko tizong kan ti kho men ko. A hmannak cen zong cu a um ve t’heu lai dah ka ti.  

Pathian nih cun kan nunnak sunglawi tukmi le kan chaawva/kan ro sunglawibik si  i kan theih mi cu amah hrangah pek dingin a kan duh tihi kan theih a herh, Hi vawlei cung i khua kan sak chungah hin cun  A mah nak i duhmi neih le pathian dang neih hrimhrim hi cu kan Pathian nih hin a hna hi a tla hrimrhim lo tihi fiangte in kan  theih dingin a kan duh. Amah aiah pathian dang le duhdeuh mi/  i thim deuhmi/ uar deuhmi, cu kan i thim deuh mi thil cun  an kan dawt lo ruangah si loin, akan dawttuk ruang tuah, a kan lakpiak t’han , a kan chuh t’han tihi thei t’han hna usih law hihi kan hrangah thilt’ha tuk dingmi thil asi. Hi kan lei taksa hi aduhning te i a tuah, asermi, adawttuk mi cu siko hmanhsehlaw, cunak in angaih poimawh deuhmi cu a um, cucu zeidah asi ttiah cun  kan thlarau hi asi. Hi kan le taksa hi cu vawlei i sermi kan si ruangah  vawlei ah t’hiamt’hiam a kir t’han lai. Kan mah chung i a nung peng mi kan thlarau nun amah hrim nih kan chungah a chiah, amah sin i kir t’han dingah a duhmi thlarau chu asi. Mah cucu a duhdeuh ruangah, a dawtdeuh ruang ahcun, hi kan le taksa hi cu a mah kan hmuh khawhnak  hnga caah le amah cu Bawibik i kan neih theih khawh nak hnga  asi phot ahhin cun harsatnak  kan cung i van phanh ter zong hi poi a tilo tihi a tharin kan  theih t’han  apoi mawh tuk mi asi fawn. 

Hi vawlei cung kan cam chungah hin cun, kan i nuamhnak ding le kan diriamhnak ding asi ruah tiah ruat in, chaw le va, neihchiah rumnak  pawl cu kan neih khawhnak ding hnga heh tiah kan hawl, kan t’uan tawn. Kan dawttuk mi hna zong cu zungzal deih maw tiin  kan cahnak le kan t’hawn dihlak in kan dawt hna i, cubantuk ti kho dingin nunnak, tikcu le caant’ha an kkan  petu Pathian cu philh tahrat in cu thil vialte te cu  kan nunnak ah bawibik i kan i neih caaah, asilo ah hmunt’habik sinak kan rak pek tawn zungzal ruangah hin, an mah aiin ngaih poimawh ding dang hi kan rak nei kho t’heu tawn lo. Na rosum, na chawva na duhtukmi le n adawttuk mi kha, na pawngkam um loin, hmundang ah um sehlaw, cu an umnak hmun dangdangah cun an thinlung, na ruahnak cu a um tawn asi lo maw kha?? Kan Pathianbia nihcun, “Bawipa na Pathian cu na lungthin dihlak le na ruahnak diklak le nanun nak dihlak in na dawt lai’ ti hi a ngan bik le a biapi bik nawlbia cu asi. Amah nak in duhdeuhmi, dawt deuhmi kan neih hi a rem a ti hrimhrim lo kan Pathian nih hin. (Matthai 22:37)  

Hi vawlei zungzal a daih lomi chungah hin, a ziamral thlu dingmi minung i dawtnak pawl, lei rumnak chaw le va pawl hi kan hrangah rohlubik an silo ruangah, cubantuk in cu ruahnak le vakvai pawl cu hlonh i, zungzal i aral tilo dingmi, zungzal nguhmi, zungzal nunnak deuh tucu kan neih i, kan ngaihven i, kan neih ngeingei khawhnak hnga  Pathianbia nih cun a kan chimh hleiah a kan forh zungzal asi hi. Amah Pathian theng te nih cun zeidah ka her hi?? Zeidah kan  hrang thilt’ha cu kan mah nak in alet i a thei tu cu asi. (Mathai 6:33) “Cucaah zei dang vialte nakin Pathian pennak le zeidah tuah hna seh ti a kan duh timi kha biapi deuh in ruat u law, thildang vialte hna  zong hi an pek t’hiamt’hiam hna la”, tiah akan ti kan hmuh. ( Matthai 6:19) “Rungrul le cirik nih an ei khawh i mifir an baoh i an fir khawhnak vawlei ah hin nan chawva/ nan ro khong hlah u. Rungrul le cirik nih an ei khawh lonak le mifir nih an boa hi an fir khawh lonak vancung tu ah khin nan chawva/na ro cu va khong u” tiah faingtuk in a kan chimh. 

Abrahama sinah a fapa neih chun a dawttukmi ralthawinak dingah ahal, Abrahama nih cun a rakpek bantuk khan, kan nih zong hi Bawipa nih hin, kan dawtbikmi hna le kan neih chunk an i lomhnak bik si  i kan theih mi thengte kha a kan hal ve tawn. A sinah zungzal nunnak kan neih ve i, chun le zan dong loin Asinah kan len khawh ve nak hnga, cu kan dawtbikmi hna le kan rohlu bik ti  i kan theih mi hna cu a sinah peve i,  hi vawlei zungzal hmun lomi ramah hin kan ro khawl loin, cung van Jerusalem thar tu ahkhin  kan ro  khawl khawh tu i zuam hna usih.

BAWIPA nih cun, nan hrangah kan nunnak ka pek i, zeidah ka hrangah na ka pek ve lai? tiah BAWIPA nih a kan hal ve??? Na ro khawl nak nai fiang maw??? BAWIPA nih in thlawchauh ko seh.

NU PAWL HRANGAH THEIH HRIMHRIM DING (THEIHT'HA)

1.Nu Ci le pa Ci he an van i tonlo bak khin cun ni Ci te cu lungzur hniangmang te cun a van kuai, culevete cun zeibantuk dinhmun dah a van phan tiah cun Nu pawl nih thlatin i an neih tawnmi anusinak a van phan(thi ka nei tiah anti tawn)(Nupawl nih hin thlakhat ah a million telin mi tampi a thah tawn ti asi)

2.Thineih hman lo timi zong a um. Na thineih niin athaizing ni 1 tiin rel i thok law ni 28,29 ni i na neih t'han asi ahcun Na thineih a hman tinak asi.

3.Chang-khat-nak-sii.....OK pills timi Changkhatnak sii khi ei a t'ha, asinain Tuluk ram chuak Changkhat nak sii cu asi khawh chungin hrial at'ha, ziah ti ahcun 60% hi cu changkhat sii a si ko nain a dang 40% hi cu chemical i an tuahmi asi ruangah a si. Tuluk ram chuak changkhatnak sii ei pawl nih cun a kham khawh ngaingai lo ruangah an i ruah lo piin nau an keng tawn cuti i nau an van ken i avan neih tik ahcun kutke tlamtling loin an van chuak tawn ti asi.

4.Fa nei rih lomi pawl le nungak nih cun changkhatnak sii hi ei lo at'ha. Fa neithai kho loin cingin thai a fawi te ti asi. Fa pakhat nei mi nih cun ei lo ding ti asi.Nungak thi neih lio i elna, paang na nei pawl nih cun card 1 ei khawh asi ti asi, asinain cubak cu eisian asi lo ziah ti ahcun chungleng tiangin t'hat lonak aphak ter khawh ti asi.

5.Chungkhat pabik zuuding neimi nihcun (female-condom) hman mei ding asi ko. Ngah khawhnak hmun cu NI(SUN) timi siikhaan ( female - condom,male condom le OK pills a um) cu pawl cu eiin acintawk tein theih le hman khawh a t'ha. 

6.Sii ei duh lo tupawl nihcun taksa chungah chiah khawh asi. Kum 5 chung a daih, A hmun pawl cu Siizung ih chiahter ding a si, a chiah man cu a hlan ahcun kawlram in Kyat-500 asi, siizung tin deuh thaw ahhin chiahter khawh asi ko (OK pills le a dang pawl zong man olte in na ngah khawh ko) hi pawl deuh hi cu kawlram i a ummi hrang deuh ah khin asi i, Hmundang mi hrangah cun NI(SUN) siikhaan timi ah  ngah khawh asi ko.

7.A t'ha bikmi changkhat nak sii cu nu le pa ih canah pa nih an Ci kha nu chungah thun lo ding. Cun nu thineih hlan ni 7 in neih hnu  ni 7 tiang hi nu le pa sinak hman lo mei ding.

8.Na fa le pawl, kum 10 in a tanglei pawl an chung a thlet, an t'ang afak hei ti bantuk asi ahcun siikhan picang ih na kalpi khawh hna lo hmanhah na naihbik nak hmun NI(SUN) siikhan ahcun  kalpi colh hna law olte in an thlawp dam khawh colh hna lai. NI(SUN) timi cu Population Service of International ( PSI) timi hmelchunh nak asi.

UN NIH IS RALHRANG PAWL CIHMIH AN TIMH HNA

US nihcun an ram le an tuanpi mi ram pawl hrocer tu cu, Iraq tapung, misual pawl, Islamic State (IS) tepung pawl cu hrawhviar dingin le nuai viar dingin a van chim than cang. US Defence Secretary Chuck Hagel nih cun, "Pentagon nih IS thiltikhawhnak hrawk dingin atheih mi zeipoh a ti lai,"tiah a ti, mahhi rual ahhin Iraq ramah cozah hnget a din khawh zau nak hnga a chim fawn. IS tapung pawl nihhin  Iraq chaklei le Syria ram ṭhenkhat pawl lain umhmun an khuar i, ram cau chinchin lak dingin heh tiah hmailei nawrin hma an la cuahmah ko. US nihcun Iraq chaklei IS pawl ai do cuahmah mi, Kurdish ralkap pawl bawm dingin vanlawng hmangin akah hna pinah bomb hmangin  IS hmun pawimawh zeimawzet cu atlak i an i rawk cang tiin theih asi. 

August thla khan IS- pawl nih hin American journalist, James Foley cu a lu an tanpiak i, hi video hi internet-ah a hluanh cucun US cu IS lakah betak thlak i an kah hna nak hi din dingin an hrocer fawn hna. Hi hnu, nihnih niah khan American journalist dang, Steven Sotloff zong cu a lu an tanpiak nak video an van chuah than hoi, US an hrocer cu an ti menmen lo ti langhter nak caah an hman mi asi. Tapung pawl nih hin  US le a lungrualpi mi rampawl cu US lak in i thiarfihlim dingin hrocer in, an chimning bantuk in an zulh lo asi ahcun British mi an thlaih lio mi, David Haines cu kan thah t'han lai tiah an leh fawn hna. David Haines hi British ralkap hlun asi i, chawmdawlnak riantuantu lak ai telmi asi.  

US Vice President, Joseph Biden nih cun US- nih IS cu hell tiangin  a dawi lai, tiah a chim. IS nuaiviar dingin an do chih thluahmah rih ko lai tiah a chimchap rih, mahhi hrangah hin ramdang pawl zong tuanpiin tangrual ding zongah a sawm colh hna. Biden nih cun, "America mipi pawl cu IS ral pawl theinak lengmang pi tiangin a cakmi asi, an tum zong a ruh," tiah a ti fawn. Mi dang pawl nih  America mi le sa hibantuk in an sersatnak an tuah hna asi ahcun, an hnungtawlh hrimhrim lai lo i, zeitik hmanh ah an philh bal fawn lai lo tizongah a chim chap rih fawn. 

Britain zongnih  IS- pawl nih hin British mi an hren cuahmah mi cu thah dingah an hrocer thanhna ruangah, daite cun an umtak hrim lai lo tiin a chim. UK Foreign Secretary Philip Hammond nihcun David Haines him khawhnak dingah  a theih khawh chungin hma alak lai tiah a chim hnu ah  a herh asiah cun vanlawng  i kahnak zongah an i tel ve lai, tiah ati. France President Francois Hollande zongnih  i tuar ve ti loin IS- pawl cu fak deuh i ralkap cahnak hriamhrei  hmangin kah an hau tiah a van chim ve fawn.

Nithumni ah khan US-ah Sotloff- chung le pawl le a hawi t'ha t'henrual pawl nihcun an theih zungzal nak caan serh an hmang, Sotloff- hawi t'ha le an chungkhar thawngzamhtu, Barak Barfi nih cun Sotloff cu Pathian hrangah a martar, anunnak a hlan tiah a chim , aw chuak kho ve lomi pawl hrangah t'uammi asi, tiah ati.  Arabic scholar, Barak Barfi nih cun IS bawi, Abu Bakr al-Baghdadi cu Islam cungcang i debate aneihpi nakah a co colh, "Ramadan hi zaangfahnak thla tiin a chim i, khawika dah na zaangfah nak cu?" tiin, Pathian nih cun rapthlak tuk i midang a dohtu pawl cu zeitik hmanhah a dawbal hna lo, tiah ati. 

"HIKA AHHIN ZEIDAH NA TI?"

Elizah hi Pathian profet ropi tak, Pathian bia i ralt'ha ngai dir ngammi asi, a chan lio ahcun Israel ramah milem biaknak a luar nasa tuk hringhran, an siangpahrang hmanh a nupi Zezebel ruangah milem biaknak chung tiangah  a rak i hnamhnawih ve ti ka hmuh khawh, Elizah belte  an siangpahrang hmai zongah t'ihnak nei loin Pathian nih ti dingin a timi cu ralt'ha ngaiin atuah chuak tawn.Khaw kheng rapthlak tak karlak i Pathian nih a vennak sunglawi tukmi pawl, amah kaltlang i Pathian nih thilmak a tuahmi pawl, Karmel tlang i milem (baal) priest 450 lengluang a tei hna ning pawl cu ka van chim lai lo.

Kan chimduh mi tak cu  kha bantuk tiangin Bawipa nih a hman le a thuam (Baal) profet mi 450 lengluang that khotu an siangpahrangnu, zumlotu lehhngal Zezebel nih thah dingin  an van hrocer cang hnaah khan cun t'ih le thinphang umawk thei loin thlukmathlak loin an zam ciammam ti asi kha. A sal hruai mi nih (Beer-seba) tiang a zam, asal chiahtakmi nih le nelrawn ramcar nikhat tluk kal lamhla ah azamtak in Pathian sinah thih ding hna in a hal ti kan hmuh, a nun a beidawng tuk hringhran ti ka theih kha aw.Mitthi pawl zong thawhter tawntu Pathian riant'uantu ropi tuk asimi kha t'ihnak nih a van tlaih, sivangin a van tuah, a ngaih at'ha hlei cuang lo. Ni 40 le zan 40 chungkal Horeb tlang tiangin a va zam i KUA pakhat ah hin a vai i thup ti kan hmuh.

Pathian hi i thuhtak ci a si hrim loh, A kalnak kipa ah a van dawi peng, a van zulh peng i, "Hika zeidah na tuah?" tiah avan ti ai...Kan nun cio hi Elizah tuanbia hin kan nunning hi van i zoh t'han hna usih. Kan nun kan phutruang thengte ah si loin Pathian nih akan zohkhenh nak le misual thitlak hrimhrim kan va si cung zongah zaangfahnak le dawtnak arak kan zokhenh ning hi...Kan nihnih te Bawipa hrangah zeidah kan ti ve lai?Biakam hlun lio caan ahcun Bawipa nih a aiawh dingah Profet pawl siseh, siangpahrang pawl siseh a thim tawn hna cupawl athimmi pawl cu a chonh tawn hna, Elizah zong hi a nun beidongin Pathian hrang i dir zungzal ve kha har arak tituk tawn lo diam zam hi a duh tawn, asinain Pathian thlarau nihcun a zulh peng i a minung sinak dinhmun in  huamlo mi le a hiarlo tuk mi kal t'han ding cun a hruai kir t'han.

Biakam thar chan ahcun acip aciar in Pathian aw kan thei ti lem lo. Jesuh Khrih nih a thisen in atlanhcia mi vialte hi Amah Jesuh Khrih aiawh i van palai riant'uan dingah auh mi vair kan si dih hna, zawlnei(Profet) hrimhrim kan hau ti lo. Asinain kan hmai i raint'uan ding akan pekmi belte ai lo ruam lo.

Kan um sawhsawh men lonak ding le kan i thuhnak hmun lo ding i kan vai thuh tawn ruangah hin chungkhar siseh kan mah mimalnun tiangain kan tuar tawn harsatnak  aphunphun in. Jesuh nak in Materialism(hmuh khawh thil) leiah kan tliktak zungzal tawn.Ahaba chan lio zongah khan Pathian an rak theih fawn lo, Pathian bia cung tho khan  milem biaknakah an i hmangi an nun khan zeizong thilkip he an cawh vair tawn, cucu Pathian nih a huat tuk tawn, a duh tawn lo. Kan biak Pathian hi  Milem pathian pawl he biakkop ci Pathian asi lo.

Pathian nih kannun hi Jesuh sunlawi biknak hmun si dingah a duh tawn. Kan chawhpolh nun nihhin kan fale nunah  thilt'halo tak tak pawl an cungah aphan in, an nun a chiarchuah khawh dih tihi kan theih t'han ding zongah ka duh fawn.Kan fale pawl an t'hat khawh hleilo nak chan hna hi, Bawipa nih, "Hika ahhin zeidah na ti?" an kan tinak hmun hi arak si tawn, kan nunak ah zawtnak van phan tawn mi, ngaihchiatnak siseh, lungrawknak sivangnak a phunphun avan phan tawnmi zong hi "Hika hin zeidah na ti?" ti i a kan halnak le Amah he kan i pehtlaihnak nung kan neih thar t'han khawh nak hnga Pathian nih akan auhnak hmanrua an rak si zungzal ve tawn ti hi theu t'han hna usih tiah Bawi Khrih min kan sawm t'han hna.

Bawipa in thlawchuah ko seh...!!!!!!

CHIN RAMKULH MIPUM UM ZAT

Chin ramkulh chungi a um mi peng 9, mipum relmi  cu August 30, 2014 ah result a chuak. Peng chung i mipum tamning a dawtdawt tein van tarlanh asi.

1.Paletwa ......... 96,849

2.Tedim ............ 87,389

3.Matupi ........... 51,557

4.Thantlang........ 50,383

5.Hakha ............. 48,266

6.Falam .............. 48,017

7.Mindat ............. 42,540

8.Tonzang............ 32,400

9.Kanpalet............ 21,259

UKAINE BUAINAK RUANGAH MINUNG TING 5,00000 RENG LO ZAM: UN

United Nations refugee agency nihcun Ukraine khawchak lei i buainak phan cuahmah mi ruangah hin minung ting 5,00000 reng lo cu mah le himnak cio hawl in an zam cang tiah a chim, hihi an theih khawh cin a si, ataktak ahcun hinak in an tam lai tiah an zumh fawn. Buainak t'ihruangah zammi pawl lakah mi 260,000 cu Ukraine ram chungah t'hiamt'hiamah an zam ti asi, midang 260,000 hrawng nihcun Russia ramah himnak an hawl tiin UNHCR(refugee nawlngeitu) lei nih cun an chim.  Mi 15,000 hrawng hi cu Poland- leiah an kal kal tiin theih asi, cun, mi 20,000 hrang ve thung hi cu Estonia ramah an zam fawn ti i theih asi. 

UN refugee nawlneitu, Antonia Guterres nihcun khawchak lei i buainak cu relfel zau asi lo ahcun t'ihnung chinchin a phan khomi asi tiah achimchap. Tukun April thla lailak hrawng thok khan Ukraine khawchak lei  i a hranpa te i um a duhmi pawl cozah lak an hel ruangah  tualchung buainak hi a chuak mi asi. Tutiang hin tapung thomi pawl le cozah ralkap pawl um thiam loin a i coih zungzal, an i do zungzal ko rih ti asi.

Ukraine tapung pawl hi Russia nihcun a t'anh hna i  ralthuam zong apek hna tiin puh mi asi fawn, hi ruangah hin ram dangdang nih  Russia hi an mawhchiat, i thiarfilim dingin an ti i, Russia dantatnak t'henkhat zong an tuahpiak hna ti asi. Asinain Russia nihcun an puhnak cu ahman lomi asi tiah a chim ve thung. 

Ukraine buainak ton cuahmah mi kongah ruah ahhin  Estonia khawpi, Tallinn ah US President Barack Obama nihcun  Estonia, Latvia le Lithuania hruaitu pawl i biak chonhnak aneihpi hna. Hi ram pathum pawl nih hin  kum 2004 ah khan Nato an pehtlaihnak neimi an si. Ukraine tualchung i relbawlnak ah Russia ai thlaknak cu an duh lo ti a chim. Estonia ram i ummi lakah 25% hi Russia an si i, hi ruangah ahhin Estonia zong nih hin  Ukraine buainak aphak mi bantuk hi an ton, an pha ve sual lai ti hi a phang ngai ti asi.

Tuchun ni thokinVawiin  Wales ramah ni hnih chung, Nato summit neih a si ti asi, hikaah hin Russia lakah Eastern European member rampawl veng dingah ralkap chiah danding ngaihtuah asilai ding biaruahnak neih asi.  

IS TAPUNG PAWL NIH AMERICAN JOURNALIST LU AN TAN PIAK T'HAN

Islamic State (IS) misual pawl nihcun  American journalist Steven Sotloff lu an tanpiaknak video an chuaht'han, hihi US- nih IS tapung pawl lakak ah vanlawng raldonak hmangin US nih a doh hna caah phuba laknak dingah asi tiah IS tapung pawl nih cun hI a pahnihnak Journallist lu atan t'han nak hi asi tiah an chim ti asi. IS pawl nih hin  August ni 19 ni ah khan American journalist, James Foley an thahnak video an rak chuahter fawn cang, hika ah zawn ah hin US cozah nih IS pawl hrocernak azulh duh lo ahcun an hrem cuahmah liomi, Steven Sotloff hi kan thah t'han lai tiah an chim t'han. Video an chhuah thar mi ah hin taping pawl nih cun an hrocernak a chuahter mi pawl cu an ti menmen lo ti langhternak ah an hman tiah zumh asi faw. 

Mah lioah hin US nih cun Iraq chaklei i khuasa mi IS tapung pawl hi raltuknak vanlawng in a kah cuahmah ve rih fawn maalo in, US Central command nihcun  ISIL mawt'aw 16 cu Mosul pawngah an kahchhiat piak viar hna tiah a chim. US President Barack Obama zong nih Iraq khawpi, Baghdad- khua i America hmun pawimawh le staff-pawl venhim nak dingah ralkap  mni 350 rual kuat dingin nawl a pek hna ti asi. 

August ni 19 ni ah khan IS pawl nih hin American journalist James Foley- a lu an tanpiaknak video cu an rak chuahter cang i, hi video chung i alang chih ve mi, IS tapung pakhat hmaituam, British holh thluk hmang mi nihcun US President Obama cu a ralkap pawl nih  IS pawl do tilo dingin a hrocer let ve, a cu tibuin an ngah hlei lo asi ahcun a dang an hrem cuahmah mi hi a dang Journalist Steven Sotloff zong thah t'han asilai tizongah a rak chim fawn cang. Video an chuah thar miah hin British accent(holhthluk) hmangtu tapung tho kha Steven Sotloff pawngah cun a van lang t'han i, Sotloff hi James Foley bantuk tho in  (jumpsuit) angki a aihter i a khup an bilter ve ti asi. Foley an ti ti bantuk t'hiamt'hiam in Sotloff zong hi a thah hlanah bia tawite chim dingin caan pek ta ve, Syria ram i US an i thlaknak man pek a hau t'han tiin a chim ti asi.

Tapung hmaituam van lang mi nihcun Iraq i tapung pawl lakah  US nih titakthlak i an dohnak a sawisel hnuah, journalist lu hi a tanpiak ti asi. IS taping nihcun US President Obama cu hrocer in, Islamic State lakah a foreign policy pawl, raldonak vanlawngin bomh an thlak chunzawm peng rih ruangah a mipawl cu thahpiak lengmang an si lai tiah a van chimchap t'han. Cozah dang, Islamic State tapung donak ding i America a t'awiawmtu pawl zong i thiarfilim dingah a van hrocer chap hna ti asi. Hihnu ahhin hi tapung nih hin an mi tlaihmi lak in, British mi David Haines cu thah dingin an van hrocer chih fawn hna ti asi. David Haines hi British ralkap hlun asi i, chawmdawlnak riant'uantu organization lak i hmalatu pakhat asi. 

US State Department thawngzamhtu, Jen Psaki nihcun video cu a taktak asi maw ti an theifiang rih lo ti thawng a thanh, a taktak asiah cun tapung nunpgung neilo i an cawlcangh nak cun  a thin ahantertuk ti  chim in, hi Journalist Sotloff- chung le pawl  a tuarpituk ti bia a chimchih fawn. UK Prime Minister David Cameroon zong nih hi tapung pawl cawlcangh ning le an mihrem rakthlaktuk i an hrem hna hnu hlei i an thahnak pawl cu a sawisel nak cu a twitter-ah a tarlang ti asi. 

Kum 31 asi mi, Steven Sotloff hi freelance journalist asi  i, kum 2013 khan Syria i a um lio ah tlaih tuar mi a rak si.   

******CHUM (CLOUD)***HI PATHIAN NIH TAHCHUNHNAK AH ARAK HMAN*******

Van lei khi van zoh usih law, zeidah kan hmuh zungzal tawn kan ti asiah cun chum hi asi t’heu lai dah tiah ka ruah.  Chum hi zeitik caan zongah hin hmuh khawh in a um zungzal mi Pathian thilsiam pakhat asi. Zeitikcan poh zongah hin hmuh khawh dingin a um ve deuh zungzal i, a caan le chum a tam kan ti thulh, a caan le chum a um lo a tlawm kan ti tawn, asinain chum hmuh ding um loni taktak hi a um bal lem loh. Curuangah chum hi kan thil hmuh tambik pawl lak i ai talmi cu asi ve t’heu lai dah tiah ka zumh. Sihmanhsehlaw kan hmuh le kan theih tam bantuk hin CHUM thu le hla hi kan thei theng tuk lem rua lo in ka hmuh. CHUM sining le umtuzia sining cang zong hi theih t’hate cu arak si ve ngai, ziah tiah cun Bawipa Pathian zong nih chum nun le kan minung mizia, nunung ai lawh ning chimfiannak ah avan hmantikah cun kan van theih zong hi a t’ha ve hnga lo maw tiah ka thinlungah a van um i tampi ka van theih lo hmanhah tlampal te ka theih mi hnihchun te CHUM umtu ning le kan nun he ai lawh ning ka phak khawh tawk in chim khawh ka van i zuam ve lai: 

Chum hrim hrim  pawlhi boruak kih le lum nikhua um tuning

dinhmun ‘metrology’ leiin an chimning ahcun tikhu akhalmi si maw, chemical lei khu boruak a chambang mi kan vawlei cunglei i um tiin an chim fiang tawn. Hinih hin a fiang ter kho tawk maw cu ka thei ve bak lo, Asinain “metrology” i ‘cloud physics’ an timi pawl bikah khin cun hi bantuk boruak i thilkhu si maw, tikhu cambang pawl hi ‘aerosols’ ti in an auh tawn fawn hna. A history cawng taktak tupawl nih an chim ning ahcun hi kan umnak vawlei hmun in chumkan hmuh khawhmi pawl hi cu ‘terresterial clouds’ an ti i hi bantuk phun chum pawl hi  boruak kik i  a tikhu arak khal, a rak i hlawmmi lakin a van i siamchuak mi asi tiin an chim fawn. 

Chum kan hmuh tawnmi a tam u hi cu kan vawlei tuamtu naibik  ‘atmosphere’ an ti mi changtu ‘troposphere’ an timi hrawng khi an si tlangpi tiah an chim i, hi bakah hin a ai  i sang deuhmi ‘stratosphere’ ah le ‘mesosphere’ zongah hin an mah tein an i siam kho ve fawn tawn tiah an chim fawn. Hi an insiamnak hmun a zir in an min zong ai dang cio i, min dang cio in auh an si ti asi fawn. ‘trposphere’ an timi  chungah hin chum i siam khawhnak bik hmun hran a um ve t’han ti asi hleiah,  chum aisiam lohnak a tangcem ‘thermosphere’ chungah hi bantuk chum aisiamnak an timi hi an um i cucu hlawm i chimnak ah  ‘homosphere’ tiin amin vuah asi. Hi ‘homosphere’ chungleiah hin ‘heterosphere’ an timi cu a va um chin, hi lenglamah hin cun vawlei lenglam kan timi  ‘outer space’ an timi tak tak hmun kha a van si ve cang. Chum hi thlapa le ah planet dangdang ah siseh kan solar system hmuh dang dang zongah hin aisiam hi an hmuh ve tawn t’hiamt’hiam ti asi. Asinain hibantuk chum hi cu kan boruak kih le lum an i lawh lo rungah kan vawlei hmun in kan hmuhmi chum chum bantuk khi silo in  ‘methane  hei ti bantuk , ammonia heiti bantuk pawl le  sulfuric acid te pawl tikhu ai cawhpolh mi pawl an si tlangpi tiin an chim tawn. 

Chum hi kan hmuh ningah hin pungsan dangdang in kan hmuh tawn hna, hmuh ding a tamtam he a cu laklak zongah cun ai lomi pakhat hmanh le an um fawn lo.Chum pungsan a phunphun hi hlawm

dangdangah t’hen an si, hibantuk chum pungsan lei i rak cawng mi pawl zawng hi a hran tein an rak um ve thlap hoi. Kan nih nih hin cun chum satliah bantuk men hi kan hmuh tawn mi cu an si bik ko, asinain chum phundang, dangdai deuh timi pawl hi cu kan hmu tuk lem bal lo ti asi a cawng i a cawngmi pawl nih an chim nak asi. Tlawmpal te danglam deuh bantuk i kan hmuh t’heu tawnmi hi cu, thlapa chung i a cungmi te khi, kan theih cio ko khah khi khi kan nih nih kan hmuh danglam bikmi chum um chun cu asi ko.Asinain vawllei hmun dang le tipikam le nelrawn ramcar naih ahcun chum pungsan dangdai, danglam tuktuk pawl hi an rak hmuh tawn hna ti asi. ‘Pakanpia “ kan timi bantuk i a langmi chum t’hen khat pawl hmanthlak hna hi rak lak len bal an si ti asi. Tornado lo ngai i lang tawn mi ‘funnel shape’ an ti tawn mi cu a phaei zawng i a um mi pawl, rili tifawn aithuah t’hupt’hup bantuk

chum a lang mi le pungsan mak danglam deuhdeuh pawl hi arak hmuh tawn hna ti asi hleiah hmanthlak tiangin an rak thlak tawn hna ti asi. Hi chum pungsan phunphun, danglam taktak pawl hi, Google ah khan ‘Strange Clouds Formation’ tiin van hawl u law, image ah khan van lut u law, nan zumh phak bakin chum i hi tin an rak um kho maw tiah na khua tiangin an har ter khawh men, Asinain hi bantuk chum pawl hrimhrim hi saupi an lang kho bal lo, mit’hep karlak teah boruak van thli in siseh a van chem hna ahcun lukmalek ah an tlau in mithmu ah an ziamral rialmak tawn.  

Chum he hin kan nih minung pawl he hin i lawhnak zawn hi kan rak nei nual ve ngai cu arak si. Chum hi hmuh dingin a um peng ti sehlaw ka chim sual lai lo dah tiah ka zumh, khuaika poh hi van

hawi in van zoh usih law an umning pungsan dang relrulh cio khin an um tawn hna, cubantukin kan nih minung pawl zong hi kan um ve hna, asinain ahopoh zong hi ka muihmel kan rak i lo lo cio fawn hna, fa phir kan timi hna hmanh nih hin i lawhlonak hmaka hi an rak nei t’hiamt’hiam ko. Cun, chum hi avan langa i, sau an lang bal lo, boruakah mit’hep karah arauh hlan ah an ziamral  thlu t’hiamt’hiam bantuk hin kan nih minung pawl zawng hi kan van chuak i, a rauh hlanah ka van thi t’han hawi. kan damchung  caan hi a damsaucem hmanh hi Pathianbia nih akan chimhnak ahcun kan dam chung kum cu kum 70 asi i, cahnak ruangah  kum 80 a van ti ceu hi aw!! Kum 80 lenglam hi cu adam tluan hi cu 100 ah pakhat bak an um lem lo. Kum 70-80 hi  sau ngai bangin ruat hmanh usih law, vawlei chung caan he kan van t’iat ahcun  arak  sau lo ning hi fiangtuk in theih khawh asi. 

Kan Pathianbia bantukin  {James cakuat thu  4:14 ah khan,  minung nun cungcang cu a van chim, zeitluk in dah kan nun a tawi zia (chum) he hin arak tahchunh  fiang nawn in. “Thaizingah nannun nak cu zei a lawh lai hmanh na hngalh t’ung lo. Nang cu  minmei zaammi bantuk, a tute a hung um i a lo zaumi bantuk pei na si ko cu,” tiah arak chimg chung bantuk hin kan hmailam caan minute khat te hman hi kan chim khawh mi arak um hrim lo. Curuangah zeitik ah dah kan thi lai  i, zeitik ah dah (chum) mit’hep khar bantuk van lang duak i, a lo, aziam t’han mi, bantuk hin zeitik ah dah kan nunnak hi a ziamh lai i, a ral lai ti kan

thei fawn t’ung lo. Acuti lio ahcun kan Pathianbia  t’hiamt’hiam nih mikip kan thiltih bantuk cio in rorelpiak ka si lai ding mi {Biathlam 20:14} ah khan fiangtuk in a kan chimh. Kan dam lio i kan thilti mi pawl kha kan thih hnuah a thar in kan tuah t’han kho tilai lo caah hi kan dam lio chung te, chum chikkhat te van lang i a lo t’han khomi bantuk kan nun aliam hlanah hin bia t’hnenpiak i kan um tik caan i, zungzal nunnak kan neihkhawh nak ding caah kan neih chun kan caan te hi  hnasik bu le lungfim , teirial thlak tein hmang thiam khawh i zuam t’han hna usih tiah Bawi Khrih minin kan sawm t’han  hna.  

!!!....PATHIAN BIA NUNPI TI UM ZIA....!!!

Pathian bia nunpi ti  um zia hi tawite le saupi asi maw, bete le kau pi zong in chim khawh asilai dah tiah ka ruah. Culak in a zate in kan va tanlanh khawh lo hmanh ah tlampal tetal hrawng  van tarlanh khawh ka van i zuam ve lai Bawipa sunparnak caah:

{Mathai 3:10} ‘Hreitlung nih thinkung cu an hram in a hau dangmang cang hna; theit’ha atlai lomi poh cu hau an si lai i mei chungah paih an si lai’ &{Mathai 7:17} 'A ngan adammi thingkung nih thei t’ha  a tlai i kung chia nih  thei t’halo a tlai tawn.' 

Khi a thei tlai t’hatnak cungcang khi a kung ruangah asi ti cu voitam pi chim le rel in,  kan theihmi thil an si cang caah ka van chimchap tilai lo. 

{Johan 15:5 } “Misur ruang cu keimah hi ka si i a hnge cu nanmah hi nan si.  A ho hmanh ka chungah a um i, kei zong ka chungah a um ahcun, amah cu thei tampi atlai khomi cu a si; zeicahtiah keimah loin nan tuah khawhmi zeihmanh a um lo.” 

Hika zawn i kan hmuh khawhmi cu zeidah asi tiah cun  AMAH JESUH KHRIH  ah kan um zungzal asi ahcun theitlai t’ha achuah khotu kan si lai/ NUNPI ti umzia zong cu cucu asi t’hiamt’hiam, a taktak in kan i nunpi asiah cun raht’ha hi kan chuah hrimrhim. Kan nun in  achuk mi theitlai pohpoh cu  eitlak an si kho lai. Cuti  i Jesuh Khrih i kan um hin a Thawngt’habia nunpitu kan rak si kho lai....Asiah  zeitindah Jesuh Khrih ahcun kan um khawh ne lai???

{1 Johan 2:5} “Sihmanhsehlaw  a BIA NGAIMI kha Pathian a DAWTNAK a tlingmi cu asi. PATHIAN CHUNGAH KAN UM ti fiangte in kan hngalhnak ding cu hihi asi.” 

{1 Johan 4:16} “Cun kan mah hrimhrim nih Pathian nih akan dawtnak cu kan hngalh i kan zumh. Pathian cu  dawtnak as ii dawtnak chuanah a ummi poh cu Pathian chuangah a um i a chungah Pathian a ummi asi. & {1 Johan 3:24} “Pathian nawl a ngaimi poh cu Pathain chungah an um i an chungah Pathain kha aum. Cun Pathian kan chungah a um tikha kan hngalhnak cu hihi asi: Thlarau a kan pekmi thawngin kan nih nih kan hngalh. 

Hika zawn te tak ah hin, a BIA ZUM I A DAWTU  cu AMAH AH UM ZUNGZALMI kan si ti fiang tein kan hmuh khawh t’han... A bia kan zumh/ kan zulh ding cu zeidah a van si kawn ne hnga??  Tihi fiangte in kan theih herh mi a van si t’han,....(Na nungak/ na tlangval nai timh rungah i na dawtmi maw asi? A mahte in avan i sem dah? ....Pitar/putar khi va nei law va daw ngai law...zungzal in va nei law....thilharsa ngai tak cu asi t’heu lai.). {1 Johan 3:23} “Cun NAWL a kan pek mi cu: A Fapa Jesuh Khrih min ZUMH  le Khrih nih nawl a kan pek bantuk in PAKHAT LE PAKHAT I DAWT hi a si. 

Point Pathum.... Pathian bia NUNPI / JESUH KHRIH I KAN UM danding kan van hmuh khawh ..... Cupawl cu pakhatnak (1)ah cun:  A nawlbia zulh i A mah zumh. Pahnihnak (2)ahcun: A bia zulh i pakhat le pakhat i dawt. Pathumnak (3)ahcun: Pathian dawt/Bawipa dawt. ((( Galatia 5:14 le Rom 13:9 Hi pawl, “Uire hlah, Lainawng hlah, Fir hlah, Hngar hlah,” ti le nawlbia dangdang ummi pawl hi, “Nangmah le nangmah naidawt bantuk tein na veng le dawt ve hna.” Ti biatlang nih hin a tlang a komh khawh dih...... Hi bia lak hin JESUH KHRIH ah KAN UMNAK dingah a NAWLBIA/ ZULH DING VIALTE cu kan point van chim mi cu....PAKHAT LE PAKAHT I DAWT LE JESUH KHRIH ZUMH ti pawl kan van chim mi nih khin a van tlang komh khawh dih)))) Cuticun, Pathian bia NUNUPI/ JESUH KHRIH AH UM timi umzia cu point pathum kan chimmi pakhatnak(1).A bia zul i Khrih zumh. Pahnihnak (2).A bia/nawl ngai i pakaht le pakhat i dawt. Pathumnak (3). Pathain dawt khawh/ Bawipa dawt khawh, ti pawl hi azaangruh ai tlaih khawmnak bik cu an si ko hna. 

Point pakhatnak  KHRIH ZUMH timi khi cu van i chiah ta rih sih, pahnihnak le pathumnak tu khi van zoh hmaisa u sih. {1 Johan 5:1-2 } “Jesuh cu Mesiah asi tiah a zummi poh cu Pathian fa an si; Pa a daw mi poh nihcun fa zong kha an dawt han ti kan hngalhnak cu hihi asi: Pathian kha dawt i a nawl zulh kha asi.” {Rom 5:5} “Zeicatiah a kan pekmi Thiang Thlarau thawngin kan lung chungah Pathian nih  adawtnak cu a toih in a kan toih” . Jeush kan zumh i, Pathian hrin mi kan van si, a kan hringtu kan nu le pa kan dawt hna bantukin Thiang Thlarau nih Pathian dawtnak cun a kan toih caah a kan hringtu Pa, Pathian cu kan dawt khaw. Cu dawtnak a nei rih lomi nihcun minung lei cung  ka zumh tive ko hmanh sehlaw  zumhnak dik a tling lo...{ Efesi 1:13}.

Tikhin NUNPI/ JESUH KHRIH AH UM ti umzia point thum(3) nak cu n arak neih khawh, cuticun kan unau pawl dawtnak..point hnihnak(2) nak khi cu... nu le pa a kan hrin i unau pathum kan si  i,  ka unau le pawl cu ka dawt viar hna...A kan hringtu Pathian nihcun fa tampi a neih i,  unau tampi...sihmanhsehlaw unau kan si hna. Kan dihlak in kan i daw viar hna. ...( duhraungah dawt siloin..amah tein van chuak in a van t’hang lian, Pathian ...kan Pa,..a kan hringtu thok in...ka unau ah).  Ti khin Pathian  bia NUNPI ti um zia cu...mah tein A bia danglam cungcuang in zulh vai timtimh vak zong khi asi lo ti cu na van hmuh faing ve t’heu lai dah tiah ka ruah, nangmah tein NUNPI khawh siseh law cu Jesuh Khrih van rat kha hau loin NAWLBIA(DAN OR LAW)  khan thiam a hei kan canter ding khi asi hnga cu hnga cu aw!!! 

Hi hmun hin a dong  hlei rih lo, .... Pathian dawttu kan van si cang caah JESUH KHRIH dawtnak cun a hnuh in a kan hnuh hramhram tiin a van kan dawh/hnuh tawn. Na dawtmi hrangah na zeizong vialte nai huam bantuk in .... kan nun hlun vialte a kan “makter ,a kan mak piak”. Bawipa cu thangt’hat in um ko seh. 

MI HLAHTLING PAWL NIH AN NEIH MI NUNZIA HLEI (13)

1). HAWIKOMH THIAMNAK 

 “Midang  he hawikomh thiam law, mi dang cungah thilt’ha tuah”(Saint Teresa of  Avila). Vawlei cung huap i mi hlawhtling pawl nunzoh tikah anunzia  ah zatlang hawikomh ning (social life) a thiam mi an si tawn. ( Mi nih chonh hmaisa mi si loin a chon hmaisatu awkam a zang mi minung an si tawn ti asi. Hi hi kan nih laimi nih kan tlakcham tuk mi lak i ai tel mi asi ve.)

2). HMUITINH MI (CHUN MANG)

  Hmui tinh mi le chun mang ropi sunglawi neih dingah kum upa tuk  asilole, a tlaituk ti a um lo,(C.S.Lewis). Hlawhtlinnak i  a hrampi cu hlawhtling ding i hmuitinh neih hi asi. Bianabia ah: A braham Lincoln( American President t’uan dingah le sal (slave) luatnak hrangah i hruaitu pa si dingin hmuitinhnak sangpi a rak nei, ataktak in a van phan/ avan tuah khawh. Hmuitinh nak na sungh(fail) sual asile, sunghnak ding nai hmuitinh tinak asi’(Benjamin Frankin).

3). CAWNNAK (Education)

‘Thaizing thi ding bantuk in ralring tein nung law, zungzal nung dingin bantuk in cawng zungzal ko’ (Mahatma Gandi). Cawnnak lam uar lo ahcun hlawhtlinnak lam a um lo, cawnnak cun hlawhtlin zalam an khihhmuh piak. Sianginn kai, fim cawnnak(degree) hi a biapi tuk cu asilo nain cawn hrimhrim at’ha, a cawngtu nih cun an thiam, an theih deuh hrimhrim ko. Nitin cawnnak hi mitin nih cawn khawh mi asi, thih tiang cawn zungzal ding mi zong asi.

4). ZAMTAK NAK

‘Ziaza t’ha lo nih na nunnak an uk hlanah  zamtak zau’(Mother Teresa). Mi hlawhtling pawl nih cun thilt’ha lo, ziaza t’ha lo le zamtak a hau ti  i an theih mi poh cu seherh lo tein an zamtak tawn hna, hnunglei an chit hnawh tawn hna.  ‘A hlankan tein a zual hlan ah i kham thiam a t’ha’(Benjamin Franklin). Thilt’ha lo vialte nunnak a chiatchuah khotu thit’ha lo pohpoh cu zamtak khawh hi a t’ha(zuk le hmuam telin). ‘Na duhmi ziaza cu a tu rori ah hin i thim ko, thinkung nasi lo, ai thleng kho mi na si’.( Jim Rohn).

5). TEIMAK NAK/TUMRUHNAK

  Teimak nak le tumruh nak timi hi a kal tlang zungzal mi an si. “Mitaima pawl hrimhrim cu an tum hi a arak ruh i, mitumruh pawl zong an rak teima hoituk fawn”  teitu pawl cu an i din bal lo, ai din mi pawl cu teitu an si bal lo. ‘Ted Tumel’ (Thlichia a hran hnuah thlidai te a hrang tawn’ (Mathew Henry). Hlawhtling ding cun kan tuahmi cungah teimak , tumruh  nak le a aat i aat cilh taktak a rak hau tinak asi.

6). MAH LE MAH I TEI KHAWHNAK(Displine)

 ‘Mah  le mah kan i tei khawhnak hi hmuitinh mi kan neih mi a tak i a kan phak tertu (hlei) asi’ (Jim rohn). Dr. Donald Bamhouse  nih   A merica t’hancho tertu mi 400,000 pawl i atuanbia a zoh tikah, a tam u cu kum 28 tanglei an si hna, mah le mah ai athunun kho mi, ai uk kho mi an si hna tiah ati. (Caan hman ningah at’ha lomi nomhcen nak lak ah,  thil dangdang zongah siseh mah le mah ai uk kho mi pawl hi an hlawhtling zungzal).

7). MIZANGFAH THIAMNAK

  ‘Mizei bantuk cungah poh ah zaangfahnak nei, asi kho zungzal mi thil asi’(Dalai Lama). ‘Midang cung i zaangfah thiamnak i a thei tlai cu midang kha na sinah a hruai hna lai’ (Anita Rodduck). Zaangfah thiamnak le midang cungah t’hatnak tuah hi mi  hlawhtling pawl i mizia an rak si zungzal tawn.

8). RIANṬUAN UPAT LE  ATCILHNAK

 ‘Na riant’uan mi hi upatnak he na thinlung zate in i pumpe in t’uan law na hlawhtling hrimhrim ko lai’ (ElBERT  Hubbard). Zeibantuk raint’uan zong i  tinualnal men le a min men i riant’uan ahcun hlawhtlin a theih hrimhrim lo, hlawhtlin duh ngaingai ahcun  tihtak thlak i t’uan a herh. Mah le mah riant’uan mi upat thiam hi mithlahtling pawl mizia dawh lak i arak i telmi a si fawn.

9).CAAN HMAN THIAMNAK

 ‘Caan ti mi cu  sui le tangka rua asi’ (Benjakim Franklin).. ‘ Thilt’ha tuahnak ding hrangah hin caan vialte hi caan t’ha an si’ Martin Luther). (George Verer) nih cun ‘mi patling na si le si lo cu na caan hman ningah a lang hrimhrim  lai. Mirang phungthluk i a lar ngai mi cu ‘Caan liam cangmi auh kir t’han khawh asi lo, ti liam cang mi lak t’han khawh asi lo’ (Geoffrey Chaucer).

10). MIDANG UPAT THIAMNAK

 ‘Upat nak le sunlawinak co khawh na duh asi ahcun midang va upat hmaisa hna’ (Baltasar Graian). Mi hlawhtling pawl nih cun an mah aiin a thiam deuhmi pawl kha t’ihzah, upat nak cang an theih, an thiam hleiah an lakin cawn dingmi nun an neih tawn. Asinain mihlawhtling lo nih cun mahnak in thiam deuh mi pawl cu an huat hna i an itsik tawn hna.

11).TANGDORNAK

 ‘Hngalnak nih vancungmi zong kha khawchia ah a canter, tangdor nih cun minung hi vancungmi  bantuk ah a canter’ (Saint Augustine). Hngalhnak le puarthau nak ( mah le mah zaa ngaiin ai theih nak) hi  t’umchuk nak le zatlaknak hrampi asi. Asinain tangdornak le  mitang i phahniam nak hi t’hancho nak le mi cawisan khawhnak hrampi asi. Tangdornak taktak cu mikip cungah tangdor khawh hi asi.

12). THILTHAR TUAHKHAWH NAK( Creative Idea)

 Vawlei cung i mi hlawhtling pawl an tuanbia kan zoht’han tikah an hlawhtlingnak hrampi cu thilthar an hmuhchuah le tuakchuah khawhnak hi asi. ‘Zeizong kip ah thilthar le t’ha deuh tuahnak lam  a um zungzal, cucu hmuh khawh i tim’ (Thomas Edison). Bianabia ah: Swiss nazi Company hi kum 1950 in lar hram ai thok, asinain kum 1980 ahcun alar ti lo. Zeiraungah dah ti ahcun amah kelte in an ruah zungzal caah asi. Zeizong vialte hi hlawhtlinnak congah ding cun midang nih an hmuh banh lomi, ruah ban lomi rak ruah thiam hi arak herh tuk tinak asi.

13). BIAKNAK BIAPITTER NAK

 ‘Minung cu thlarau neimi kan si ruangah zeibantuk minung zong nih a tam u nih hi cun zumhnak hi kan nei cio. Vawlei cungah hin kan biaknak kan zumhnak i lo lo cio hmansehlaw mi hlawhtling pawl nihcun an biaknak, an Pathian hi biapi ngaiah an chiah. Vawlei cung i mi hlawhtling le mi ropi a tam deuh tu hi cu biaknak le Pathian upat thiam hlir an asi. ‘A mah le a mah ai bawmtu cu  Pathian nih a bomh ve tawn’ (Benjamin Franklin). Kan nih Zumtu hrang le phei caah cun  hlawhtlinnak hi Pathian tello cun kan co khawh mi, kan ngah khawh mi asi lo zia Bible ah fiangtukin a kan chimh(Thufim 16:1,3). Thlarau lam lei lawng asi lo, taksa lam lei zong i hlawhtlinnak le t’hancho khawhnak lei zongah Pathian t’ihzah le upat hi a biapi tuk hringhran ti hi a fiang.

Theih dingmi:

Hi cahram hi nunchimtu le fimthiamnak petu siding ruahchannak he t’ialmi asi. Internet chungta he a fian khawh chin nak hnga van t’ial chap chih mi asi fawn. 

LAILUN Megazine A voi(7)nak, July 2013.

GERMANY NIH IS TAPUNG DOTU PAWL BOMH AI TIM

Germany nih cun Iraq chaklei Islamic State tapung IS pawl he ai kap cuahmah mi Kurdish ralkap pawl sinah bomhnak kuat ai tim.

  

Germany nih hin Kurdish raldotu minung 4,000 hrang hman ding mi ralthuam ṭhahnem lak  cu akuat cang hna tiah defence minister Urusla von der Leyen nih cun Pathianni ah khan  a chim. An ralthuam kuat mi lakah hin anti-tank rocket, assault rilfe, hand grenade, nigh-vision goggle pawl bakah puan inn raldonak ah at'angkai ngaimi nepnawi zong an i tel hna ti asi.

Buai chhuahnak bial i ralthuam kuat lo ding hin policy (Daan) an rak tuah cang mi asi, asinain tut'um i an policy tuah mi phung an buarternak  chan cu chim in, Germany Chancellor Angela Merkel nih cun Iraq khuachak lei i um mi IS tapung pawl colcangh ning ruangah mi ting renglo nunnak le Iraq ram dinhmun cu ralmuannak dinhmun ah a um khawh lo caah asi' tiah ati. IS group-ah hin ramdang mi tampi an i tel ve ruangah hinih hin  Iraq lawng si lo, Germany le Europe security dinhmumn tiangin harsatnak le buainak a phak ter khawhmi asi tiah a ti fawn. 

German intelligence nih cun  IS group-ah hin German mi 400 hrawng an um ve tiah a chim i, nai hrawng i IS minin Bombpuak tertu lak chung zongah hin  German minung pa 5 an  i tel tihi fiangte in an theih khawh cang hna ti asi. Germany nih hin  Kurds raldotu hrangah hin ahlanah  helmet (Lukhuh) le t'angbenh pawl telin arak pek fawn cang hna ti asi.

(Keimah: German zong nih hi IS tapung pawl cawlcangh ningah a lung atling ve hrim loh, kan van chim bantuk khan a mah GERMAN mi le sa an rak i tel ve fawn tikah ahcun a khua le ram hrang aruah tikah a thing a phang ve ziar ko hih, a cozah nih raltuknak bial chungah ralthuam pek lo dingin hnatlak nak rak nei cang hna hmanhsehlaw an dinhmun derthawng ding a van ruah taktak hnu ahcun an daan le dun tuahmi pahtlangin hi misual IS pawl dohnak dingah ralthuam bomh chanh lei in um thiam loin t'an ala ve ko cang hih.)