Sunday, August 10, 2014

"LUNGCHUNG CHUAK BIA NEPNAWI"

HIHI NA THEI NGELCEL BAL MAW??
Word long form pawl:
-NEWS = North, East, West, South
-CHESS = Chariot, Horse, Elephant, Soldiers
-COLD = Chronic Obstructive Lung Desease.
-JOKE = Joy of Kids Entertainment
-AIM  = Ambition In Mind
-DATE = Date And Time Evolution
-EAT  = Energy And Taste
-TEA  = Taste Energy Admitted
-PEN  = Power Enriched in Nib
-SMILE = Sweet Memories In Lips Expression
-BYE = Be with you Everytime.......


"MINUNG KANNUN HI CAMERA BANTUK ASI"
******************************************
-Na duhnak bikah khan FOCUS law,
-T'ha na ti cemnak kha CAPTURE ko.
-A t'ha lo na timi cu CUT ko.
-Na CAPTURE mipawl kha zoh t'han hna law,
-T'ha lo a um ah cun DELETE diam ko.
-Na duhthu asam lo ahcun SHOT t'han ko athar in-------

THEIH VE SAWHSAWH DINGAH
*****************************
-A chal i na hnamh piak khan- Na cute tuk tinak asi.
-A biang i na hnamh  khan- Hawit'ha tuk kan si tinak asi.
-A kut i na hnamh piak khan- Kan ngaisang tuk tinak asi.
-A nghawng  i na hnamh piak khan- Ka duh na tinak asi.
-A liang i na hnamh piak khan- T'ihzah na umtuk tinak asi.
-A hmur  i na hnamh piak khan- Ka Dawttuk tinak asi.

-A kut na tleih piak khan - Na hua lo tinak.
-Nghet te i a kut na thleih piak khan- Na duhtuk tinak.
-A mit bak focus i na zoh khan- Na iai loh tinak.
-A sam na cul piak, na culpiak asiah cun- A zunah na uai tinak.
-Nakut a tai cung i na chiah nak chan cu- Na thinlung na rak pektuk -cang tinak.
-Na hnamhpah i na van nihzeuh nak chan cu- A zunah na rak uai diam cang tinak.

Saturday, August 09, 2014

"EBOLA ZAWTNAK HI CU AW!!!"

Tulio cu West African ramah Ebola zawtnak  nasa ngaiin alen cuahmah lio asi . Hi zawtnak ruangah hin mi 900 reng lo nih an nunnak an liam cang ti asi. Democratic Republic of Congco ram i EBOLA TIVA pawngin hi zawtnak hi avan i thawk mi asi tiah ruah mi asi.A tu kan hmuh mi hmanthlak khi Liberia rami  Ebola zawtnak anei mi cu asi. Mah hi zawtnak i a zawmi pawl cu zawtnak dang he ai lawh lo caah zeitluk i dawt le i zangfah asi zongah i tongh le i tham khawh asilo achan cu hi zawtnak hi i chonh a oltuk mi zawtnak asi hlei ah azawtnak hi arak tuk mi asi caah zeitluk i i thlawp i bul piak duh zongah a ngah lo, mithli he hmai le hmai ah i zoh i chun ni liam asi tawn ko. 

Hi zawtnak in an thih hnu zawngah A thih hnu zongah a hohmanh ngaihsak tu le an ruak fimtawl tu zong an um lo, zeituangah tiah cun i chonh a oltuk caah asi, khawlak ah (Hmanthlak i na hmuh ning bantuk khin) khi tikhin zeitluk i an dawtmi hna le an zangfah mi hna an chuahpi an unau an si hmanh i fim le i tol ngam hrim asi tilo.Zeitluk in dah an lung afah lai ti khi van ruat cio hmanh uh, hi lio te i ka thinlung i ruahnak pakhat avan lut mi cu zeidah asi tiah cun Bawipa nihi a naituk hringhren cang tihi ka ruahnak a kaluahkhat tukbik cu asi.Ebola zawtnak atuartu pawl hi an can achia in zang hi an faktuk hringhren. Kan van chin bantuk khan an thih hnu zongah an chuah sempi unau zongnih tuamhlawm ngam lo i an van um chap hi cu lungsai hi a hrem hrim kho loh, hibangtuk chan i um le khausa kan si fawn tung ti uh law.

 Zangfak asituk ah hin an mithli cu rialti bangin a donh i donh cawk lo aluang ko. Cuti thih hnu zong i i tuamhlawm ngam asi lo ruangah hmundang lebangah cun an kut in tongh ngam an si lo ruangah hriin an khih hna i cuticun an rawthna hmunkhat ah cuticun an fimtawl hna tisi, atuartu inchungkhar um dan ding khi van ruat ve hmanh zeitluk in an ngaih achiat hnga. Hmanthlak i kan hmuh mi zong hi Ebola zawtnak i a zawmi asi i, a chungkhar pawl nih  khawlai ah  Volunteers pawl nih an tuan dingah lengah an va chiah khi asi...

An dawttuk mi chung lekhar sihna hmanhsehlaw, Ebola zawtnak kai an tihruangah mithli he sianglo butein i then avan hau fawn lungsia hi a rem kho hrim lo, An dawttuk mi hna an chung le ruak hmanh tuamhlawm kho loin khawlak ui le ar bantuk in i zoh liam a van hau fawn, aw hi vawlei hi cu aw duhtlin lonak ram, kan khualtlawn nak ram asi zia hi cu aw a fiangtuk ai hi bantuk dinhmun van ton hi cu.!!! Asinan in atu ah cun Bawipa dawtnak thawngin a damnak sii an hmuh ti asi cang caah thin hna angam deuh, asinan in hi zawtnak ruangah an dawtmi chungkhar a thentu hna hrangah donglo in thlacam piak hna usih.

BIBLE KNOWLEDGE THEIH T'HA

-Bible ah a laam hmasa bikmi cu Moses le Aaran i an farnu Meriam a si. (Exo. 15:20)
-Lainawng (mithat) hmasa bik _ Kain (Gen. 4:8)
-Tuukhal hmaisa bik__Abel (Gen. 4:3)
-Lihchim hmaisa bik__ Evi (Gen. 3:3)
-Hrin hmaisa bikmi __Kain (Gen.4:10
-Minung a si nain hringtu nu a ngei lomi __ Adam le Evi.
-Cheuhra cheukhat pe hmaisa bik tu__Abram. (Gen. 18:20)
-Prophet thin tawi bik ___ Jonah



-Bible ah : Tuu vawi 45, Meheh vawi 88, Ui vawi 14, a lang.
-Minung nih kan zuatmi sattil lakah Bible ah a lang lomi um chun cu Chizawh a si.

-Bible-ah hin Mary pasarih an um. Cu hna cu :
-Zisuh nu Mary ( Matt 1 : 18 ).
-Mary Magdalin ( Luka 8 : 2 ).
-Lazaruh farnu Mary ( Johan 11 : 1 – 2 ).
-Jeim le Joses te nu Mary ( Mark 15: 40 ).
-Klopas nupi Mary ( Johan 19 : 25 ).
-Rome khuami nu Mary ( Rom 16 : 6 ).
-Johan Marka nu Mary ( Lamkaltu; 12 : 12 )
-Bible-ah hin Amen tihi vawi 99 a um.

666 "MILAR DRAKE LE RIHANNA"

'Umbrella' timi hla, ruangah  khan Rihanna hi Illuminati tiin mi tam tampi nih cun an rak ruah mi asi, Drake- nih hin  a concert nak i thil an langhter mi le, Rihanna mui duak ti i,  avan lang duak mi ruangah rel chuah thar t'han asi. Nikaht ni ah khan Drake hi Toronto i OVO Fest-ah per­form-a nei i, hi ka ah hin  Days of East timi hla asak lio ah a hnunglei  video screen-ah sahrang numbar, 666 senduk pi cu a vun lang i, Rihanna zong cu cuka ah cun duak tiah avan lang ve ti si.

Mi tampi khawruah a harter hna awlok chong vansangin a tuah hna ti asi, mipi nih cun zei hla a umzia si hnga?? tiah mi tampi cu pakhat le pakhat le pakhat an ceihcum len ti asi. Mit'hen khat nih cun Drake leh Rihanna, an i duhdeuh nak si maw, an i kop taktak hoi fawn t'unglo, an i thlah deuh peng fawn hoi, mah hi an i karlak langhter nak asi ko lai ti hnah ah cheu khat nih cun an ruah. Drake nih cun  Rihanna hi Setanic le sual bantuk ah a langhter ti asi, tiah an ti fawn.

THEIH DINGMI:
Vawlei cung milar taktak pawl zawng hi, theih lo hin thil tihnung le rakthlak hi an raktuah tawn ve ko, curuangah hi vawlei cungah sum le pai relcawk lo, hman cawk lo nei hmanh hna sehlaw, Anun hna zeitik hmanh ah a ngam kho taktak bal lo tihi thei in, an mah bantuk in talent tha taktak kan don ve lo hmanhah, Bawipa nih mi SPECIALIST in akan tuah cio tihi kan theih ding ah ka van chap chih. Thenkhat milar tampi ni cun nunman an nei lo i nang le kei, hi vawilei cungah a sem maw sem lo hme ti i theih mi hmanh kan si lo lio can zongah, nang le kei nih cun zungzal nunnak kan nei ve thung. An talent thiammi nak in na talent Bawipa an pek mi kha asunglei deuh ti kha thei zungzal.

http://www.vanglaini.org/thalai/22928#sthash.l74vbSJP.dpuf

Friday, August 08, 2014

RAWLTAM MI HNA HRANGAH NUTLING "AGUILERA"

United Nations nih atlangzarh ningah cun vawlei cungah khua zakip ah tihal, rawltam ,ei ding nei lo minung, miliion 850  hrawng an um i, hi bantuk minung khua a ruat i zawn a ruattu pakhat zohchunh tlak asi mi cu Christina Aguilera hi asi. Christina Aguilera hi tu ah hin World Hunger Relief spokeperson-in, mah hlawknak ruat lo bak in, a sia a herh tuk ruangah  amah le mah a nun  i pein at'uan cuahmah lio mi asi. Naitan hrawng teah khan US hmun kip i mi rethei, rawl puar le tlei i ei ding nei lo bomhnak dingah heh tiah bawmh nak a khawg cuah mah ko ti asi. KFC, Pizza Hut leh Taco Bell-ah pawl ah a poster tarin theitawp chuahtu asi. Tuah hin #PassTheRedCup campaign a neih cuahmah lio te asi i, mah programme i an purpose bik mi cu hi vawlei cung hmun zakip ah hin rawlei ding neilo hnabei dong vansang relcawk lo an um i, cupawl hrangi eiding ti le rawl bomh i pek nak cang an theih khawh nak hnga an tuah mi asi.

Aguilera nih hin heh tiah rawltam mi hna rawl pe in, vawilei cung hmun zakip ah heh tiah rian atuantu asi i, Rwanda, Haiti leh Guatemala-hmun zongah  "World Hunger Relief" tizong in a rak kal fawn cang. #PassTheRedCup chungchangah Aguilera nih cun, "Rwanda leh ram dang i hngakchia duhnung tete ka hmuh hna i, ni tinin ka pawngah  an awm i, cubantuk mipawl nih cun vawlei cung rawltam i a um mi hna ngaihsak an hauh ning hi alet in kan nunnakah a ka theih ter tiah a ti. Hi ruangah hin mikip nih #PassTheRedCup# hi raintuan nak ah hin mitampi i tel ve dingin sawn nan si tizongah a chim fawn. Kan ṭanrual ah cun hi vawlei cung hngakchia relcawk lo, ti le rawl eiding nei lo pawl sinah ruahchan nak kan pek khawh tihi" tiah a chimchap.

Kum 2007 thok  khan World Hunger Relief nih hin  US $ million 85 reng lo tangka arak tuak chuah cang. Vawilei cung khua zakip ah eiding nei mi relcawlk sinah  eiding rawl chimcawk lo arak pek cang fawn. 

THEIH DINGMI: A hrimhrim in hi bantuk nu zohchunh thlak kan neih hi a sunglawi tuk nan ti ve cio lo maw, Kan nih zong a riantuan nak ah kan telpi khawh lo asi hmanhah, kan mah le kan in chungkhar cio ah  kan phak tawkte in, kan kiang le kap ah relcawk lo lungrethei vansang in, zing lei zanlei zei dah ka ei lai i, zei dah ka chuan lai ti hrimhrim in awlokchawng vansang mi an um zungzal tihi thei in, zangfahnak nun, zawnruahnak nun, mah t'anghma lawng sialtu si loin, mizawn aruat thiamtu si zong hi kan PATHIAN nih a kan cawnpiak mi le tuah ding i a kan ti mi zong a rak si, curuangah kan phak khawh tawk tein miharsa bomh hi tihhlah u sih, a hiar in a hiar tu situ hi i zuam u sih, BAWIPA nih pe law, cuticun pek in na um lai a kan ti kha philh hlah. Thinlung tak i na tuah na tuan, na pek asiah un zeitimhmanh an rethei lai lo ti hi ak chim ngam.

 http://www.vanglaini.org/thalai/22863#sthash.D81ytg5u.dpuf

"OBAMA NIH IRAQ MISUAL PAWL DOH DINGIN A HNA ATLA"

US President Barack Obama nih cun Iraq chaklei kam i um mi Islamist misual pawl cu raldohnak vanlawng in dodingah alung tling ti a chim, asinain Iraq-ah US ralkap pawl an thlah ti hna lai lo tizongah a chim chih fawn.Islamic State (IS) raldotu (fighter)- pawl cu phunhnam tlawmpal te an doh nak hna hmun in kham dingah tanlak asi canglai tiah a chim fawn, US  hawi le a duzawng pawl himte in um lo i, a derthawng(a namnuai) zawng i an colcangh ah cun US nih khah dingah a hna a tla ti asi. 

US ralkap pawl nih hin tihtak thlak in an do rih hna lo, a sinain hi misual VAUBEHA i khua a sa cuahmah mi mipi hrangah hin bomhnak zong an rak pek cang hna. Sunni Muslim lamhhruai mi IS  misual pawl nih hin  Iraq ram i Kristian tamnak khawpi, Qaraqosh cu an lak cang i, khawchung um mi, mi tampi zong nih an zam tak fawn cang tiah ati. Iraq chaklei ram zong an lak cuahmah rih ko tuzong ah ti si, khawchak lei um mi an  khawpi lian Mosul zong an kuttang ah an chiah fawn cang, Iraq khawpi Baghdad lak dingin heh tiah an do cuahmah lio asi fawn. 

United Nations nih cun IS misual pawl nin an ram lak cang mi bial:  Sinjar khua thawk in civil mi 200,000 hrawng cu hmunhim nak hawl in an zam cang ti asi, mi 50,000 hrawng cu ramlak ah an tang rih tiin a chim fawn. Obama nih cun IS misual nih Kristian pawl heh tiah an hrocer hna hnu ah Iraq cozah nih cun bomh dingin a sawm tiin a chim, US nih ralring tein mi tampi nih humhimnak tha le dam him te i an um khawh nak hnga theih khawh chungin ( tawon) mawhphurhnak lak aitim, tiah a chim fawn. 

 http://www.vanglaini.org/khawvel/22923#sthash.HsvYd8D2.dpuf

"NU PAWL NIH AN THEIH DING MI THIL PAWIMAWH"

Thil kan theih lo tuk  le ka hoiher nak a kauh lo tuk ruangah hin voi tampi cu  zei si ruara lem lo thil zongah hin kan nunnak ah voitampi cu kan tuar tawn, a chelcan le bangah cun kan nunnak tiang hmanh in kan hloh ton hihi a poituk tuk hringhren. Doctor cu ka silo nain, doctor lo in Bawipa nih akan pek mi kan mah theihkhawh nak le kan ruahnak zong hin tampi kan mah tein kan nunnak kan rak i chanh khaw ve, tihi kan theih dingah ahmaisa in ka van chim duh. Laitlang khawte chim lo khawpi lak i a tlang aleng mi,  tampi hmanh nih an theih lo ruangah an mah le mah harsatnak an hawl ko khi alo tawn, cucu zeiruang dah kan tiah cun kan thil kan theihnak le kan hawiher a rak kauh lo deuh ruangah hin arak si tawn. Nunih cun a nu sinak thlatin an neih tawn,   cu lio cante chung te i ei le in i ralrin lo nak ruangah an dam chung dam thathi lo in, an ngawr pitawn, mah hi lio cante chungah zeibantuk hla ei ding le ei lo ding ti kan i ralrin khawh nak dingah ah le, kan theih thiam khawh nak dingah..POINTS pa (7) thineih lio i ei lo ding mipawl van zoh usih atanglei bantuk in:


1.CHIPS
A tharhlamte kan titik  ah nu nih  thi an neih lio ah cun  ei le in ding an tuah cia mi thil pakhatkhat i rianhranh tuk ruangah si maw, rawltam celh lo tuk ruangah si maw, poisak lonak thinlung he an taksa damnak zawn van ruat tilo in ol thadok in an van ei hoi tawn. Tampi cu kan mah hrimhrim nih kan careless/ zei i kan rello ruangah asi tawn. Asinain hi kha zawnte ah hin na ruahnak lawng kha kalpi loin, nataksa kha daw thiam cu zong cu Bawipa bia he ai tlak mi asi t’hiamt’hiam. Hi can lio a hleice i ei lo ding mi pawl cu: (Chips cun eiding i an tuahmi cawhrawi tamtuk mipawl” khi a hrial i hrial ding an si fawn. Curuangah hi lio cante ah hin cun asi khawh chungin na eiin ah i ralring law, athar hlammi te eikhawh i zuam hi a tha. Cu lo cun daithlan ruangah chunglei tiangin aphing kho mi asi. Hi lio cante i athabik cu a tharhlam te mah ei ding te mah i tuah i ei colh hi atha cem asi, cite eizong i sum deuh ding asi fawn.

2. Sathau runhmi sa
Abik in sa,  thil dang zongah chiti tamtuk runhtuk i kio mi rawlmeh hei tibantuk, thiltlor deuh lampang hrimhrim cu a hrial i hrial khawh bak hi atha. Mah hi nih hin taksa sen ko in an tuahkhawh hleiah afak fawn, cucun thathi in thineih khawh lo nak asi. Curuangah cun satho atamtuk mi sa hrimhrim hrial khawh atha, na neih chung i sa ei lo in na um kho hrimhrim lo na ti asiah cun, malte in ei tum aw cuhmanh ah cun atheih ah cun ngate hi a tha.
       
3. LENGTHIL ZUAR MI

A ngaihte  tiah cun hi bantuk  thaw-ngai i (readymade) an tuah ciami van cawk i van ei hi a olsam ngai mi  thil asi, asinain vanchiatthlak ngaiin khi pawl khi a cheu cu chiti telh mi an si i, acheu cu sodium telh mi zong an asi fawn, hinih hin an cii chawhlehnak a donh hna i, an zahmawh tiangin harsatnak apek hna, zuram i thiar nak  tiangin nomh lonak/ harsatnak a pek hna. Damte le harhvang te i um na duh asiah cun atharhlam mi te (moh) ei i zuam law, lenglei thil zuatmi cawk le ei  uartuk hi tihnung ngai mi asi thineih lo ah cun, cucun dawr i an zuar napoh cawi in ei hlah. Na ei ding asi hmanh ah a tharlam mi te ei khawh i zuam, A thabik cu thineih lioah ei le in i sumkhawh tluk i thiltha a um lo.

 4.A THLUMTUK MI RAWL
Harhdam tele hmai panhte i um khawh na duh asiah cun Cakes, Cookeis, candies cun adang rawl thlumtuk hrimhrim pawl hi atheih khawh chung i hrial ding  lawng silo in a ei i ei lo khawh hi atha, athalo ngaimi an si, can sautuk zong asilo caah nataksa na ngandam nak ding asiah cun kan mah hrimhrim hi kan i pumpek ngam a hau, kan i  ( self- scrifice) ngam nak hi kan neih a hau. Thilthlumtuk einak in a chuak kho mi cu: hi zong hi thi thate neih khawh lo nak aphakter tu pakhat asi t’hiamt’hiam, cupinah hmaipanh tein um khawh asilo.( Fresh tein um khawh asi lo). Cuti thil thlum ei kan duh tuk asi hmanh ah ...Option cu...i thim ding mi cu..Mango,Melon, Peach hi pathum hi an si.


5. Ice cream, cheese and cream
Hi pawl zonghi arak huat tuk  mi an si ve t’hiamt’hiam hi lakah hin a hmaisa i kan van chim bantuk  nupawl na chunglei hrangah effect a um thotho curuangah hi pawl hmantlak i a cuang mi siseh nataksa na damlo nak ding hrang thil a si ti na theih phaw asiah cun hrial khawh i zuam hram hi atha. Mah hi ice craam le cheeses pawl na ei ruang i na chunglei harsatnak, zawtnak na neih phah ding nak cha cun nawlngai te i can tlawmpalte chung i sum le i rem cu na damcahnak na hriselnak ding asi khawh phawt ah cun i thim atha deuh hnga lo maw. Mah hi nai sum khawh lo hmanhah---Option—cu ICE CREAM sugar telh lo mi ei khawh asi. Cu zawng cu i sum khawh lo tuk bia ah khin asi.

6. Caffeine

Hi kaah hin ka van hmuh than mi le kan van theih than ding
 mi cu zeidah asi tiah cun Coffee dinnak in zeidah a thatlo nak um tiah cun thineih punghman lonak asi i, aipuan lonak zong asipinah thawh tein ih khawh asi loh. Thineh lio kherkher i din hi atha lo tuk mi asi caah theih men lawng silo in atak i zulhkhawh hi a tha. Cucun pakhat um rih mi cu zeidah si tiah cun (ENERGY DRINK ) hi  din lo ding asi, atha lo tuk mi pakhat asi.


 7. ZU (Alcohol)

A donghnak cemah cun zeidah asi tiah cun Zu din hi atihnung tuk mi asi ziah tiah cun thildang nak hmanh in alet in tihnung ti asi, Zu din ruangah thatlo nak cu zeidah asi tiah cun: Hnuk aphing ko, nupa sinak ruahnak feeling aloh ter, lu afahter, taksa athak, ruh khua cang an fak, duhduh tikah ih khawh si tifawn lo, tha adih, ruahnak tha  a um kho, zeihmanh thatho nak a um kho lo, thin atawi khun. Zudin nak hin a herh lo ah thi a tamter i harsat nak alet in a phurh ter hna. Atlangpiin nupawl a tam u nih hin cun thlatin thi an neih nak nih ai ken telmi hrimhrim pawl cu thintawi nak, holhkam chia chim hi an poisa lo ti zong asi. Lakphakti punghman te in i, zu le coffee lak in i thiar filim hi tuah le thei ding mi le zulh ding mi thil hna cu an si.

HI BANTUK CANAH ZEI BANTUK DAH NA EI CAK MI LE NA DUH CEM MI AN SI??
INTERNET TA KA VAN LEH CHIN MI ASI----------

ZEI TUAH PIAK DING DAH NA DUH??

Bible chang thim: (Mark 10:51-52)

“Jesuh nih cun, “ zeidah in tuah piak ning law na duh?” tiah a hal.  Mitcaw pa nih cun., “saya khua hmuh khawh t’han ka duh,” tiah a tiah a leh. Jesuh nih cun, “ Van kal kun,, na zumhnak nak nih an damter cang,” tiah ati. Chikkhatte ah khin khua cu a hun hmu i lam ah cun Jesuh cu a zulh.

Kan Bawipa Jesuh Khrih cu Judah peng le Galilee peng chungah Thawngt’habia chim le phuangin a um lio ah khuaruahhar  phunzakip atuah. Khawchia luhhnawh mi hna zong a damter hna. Mitcaw pawl khua a hmuhter hna i, kutke zeng pawl zawng adamter hna, mithi tiangin a thawhter. Cupawl dihlak cun ahlankan tein a rak i timh mi zong a si lem lo. A khualtlawn pah in a dinhmun i aherhning bantuk in a tuahmi hna khi an si. Mi bomh hau, mi rethei a bomh tik hna ah, mi theih ding le mah sunlawinak ah a hohmanh a bawm bal hna lo. A mah atuah le a t’uanning kel tein a tuah tawn ko.

Kan nitin nunnak chungah Bawipa zangfahnak kan co khawh nak hnga heh le chet tiah tiin le danglam ngai i va tuah len zong khi arak herh hlei lo. A Hlan kum thawnghnih lio  Jerecho lam lai arak kaltawn mi Jesuh cu tuchun nang le kei kan kalnak cuahmah nak zalam zongah hin kan ton khawh ve t’hiamt’hiam tihi kan theih t’han ding zongah ka duh.Kan mitnih a hmuh lo zongah kan pawngkam ah a thlarau thianghlim nih akan umpi zungzal tihi kan theih zungzal a herh. Khawika hmun kan va um hmanh ah kan thlacam nak in kan i peh zungzal kho tihi kan theih ding mi le kan nun i kan i nunpi ding mi thil ngaingai  ding zong asi. Kan mah nih kan theih le theih lo lawng asi i, kan nunnak he kan i peh zungzal khawh nak dingin akan tuah piak zungzal tihi kan theih at’ha.
Zei tuahpiak dah na duh ?? timi biahal nak he Bawipa Jesuh nih mitcaw Bartimai a hei panh bantuk in kan nih zong Bawipa Jesuh nih akan panh ve asi ti hi thei thei t’han hna u sih.

1). David fapa ka zangfah ko(Marka 10:47)
Mitcaw Bartimai nih khan Bawipa Jesuh kha misunglawi ngai pakhat ah a cohlan. Curuangah “David Fapa JESUH” tiah arak auh. Jesuh ratnak lam lei kha rak cuan in heh tiah a rau len ko ti kha kan hmuh Bible ah, Mi tampi nih cun hna na hnawk tiah daite in um ko ti zongah an rak  ti fawn. Asianin a daiduh bak loh  than chin lengmang in a au ti ka hmuh. Kan Bawipa Jesuh Khrih cu a mi le fapawl harsatnak le an aunak aw cu ngai in akan theih piak zungzaltu Bawipa asi. Khatluk miburpi tlak hmah i mipakhat au aw theih piaktu Bawipa nih cun thinlung mutil ngaingai i na aunak cu A hnung an chit siang hrimhrim lai lo ti hi ka theih dingah ka van duh ngai asi, asinain kan halning le asin i kan aunak au thawm hingaihtlak asi maw sio tihi kan theih herh tukmi asi.

2).Zeituah piak ding dah na duh?(Marka 10:51)
Bawipa Jesuh cu midang nih sir i an hnawl mi le zei i an rel lo mi , an nehsawh mi mitcaw Bartimai sin i aduhmi le aherhtuk mi khua a hmuh nak ding i a va panh bantuk khan kan nih sin zongah kan damlonak, kan cahlo nak, kan harsat phunphun bomding in kan sinah arak ve ti hi thei t’han hna usih a thar in. Jesuh kan sinah arak ve ti kan chim bantuk in kan herhmi chim thiamtu siding hi a biapi tuk lawmmam. Jesuh nih, “ Ka min in mi panih siseh, pathum siseh, nan umnak kipah kei zong ka um ve” tiah ati.(Marka 18:20). Jesuh cu thihnak teiin athawht’han cang i nizan, tuchun zongah ai thleng lo i, zungzal in a hmun zungzal. (Heb 18:8). Zungzal i a nung mi asi i, aliamcia mi kum 2000 lawng i arak cangvai mi Pathian asi lo. Tuchun, tuni tiang zong i a cangvai cuahmah mi Pathian asi.

3). Khua hmuh khawh than ka duh.(Marka 10:51)
Mitcaw Bartimai nih cun aduh mi hal khawh nak aneih cang caah thil zeidang nak hmanh in amah hrang i a herh cem mi hmuh khawh t’hannak kha a hal. Zeiruangah dah a hal tizong ka theih cio t’heu lai dah, kum zeimawzet khua rak hmu kho tilo in rak um nana ti cu, Bawipa kutchuak thilnung phunphun siseh, zohnung phunphun, zodawh phunphun si hna seh, ahleice a chuahpi a unau le nu le pa hmuh hrim a duhtuk t’heu lai dah ka ti. Mitcaw asibantuk in mi i rinh chan i um le kal hrimhrim hi a nengtuk cang t;heu lai dah tiah ka ruah. A mit nih khan khua rak hmu kho sehlaw cu mi rinchan a hau hnga lo. Curuangah cun anih i a herh cem mi cu khua hmuh khawh kha asi ko.

Tuni, tucan, ah kan nih zong Bawipa Jesuh Khrih nih, “ Zei tuah piak dah na duh?” tiin van kan hal ve cio seh law zeidah na rak hal ve hnga?? Kan herh mi hi zei hla si ti teh kan thei hnga maw, a halnak cang teh hi a thiam hna kan thiam hnga maw?? Biathlam 3:17-18 chungah, “ka rum ko,kaa za ko, zeihmanh ka bau lo, na ti. Asinain zeitluk sifak le zaangfah tlak dah nan si kha nan hngal lo, na si afak puan aih awk hmanh na ngei lo i na mit a caw. Cucaah ruahnak kan cheuh duh mi cu, kei mah sin in sui thiangtaktak kha ka caw law na rum lai. Cun na thuamnak ding le taklawngin na umnak ningzahnak, khuhnak  ding caah, thirang i  cawk fawn. Cun na mit thuh awk ah sii zong i cawk law cuticun khau na hmu kho lai.” tiah a um.Thlarau “lam”  fiangte i hmuh khawh hi kan herh bik mi asi kho men. Bawipa hmaiah kan sinak taktak kan i hmuh khawh asiah cun kan nun a kan danglam ter ko lai.

“Bia donghnak”

“A ho kan si hmanh ah kan nun chungah kan duhmi  a van tlin tiah PAUL nih cun, “T’hawnnak aka petu Khrih thawngin thil zeipoh ka tuah khawh ko hna.”(Filipi 4:13), ati khawh bantuk in kan nih zong nih kan ti khawh ve lai. Cuticun Pathian Thawnt’habia phuan khawh nak ding hrangah thazaang t’hawnnak thar kan nei t’han lai i, teinak suilukhum cu ka co khawh lai. A liamcia mi kum 200 i Bawipa Jesuh Khrih mitcaw Bartimai khuahmuh tertu nih khan nang le kan herh mi zong a kan bomh khawh ve ti hi athar in thei t’han hna usih. Lung retheih vansan nak le ngaihchiat khawhnak ram i leng mi kan si rih ko nain,  A rian kan t’uan khawh nak dingah kan mah le kan sining cio in a kan duh, akan hman duh. Bawipa pek huham t’hawnnak rinhchan in thlarau tlau tampi  a kehram i hruai khawh hi zumtu kan rian biapibik asi ti hi fiangte in kan theih a herh. Tangdornak he kan herh mi thei in Bawipa riant’uantu kan si cio khawh nak dingah a tharin kan zate hrangah Bawipa nih thlaw kan chuah cio hram seh.



"ZIL T'HATHNEM NAK"

1. Zil (cucumber) hi ti daat tampi ai tel mi a si. Kan taksa hrangah a herhbau  mi ti daat 96% a khahter khawh lawng zong si loin tur" poison" zong arak kan hlonh piak khawh ti a si.


2. Zil hi vitamin A le C a khahter khawh than  lawng si loin minung taksa schung i a sa mi a kiamtertu/ adaihtertu kho tu asi fawn. Cuhlei ah taksa a hninghno ter, a dawhter pinah thazaang zong avan ter khawh than.
3. Zil ei ruangah taksa chung i zawtnak a um ttheu mi zong adamter ti asi.
4. ZIL hi ih hlanah cini he ei sehlaw lungmih (ti cercur) kan ummi zong khi  a rehter khawh ti asi.
5. Zil hi kan taksa, kan thitha a dihcan zongah a khahchilh kho tu asi hlei ah kan tit hrangah zongah a tha khun cuang ti asi.
6. Zil hi ti daat tampi ai tel ruangah kan taksa i a herhlo mi riim/ tlawr (oil) pawl zong arak reh ter ti asi, kan nunnak hrangah arak kan bomhtuk, kan nunnak hrangah hawi thatuk arak si.

NA EITAM KHAWH CHUNGIN EI KHAWH I ZUAM, ASINAIN ZEIPOH HI A TAWK LE ZAWN CIO IN EI NING THIAM HI A THA.

Online News van leh mi asi.

Thursday, August 07, 2014

LOMHNAK BIACHIM "HUHAM"

Bible Cangthim: (1 Thessalonian 5:16-18)

Vawlei cung mi vialte   a tlangpi nih hin cun  lunglomh nak bia chim thim lotu hi kan mah le tawk cio cun kan um lai lo dah tiah ka ruah. Curuangah lomhnak bia chim timi “ HOLH FANG” te hi a nung  PATHIAN zumtu lawng nih kan hman mi le kan holh mi lawng arak si  loin, zum lo tu zong nih an rak hman cio mi holhfang arak si ve,  atamdeuh lebang hna ah hin cun,  a kan mah zumtu nak hmanh in zumlo tuk pawl nih hin an hman tam deuh tawn rua tiah ka ruah, angai te tiah cun zumtu timi le “Lomhnak biachim” timi hi ai ai peh khi asi, zumtu cu lomhnak cang thiamtu siding hi kan si hrimhrim, cucu Kan Bawipa Jesuh Khrih nih a kan cawnpiak mi zong asi fawn.
 Asinain kan nih nih cun kan duhthusam atlin tik lawng ah si maw, kan duhmi kan ngah, kan neih lawngah si maw, lomhnak chim kan thiam, kan hmangm, kan sungh kan zatlak, kan i tinh ning bantuk in kan cungah avan phanh lo tikah khawika lomhnak bia chim cu hla, a theih in kan thei tilo, kan theih zongah  kan chim kho lo. Kan theih ding mi cu kan nih zumtu pawl  atheih cu chim loin a nun i kan i nunpi ding mi hi asi. Curuangah PAUL nih  a chim mi cu, “ A zungzal in i lawm uh, a zungzal in thlacam uh”, tiah kan hmuh. (1 Thes 5: 16-18). Cucu Bawipa nih kan nih zumtu mihna kan tuah ding i a kan forh mi zong asi.

Bawipa kan Pathian sinah  lomhnak bia chimnak ah  huham cahnak, t’hawnnak ngainai a um ti a theitu zumtu hi kan tlawmtuk hringhren, zeizong vialte ruangah lomhnak bia Bawipa sinah kan chim thiam khawh nak hnga atang lei  atanglei bantuk thlawchuah donnak asi zia van zoh hna u sih.

1).Lomhnak bia kan chim ruangah kan comi thlawchuah nih kan lung akan lomh ter
Nifa tinte kan co mi thlawchuah cungah kan i lomh khawh loah cun zeitin dah kan t’hancho khawh lai??  kan neih mi le kan doncia mi asunlawi zia kan theihthiam lo i, kan neih rih lo mi lei tu kan ruah lengmang ah cun zeitik hmanh ah lomhnak cang kan thiam kho lai lo.Asinain Bawipa nih thlawchuah a kan pek mi pawl hi, co dingin kai tlak hrim lo ti’n kan mah le kan mah kan i theihthiam khawh asiah cun cuthil pawl keimah tein ka tuah kho lo, ka um ter kho lo ti fiang tein kan theih khawh lai. Cutikah thlawchuah relcawk lo an kan petu,  Bawipa dawtnak  athuhzia kha kan theih khawh lai i, lomhnak bia kan chim khawh lai. 

Kan ei-mi zanriah hi mirum pa zanriah he ka tah ah cun zeihmanh asilo kho men, zeihmanh lote zong ava si ko men la, asinain zanriah ei-ding nei lo midang tampi an um ti na ruah t’han ah cun lunglomh nak chim lo in na um kho hrimhrim lai lo.Sam cat’ial chungah kan hmuh mi cu, sam cat’ialtu pawl nih nitin an tonmi cungah Pathian sin i lomhnak bia chim a herh zia a kan cawnpiak mi kan hmuh khawh. PAUL zong nih , “Kan Bawipa Jesuh Khrih min in zeizong kip caah Pathian cu lawm u”, tiah a kan forh t’hiamt’hiam fawn.(Efis.5:20).

2).Lomhnak biachim ruangah lung retheihnak le ttihnak lak in humhminak a um
Tihphan nak le lung retheih , vansan nak pawl hi kan nunnak caah (poison) he a khat mi tihnunza ralpawl an si. Kanthlarau a kan chiatchuah hlei ah kan taksa thlarau zong a kan zorter fawn.Lung retheihnak  thinlung nih kan taksa akan chithcuah pinahg pawpi dam lonak, zawtnak, lung zawtnak le a dang thinlung lei  zawtnak aphunphun a chuahter fawn tihi mifim pawl nih a hmuh chuahmi zong asi. Lung rethei nih zeihmanh thathnem nak anei lo. 

Curuangah Jesuh nih, “Hi thil hna cu Pathian bialo  mihna nih an lung re an i theihpi zungzal mi pei asi cu, vancung khua a ummi nan Pa nih hi thil vialte cu nan herhdih hna ti cu a hngalh ko” (Matt 6:31-33) tiin kan nih zumtu mihna nih kan nunnak ah kan i ukter dingmi thil an silo zia fiang tein a kan chimh than.Kan thinlung kan nunnak nih Pathian thatnak kan tep ngah i, cabang lo i lunglomhnak bia kan chim asiah cun, Cung Pathian sin in, dongh athiam tilo mi thinlung hnangam, deihnak in kan thinlung cu akan tuam piak lai. Cuticun lomhnak bia kan chimkhawh zungzal lai i, lung rethieh le tihphannak vialte cu kan thinlung chung, kan nunak ah siseh, hnahnohnak a kan pekho tilai lo.

3).Lomhnak bia kan chim ruangah cahank kan nei
A nung Pathian a zumtu taktak tu nih cun nifa tinte ahmuhton mi thil vialte cungah lomhnak bia chim lo in a um siang bal lo. Cu lomhnak cu Pathian pekmi lomhnak asi i, cahnak zong a si fawn.(Neh 8:10). Khrih Jesuh chung i Bawipa nih a pek mi lunglomh nak cu ahman mi le atlamtling mi asi caah zungzal in a hmun. Pathian fale pawl cu harsatnak, retheihnak, lungretheihnak, sualforhnak le tihphan nak vialte in lak in kan luat hlei lo. Acan le bangah hin cun zumlotu hna nak hmanh hin kan ton hlei cuang can a um kho men. Asinain kan Bawipa Jesuh nih, “Nannih nih keimah he nan i pehnak thawngin lungdaihnak nan hmuh nak hnga, hihi kan chimh hna, vawlei nih harnak an pek hn lai. sihmanhsehlaw tihhlah u. Vawlei cu ka tei cang,” tiah ati. Cucu zumtu nang le kei hrangah kan cahnak , kan thawnnak a rak si.

“Bawipa chung i nun nunnak ah khan i lawm zungzal ko u ti kan duh hna, i lawm ko u tiah kan nolh than rih ko lai”(Fil.4:4) tiah zumtu pawl thazang pe in ca a tial lioah PAUL hi Rom thawnginn chungah harsat nak le beidong vansangin a um lio asi. Sihmanhseh law, harsatnak, beidonghnak le khuaruahhar vansan nak a um cuahmah lio i, lomhnak bia  a chim khawh hi, “Khristian pawl kan zumhnak” langhter nak caah asi.

Bia donghnak:
Curuangah lunglomhnak bia kan chim tikah kaa lawng i chim le relmen  ding asilo i, kan nunnak taktak in kan langhter ding hi asi. Cuticun Bawipa Pahthian cu i rinchan in lomhnak bia cu kan chimkhawh zungzal lai. Harsatnak, beidonghnak, lung retheihnak , beidonghnak kan tonmi vialte cu kan hrangah thazang kan laknak dingah acan ter than lai.( Isai 40:31). Nitin tein lunglom tein kan um kho lai. Sam catialtu nih cun, “Maw ka nunnak Bawipa cu thangthat tuah, ka chung i um vilate hna a minthianghlim cu thangthat tuah uh. Maw ka nunnak Bawipa  cu thangthat tuah, athatnak vialte cu philh hlah,” (Sam 103:2) ati.

Nangteh zeibantuk zumtu dah na si ve, lomhnak cang thiamtu zumtu na si maw?? Sam catialtu nih  achim bangin kan cung i Bawipa athatnak vialte hi philh hlah u sih.
BAWIPA NIH IN THLAWCHUAH KO SEH.

Wednesday, August 06, 2014

ZEIBANTUK HMUN I PATHIAN RIAN T'UANTU DAH NA SI??

Bible cangthim:
Luke : 15:10
"Cu ban tuk t’hiamt’hiam in aa ngaihchih mi sual pakhat ruangah PATHIAN vancung mi hna cu an i lawm" tiah ati.

BAWIPA JESUH cu kum (3) chung i manh lo ngai le buai ngaiin achuk le a cho ah Thawngtthabia  chim in avak, a cawnpiak hna, mi adam ter hna, mi tampi sinah voi tampi bia achim, khuaruahhar thil pawl zong atuah. Asinain, pulpak in mi pakaht sinah hmai tonh bakin a va ton ti BIBLE ah kan hmuh. Kut ke zengpa inn luthlung  in an vanthlak mipa cu mi bupi sinah JESUH bia achim cuahmah lio arak si, cu pahrangah cun caan pe in a dam ter ti kan hmuh (Mk.2:1-13) Mi bupi nih an zulh cuahmah lio ah thingkung cungin arak bih tupa Zakia sinah" Zakia hung ttum tuah tiah avun kawh i a pulpak tein a ton.(Lk.19:13)(Jn.3:1-21, 4:1-26) mah hi Bible cang chung zongah hin JESUH nih pulpak cio sinah PATHIAN bia a cawnpiak hna ti kan hmuh.


Mipi hmai lawngah PATHIAN rian hi thatho ngai le lungtho ngaiin (ACTIVE) ngaiin, t’uan ding lawng asi  lem lo, pulpak sin zongah thachia lo in  thatho tein ,(One to One Ministry) hi, lungtho tein  thawngthabia hi chim phuan ding kan si t’hiamt’hiam tihi kan theih t’han ding zongah ka van duh t’han.BAWIPA kan PATHIAN nih thlarau tlau PAKHAT asin i hruai khawh hi, ai lawmtuk hringhren, biapi tukah achiah ti A cathiang chungah kan hmuh, mi pakhat nih asual ai chir tikah BAWIPA vancung mipawl cu an i lawm tuk hringhren ti kan hmuh.(Lk.15:10) Cu raungah kan dihlak  in mi bupi lak lawng i A riant’uan nuam titu le huamtu lawng kan siah cun kan  PATHIAN riant’uan ning hi kan palh lai, kha  fail hrimhrim lai. Zeibantuk in dah A rian na t’uan tawn?? A hrang i na riant’uan teh na lungsi maw?? Bawipa duhzawng asi maw?? Harsatnak hmun i ariant’uan ngamtu KHRIH RALKAP kan si maw silo kan mah le kan nun cio van i X-Ray t’han cio hna usih.

A rian kan t’uannak ah  kan hlawhtling kho hrimhrim lai lo, thlarau tlau mipakhat tal asinah ka hruai khawh ve nak hnga ti thinlung nei in aharsat nak cem le lung alen nak hmun cem  zongah lunglawm tein A riant’uan tu si le zumhtlak A hnung zultu si i zuam ko hna usih..Kei cu " PASTOR ka si lo EVAN ka si lo" ti hlah usih JESUH KHRIH "TETTE" "PALAI" kan si ban tuk in, na nun i "TALENT" an pek mi kha ralt’ha ngai le zumh awk tlak tein asunlawi nak ah i sum lo in thlarau tlau cuahmah mi dawtnak thinlung neibu in A riant’uan hi i zuam cio hna usih. A kan pek mi talent cio hi um ter sawh hlah u sih karh ter in, hman khawh i zuam cio hna usih A min a sunlawi nak ding caah le A ram a kauh chin lengmang khawh nak hnga.

BAWIPA NIH IN THLAWCHUAH KO HNA SEH-!!!!

" NUPI T'HAT'HUM PATHUM"

1.RUTH
- Apasal sinah anun pumhlum ai ap
- Apasal  Nu a dawtthiam i a zangfah.
- Chungkhat le khat karlak ah thleidan a nei lo.
- Apasal hring tu a upat, attihzah.
- Pasal hmaisa bik ah zumhtlak in a um.
- A thinlung a tluangtlam fawn.

2.ESTHER
-Siangpahrang i thim tlak in a nun ai dawh.
-Biathli a kil him.
-A miphun a dawt hna.
-An miphun hrangah thih a t'ih lo.
-Pasal upat ning a thiam .
-A poimawhmi, a herhmi  Pathian nih a tikhawh ti a philh lo.




3. MARI
-Pathian holhkam a theihmi a el lo.
-Ka chung i um Pathian remruah asi ti a thei zungzal.
-A nun nih Bawipa a sunlawih.
-Jesuh hrangah uimi a nei lo.
-A herhmi Jesuh a chimh zungzal.
-A thih tiangin zumhtlak te in a um.
-Bawipa salnu ka si a tiah ti i ralt'ha ngaiin aka in a chim ngamtu asi.
-Thlarau mipawl cu phawrhlawtnak tlang cungah sau an t'hu kho bal lo.



(The Scripture of Wisdom)

Tuesday, August 05, 2014

"HARSATNAK HMAICHON NING T'HENKHAT PAWL"

*1. Harsatnak a van phanh i, na nun a van der bak hi cun hihi thei zungzal tawn, harsatnak na cuanhnak mittarbenh kha thleng colh a hau tawn, beidong lung rethei tuk na um nak khan, kha harsat nak khan hnulei ah penkhat zong a tolh duh lo ding ruangah beidonnak cu kawmngaih duh hlah, oltuk in na beidong duhhlah, na hawl silo in na ral asi kha thei zungzal..

*2.Zei bantuk harsatnak zong siseh na thinlung a tei lo ah cun harsatnak cu a cheu na tei cang tinak asi.
*3. Bauinak pakhatkhat maw a van phak tikah nangmah lawng zong na silo kho men,na hmaiah avan phanh cang asiah hna asiah cun i thuhtak awk a that tilo ruangah hmaichon dingin cahnak na herh tikha thei law, Bawipa a rianran khawh chungin lut khawh cawlh i zuam.

*4. Minak i vanduai, vanchia bik i nai theihnak khan, minak nak i na van duainak tak cu asi, na ral asi tizong kha thei cawlh.
*5. Na duhning lawngin vawlei hi ai her loh tihi zum thlap law, na duh lo mi thil na cung i a phak tik zongah na duhning in herh kual len zong i tim duh fawn hlah, na hmaika ah TEXT BOOK chahngai mi na hmaika ah cawnding a um tikha thei ko, cuchungah cun hlawknak an um hrimhrim lai.

*6. Harsatnak zamtak i timh ruang i hlawhtling an um bal lo ti thei law, a rak paltlang tupawl nun in nangmah le nangmah i thazang lakkhawh, pekkhawh i zuam.
*7. Na duh maw, duh lo maw siseh na hmai i tlami cu nangmah ta asi tikha thei law, midang nih a can mi he tahchunh hlah.
*8. Nanghmah le nangmah nai zangfah tukah cun na harsatnak ton cuahmah mi kha na bomh tinak asi tikha thei zungzal.

*9.Na harsatnak ton cuahmah mi paltlang dingin nangmah le nangmah nai bomh duh asiah cun kha harsatnak paltlang ding khan nangmah nak i ttha an um hlei loh tih kha nangmah le nangmah i zumhtawk nak(self confident) nei khawh i zuam, nangmah le nangmah i zum.

*10. Harsatnak na ton cuahmah miah khan na hrangah thil t’angkai, herhmi, hlawknak pakhatkhat kha a um zungzal ti kha philh hrimhrim hlah. Cu thil hmu kho ding cun zumhnak nung neiin hmailei panh in kekar khawh zungzal i zuam.

*11. Bawipa theihpi loin zeihmanh na cungah an phan loh tihi thei law, an theihpitu Bawipa cu na caknak, na teinak asi tikha ralttha tein thei/zum zungzal.
*12.Zei thil poh siseh, Bawipa he cun zeipoh hi a tih khawh ko tihi thei zungzal law, culio canteah cun na ton cuahmah miah khan na ral arak telh zungzal tikha philh hrimhrim hlah.

*13. Na hmuhton ning bantuk in na nun zongah hma na sawn hrimhrim lai tikha philh hlah.
*14. Na thil toncuahmah miah hlawknak nai cem mi cu na pawngah a um ti kha thei zungzal, cucu nangmah an siamtu Bawipa kha asi.

*15. Na ngandam nak, na neih chawva hloh viarnak ding tiang i harsatnak tong hmanh law, kha harsatnak khan na thlarau a ei chia kho lo tikha thei, harsatnak hmangin na thlarau asilo zawng hruai an tim zungzaltu kan ral zeitik canpoh ah  a um zungzal tihi philh hlah.

*16. Bawipa lo cu herhmi dang na nei lo ti hi thei law, na herhmi Bawipa cu na harsatnak hmaichon dingah thitthacem asi ti hi thei zungzal law, nangmah bawmdingin na leiah a t’ang zungzal, a ban an pharpiak peng ko. A leiah na ban na phar ah cun na kut cu tlai lo in an umtak siang lai lo.

“HI BIAKCHAWNHNAK TE HI”

Mr.Bandy le Upa i biakawknak

Upa :Mr.Bandy zeirian dah na ttuan?
Mr. Bandy :Banks Accountant ka ttuan.

Upa :Nan nu teh zeidah a ttuan?
Mr.Bandy :Anih cu zeihmanh  a tuan lo ruangah inn lei rian  a ttuan.

Upa :Nan innchungkhar hrangah a ho dah  zingrawl timtuah?
Mr.Bandy :Nupi nih  a tuah.

Upa :Zingrawl timtuah dingin na nupi cu nazi zeizat ah dah  a thawh?
Mr.Bandy :zingrawl a timlamh hlanah inn a thianhhlimh duh ruangah zinglei panga (5)AM ah a tho.

Upa :Na fale zeitin´hla sianginn an kai?
Mr.Bandy : ka nupi rian a ttuan lo ruangah a mah nih sainginn tiang a thlah tawn.

Upa :Cu hnu ah cun nan nu cu zei hla atuah tthan??
Mr.Bandy : Bazar a kai, a tlunkhawh in thil asu..rawl a chum.

Upa :Zanlei/ muih lei sang i, zunginn na van tlun tikah zeituah hla an fial??
Mr. Bandy : Chunvu/ chun nitlak in rianttuan thadi ka si ruangah daite in a ka dinhter men.

Upa :Cun nan nu cu zeidah a tuah rih?
Mr.Bandy :Zanriah hrang a timtuah tthan, hngakchia pawl ca achim hna, cun  ei le in nak bung le bel a khawlh hna, inn athianh cu khawh cun ihnak ah alut ve i a it.

Upa, nih cun a van leh khawh hnu cun ...a holh avan peh tthan-----.
Aw Mr.Bandy a cung i na chimmi vialte khi van ruat tthan hmnah, zingka tein tho i zanhnu pitiang rian ttuan ko mi na NUPI kha maw “ RIANT’UAN LO” na ti maw, kan nupi le an dinhmun an rianttuan hi a sunglawi dakhaw tiah a van chimh.

Si hrim...!!!, nupi tthatthum pakhat si kho dingah hin Degree ngah kherkher le fimnak sangpi va cawn kherkher zonghi a hau  hlei lem loh. A umzia cu fimnak, thiamnak sangpi cawng ko nain zero, hmantlak lo an tamtuk tthiamtthiam. Cubantuk in papawl zonghi kan si ve.Cun rian a ttuanlo tiih na chim mi na nupi cu a caan neih leh a nunnak dihlak innchungkhar hrangah hmangin, nangmah le na fele hrang tiangin pumpe in can a hmang khi asi deuh.

Innchungkhar  pakhat chungah hin´paisa hawllawng a biapi lo, chimhduh mi cu phaisa hawl khawh lawng hi “RIANT’UAN” asi lo. Na nupi kha rianttuan lo tiin silo in a tuahttuan nak kha lomhthiam pitu pasal ttha le duhnung ,zumhawk tlak, nupi le damnak ape khotu situ hi i zuam deuh tiah UPA NIH CUN –Brandy cu a donghnak ah dawtnak in a van chimchap.

Internet chungta van leh mi asi, ka van chapchih----



VAWILEI CUNG MISSIONARIES MIHRATKHAWKHENG (10) PAWL

Biahmait'hi:
He vawlei cungah hin abikin Christian, zumtu chungah Missonareis miropi, mi minthang relcawk lo ding tiangin an um hna, cuhna lakah cun missionaries mihratkhawkheng zual deuh pa(10) pawl van zoh ta hna usih..

1).William Carey (1761-1834)
William Carey hi chanthar missions pabik ti i theihlarmi a si. Carey cu Mirang ram in India ah missionary kalmi a si i, holh, ca t’ial  le ca-namh pawl hi a thiamhleice mi a si. Holh phunphun in Bible zeimawzet arak leh fawn.Carey cu bukedenh  tuahtu(shoemaker) a si lioah  nunthar nei in England Church ah a ṭhanglian mi arak si. Nehhnu ahcun Baptist ah a um i India ramah Baptist missionary in a kal. Amah tein Latin, Hebrew le Greek pawl cu a cawn. Baptist Missionary Society a dirh, cuticun mi thinlung atei in, alak ngai hna, cuticun Pathian riant’uan cu aithawk i, heh tiah aphak khawh chungin Pathian ram kauhnak caah tiin a nunnak  tiangin INDIA RAM ah cun a luphun in Bawipa riant’uantu asi. 

2).Adoniram Judson (1788-1850)
Judson hi Baptist missionary a si i chaklam American Protestant  i  ahmaisabik kawlram i thlahmi missionary a rak si. Missionary hmaisa pawl bantuk in cauk let(translate) le Church dirhkhawh nak ding lei i heh tiah thi le thau he riant’uan tu arak si. India ah  mahte i, i uk khawknak Bible sianginn (Congregationalist) ah a rak kal, Bible tampi a cawhleh hnuah  Baptist doctrine hi Bible he a rak i kaih/rem bik tiin a rak ruah. India i Western dotupawl ruangah kawlram ah a kal.Ahmaisabik zumtu mi 18 a ngah khawh nak ding hrangah kum 12 can a hmang. A thih tiangah Church 100 a dirh i, minung 8,000 renglo a nei. Kawlram Baptist Bu pawlin “Judson Day” tiin kumtin upatsunlawihnak caan a hmang tawn, tutiangin. 

3).David Livingstone (1813-1873)
David Livingstone hi London Missionary Society i sii lam missionary a rak si. Scotland ah 1813 kumah a chuak, sihmanhseh hlathlaitu le Sibawi a si bantuk in a can tam u  cu Africa ram ah a hmang. Livingstone cu science lei le thilumcia a theihnak pawl hmangin Chaklei Africa pawl i  ram hmanthlak suainakah tampi a bawmh hna. Livingstone cu a umnak hmunah saupi a um bal lo. Hmun dangdang ah khual tlawng in nehhnu(amah hnu) i missionaries ra ding pawl hrangah Africa pumpi i ram hmanthlak heh tiah cuti lei cun t’an a rak la mi le atalent sunglawi tuk i Bawipa ca i a nun arak hmangtu asi. Livingstone cu missionary ropi bik lak i  mi pakhat a si tiin ruah a si i, Pathian nih  a nun cu sunglawi ngaiin a hman i Thawngt’habia meifar vanpiaktu le  Thangt'habia kutka hawn nak hrang i mit’angkai tuk mi a rak si fawn.

4).Gorge Muller (1805-1898)
Muller hi thlacam nun neitu ti i,  theihlar mi arak si ve, cucun anih hi  nu le pa nei lo (orphanages) cawmnak thawktu le leicung pumpi ah missionaries a herh zia theitu le ralt’ha ngaiin tlangaupitu a si. A nun chungah England i nu le pa neilo  cawmnak tangah hngakchia 10,000 pawl hi  cu anmah zohkhenhnak tangi  ṭhanglian mi an si. “Faith missions” i ai timhmi tlamtlin tertu  hmanrua pakhat a si i,  mah hi  cu biaknak lei i mi bomhnak  siloin, pulpak le Bu  nih mi bawmnak thawngin a si.Anih hi zeitik hmanh ah a minung hawi sinah bomhnak a hal bal lo mi asi. Bawipa zumhngam nak tuin minung sinah bomh duhnak thinlung aneih ter timi hi fekte le t’hawngngai i ai thleihtu asi, a zumtu asi . 

5).Hudson Taylor (1832-1905)
Hudson Taylor cu a missionary ṭ’uannak China ah kum 50 nak tam a can a hmang i China nunphung a zoh tik hna ah upat tlak asi tiah a chim.Hudson Taylor cu mizaw  tuamhlawm (physician) a rak cawng i  sibawi, evangelist le caleh lei  pawl cu China ah a ṭuan. Sii thu le hla  ruangah England a kir can zongah  a calei rianṭuan cu a pehzulh peng thotho.A nun chungah mi 100 cu missionaries volunteer tu ding a hmuh khawh hna. Hudson Taylor i nun le tuanbia  hin tulai missionaries  pawl hrangah zohchunh tlak, tette t’hatuk mi a kan chiahtak. 

6).Jonathan Gofrth (1859-1936)
Jonathan Goforth le a nupi cu nunphung missionaries bantuk in 1888 ah China ah an va kal. Sihmanhsehlaw, can tawite chung  Evangelist bantuk in  um a herh zia an hmuh ruangah hmunkhat lawng i  mission hmun khuar nak cu tiah China ram hmuntin heh tiah Thangt’habia  achim. Hmun tin ah bomh herhmi pawl bawm pah in, zumtupawl hehtiah thazang pe in cuticun can arak hmang.

7).Amy Carmichael (1867-1951)
Amy Carmichael cu Irish missionary a si i India ram ah kum 56 chung voikah te hmanh  inn tlung lo in Pathian riant’uantu anunnak  petu  a si. A hramthawk  a raint’uan mi cu, India chaklei ram i  nu le pa nei lo pawl khurawmh  a si. A nih hi nu  a si  nain China i missionaries a herhzia Hudson Taylor nih a rak chim hnu mi thinlung la ngai i van chim chawngtu, van chimchaptu asi. China Inland Mission (Taylor’s missionary group) he missionary si kho  dingin a hal nain  a (cianmazi)lei  a ṭ’hat lo ruangah a tlinh  t’han lo. A nun neta lam kum 20 chung cu ngandam lo ngaiin cu tic un can a hmang.

8).Nate Saint (1923-1956)
Missionary Aviation Fellowship (MAF) i vanlong mawngtu a si bantukin Nate Saint nih  cun India Waodani (or Auca) miphun he Ecuador ah pehtlaihnak tuah in a bawmh hna. Nehnu ahcun a mah le a hawile pawl cu cu miphun Thawngt’ha chimh nak ah thah an rak si.Zei asi zongah  Nate i  naunu le midang, cuni i thah a tuartu  nupi pawl nih an i  zuamnak ruangah Indian Auca miphun cu Pathian theitu miphun ah an  van i  cang. Nate Saint i  nun cantawite chungah hin harsatnak, mangbang, vansannak le beidonghnnak pawl  he  a can cu hmang ko hman sehlaw Pathian nih a hrangahi tinh mi, arak nei. A tuarnak siseh, harsatnak le ai zuamnak ruangah miphun pakhat nih cun nehhnu ah Pathian anvann theih hlei ah zei harsat nak a phunphunkan rak tuar tawn mi zong hi a min sunlawinak arak si deuh.

9).Jim Elliot (1927-1956)
Jim Elliot hi a nun hramthawk ka lei in  Bible a cawng i a nun hruaitu ah a hman. India Waodani (asilole Auca) pawl kut i Nate Saint le midang missionary pawl i  thih ning pawl zong atheih peng ko. Khuaruahhar harsatnak he thah an rak si ko nain, a theithlai ve thung cu hi pawl an nupi le pawl  hmangin an mah rak thattu sin i, Thawngt’habia an theih khawhnak ding hrangah an thinlung innka arak  hawn piak hna. Jim Elliot nih arak chim t’heu mi cu “mi pakhat nih a thlau khawh lo mi thil biapi ngah khawhnak hrang a  zohkhenh kho lo mi thil petu si hi hruh rian asi tiah ati.

10).Eric Liddell (1902-1945)
Eric Liddell 1980 i Chariots of Fire timi  (film) thawkkhan  theih lar ngaimi a si. Himi (film)nih  cun Olympic zuamnak i  tli zungzaltu nun hi a rak khihhmuhmi duhmi asi. Liddell cu Chaklei China i missionary innchungkhar i a chuak mi arak si. A nu le pa hi Lodon Missionary Society Scottish ah missionaries an si. China ah a chuak ko nain a sianginnkainak cu Scotland ah a si. Sianginn a dih hnu le Olympic i lente ai celh  hnu 1925 ah China ah missionary  rianṭuan  dingin a kir. Pathian riant’uantu asi hlei ah sianginn lei ca chimtu zong asi. 1941 ah ramla tu  Japan pawl an rat ruangah British kumpi nih cun China chuahtan dingin a fial. Cuticun Liddell ih nupi le a fa le pawl cu an umnak Canada ah an kir t’han. Eric cu siizung riant’uan dingah a naupa he an van tang.. 1943 ah Liddell  cu Japan pawl nih cun  thawng an van  thlak, asinain hngakchia cachim le Pathian biachimh cu ai dinduh hlei lo.
Mr. Liddell cu thluak lei damlonak he Weihsien Internment Camp ah February 21, 1945 ah a rian at’uan piak zungzal mi a van PATHIAN sinah  ai din ve

.
BIADONGHNAK:
A cung i kan hmuh mi JESUH KHRIH ralkap zohchunh awktlak ngai asi mi an keneh pawl van zoh hin, zeitluk in dah an nun a neitu AMAH BAWIPA JESUH nun an neih zia le an i nunpi nun pawl van zoh ah cun, an neih thiamthil  tampi cu atu i nang le kei neih mi lak ai tel mi tampi a um ve. An nih nih cun an chuahnak khawpi le hmun nuam taktak ah zalawng le thanuam, lungrethei lo te i khuasa kho mi an si viar ko hna, zeiruangah dah hi tluk in CUNG PATHIAN riant’uan dingin an  nunnak an pek hawh bik, zeibantuk nun hi hla an neih bik, an nun can, an tuaht’uannak, an kehpawl hi kan van zoh hna ah cun t’hen khat pawl cu capar t’ialthiam, zungthiam nak an neih mi pawl hmanh in an ni tin khawsak nak ai cawm khotuk ding an si lio ah, an zungthiam nak Bawipa ramkauh nak ah si seh ti nun an neih, na hrang le k ahranh ah zohchunh hi an tlak tuk hringhren dah, nang le kei nih teh BAWIPA hrangah ,  A sunlawinak tiin zeidah kan zungthiamnak pawl kan hman mi um ve van i check hnik u sih, zei chen hla BAWIPA hrangah, zeitluk hla BAWIPA hrangah kan i hman ve kan i pek ve, an riantuan nak nih hin, nang le kei kan nun ning le A rian kan t’uanning a kan CHALLENGE ve,, na zungthiam nak, na thiammi kha zahpi lo tein A min sunlawi nak ah tiin kan hmang velai lo maw, Aram kauhnak ah tiin an nun nak an liam i, cunih cun zumtu miphuan ah an van i cang, tuni ah Zumtu nang le kei nih kan mipum in Bawipa hrangah Martyr tu kan va si lo hmanh ah hi an nun nak nih a kan chimh duh mi, na neih chun na thiamthil in Bawipa ramhrangah , a ram kauh nakah t ii, mi nehsawh, zohdeu mi kan si zong ah, hnung tolh u sih, Bawipa ram caah voi zetzat dah na mualpho ve tawn, na tuar vet awn? Cathiang nih cun vawilei mi hna hmai i a ka t’anh lo mi cu van i ka PA hmai ah ka t’anh ve han lai lo, tiah kan hmuh khah, Zisuh na t’anh kan zahpi asiah cun van ka phak tikah Bawipa nih a kan zahpi ve lai.

10 famous Christian Missionariesz" Behchan in a remcan ning i van leh mi asi. Cafang  palhnak tete a um kho men, reltu pawl nan theihthiam nak kan hal hna.

MAH LE MAH AI THAT MIPAWL HI ZUMTU HMUN NING AH ZEITIN DAH KAN RUAH?? BIBLE NIH TEH ZEITIN DAH A CHIM VE ??

Kan Bible nih mi paruk mahte ai that mi  cipciar tein a chim : Abimelech (Judges9: 54), Saul (1Samuel 31:4), Saul  ralthuam phurtu (1Samuel 31: 4-6) Ahithophel (2Samuel 17:23), Zimri (1 Siangpa hrang 16: 18), le Judas ( Matt. 27:5). Hi hn  lak i panga pawl hi cu an mah sual ruangah ti in t’ial mi an si. A chim tello mi cu Saul  ralthuam phurtu hi a si, a umtu khawsak ning zei hmanh alang lo. Mi cheu khat nih  cun Somson  thihnak zong  hi mah te i thah tluk a si t’hiant’hiam ko ti zongah an ti, zei ruangah tiah cun a cawlcangh nak khan thihnak ah a hriuai ti zong ah an ti ve. (Judges 16: 26-31), a sinain Somson i ai timh mi tucu Philistine mi pawl thah kha ai timhmi cu asi i, a mah te thah ai timhmi cu asi lo.

 Bible nih  a chim ningah cun  mahle mah ai that mi cu mithah he ai lo, mah le mah ai that mi an sinak te kha a t’halo mi le asualbik nak tak te cu asi.Kan Pathian pakhat lawnghi zeitik i thih le zeibantuk tukin thih ding ti akan t’hen piaktu le lai a kanrel piaktu asi deuh. Sam chung i a chim bantuk in van chim ve sih "Ka tikcu le can cu na kut chungah an um” (Sam31:15). Mahte i thah duhtu nih cun Pathian khawkhan/ lairel adokalh ti alng, afiang.Pathian cu nunnak petu a si i a duh le a kan pek a duh le a lak t’han ko, (Job.1:21). Mah le mah i thah  i, mah nunnak rawktu chiarchuahtu  cu zum lotu ziaza a si, zeiruangah tiah cun Pathian pekmi nunak an hnawl ruangah asi. A hohmanh nih Pathian an cung i nawlneihnak hi mah nunnak i hloh nak dingah hman ding asi lo.


Mi t’henkkhat cu Bible chungah nun beidawng vansang um awk thei lo zong an um. Solomon zong nomhnak phunphun  a tuah, a dongh nakah cun a nunnak tiang in a hau. (Phungchimtu 2:17). Elijah zong ṭihnak le lung retheih vansan nak  ruangah thih a duh (1siangpahrang 19:4). Jonah zong Pathain sinah a thin a hantuk caah thih a duh deuh ve (John4:8). Paul le a missionary hawi le zong voikhat cu : kan cung i an kan khinhmi thil kha rakrit tuk, rak ngantuk kaw, nunlai hmanh kan i ruah lo, (2Kor. 1:8) tiah an ti.

Sihmansehlaw ahohmanh mah le mah ai that mi an um lo. Solomon nih cun Pathian ṭihnak le a nawlbia zulh ning cawnnak tuah a rak i hman deuh, hi hi aho poh kan tuah ding mi asi. (Phungchimtu. 12:13). Elijah cu Vancung mi hmangin hnangamnak pek in a rak um i daite in, hnangamte in um ter arak si. Cu hnu ah cun t’uanvo thar a pe t’han. Jonah zong Pathian nunchimnak le siknak a tuar. Paul nih cun a tuar khawh lo ding, a tlinh lo ding tiang i rauh mi harsatnak le hremnak a tuar nak in Bawipa nih zeizong vialte an kan phurh piak khawh dih ti nunthar char nak ah a hman. 

Kan nih zong hibantuk kan chun i thil avan phnah tik ah kan mah theihnak le kan mah cahnak i i hngat lo in,  kan  BAWIPA ,  mithi hmanh athawhter khotu sinah cun kan zeizong vialte he ai t’hum ding kan si.Bible i a chim ning bantuk te  cun Mahte i i that cu sual a si. Mah hihi sual lianbik cu a si hlei lo, Sual ti mi ai i, thil chiava dang a um hlei lo. Ai awk  that mipawl an mualpho lai tak khi Pathian nih a hmuh, Hell an kal la maw kal lai lo ti ruah len a herh lo. Zeipoh cu va siseh law, mahte i ai that tu pawl cu a thuk in a sangtuk mi theihpi khawh lo mi tuarnak vawrtawp an phan ti theih khawh asi. Mahte i ai that mi pawl hi an zuntuar tu hrang zongah, vanhnemh le van awih zong khi a ollo ngai mi theil pakhat zong asi ve.


Tuchun ni ahhin  harsatnak a tuartupawl hi an sinnah BAWIPA nih a zangfahnak an cungah phakter sehlaw, mah le mah i thah duhnak thinlung nei lo in, Bawipa tunih an nunnak ah tuarkhawhnak siseh, an zumhnak afeh chinchin khawh nak hnga nunthar an hmuh i, nunthar an cawn chin lengmang khawh nak hnga, Bawipa dawtnak zangfah nak cu an cungah phan ko seh. (sam. 67:1). Cupin ah kan cung i kan dihlak tein Bawipa nih kan hrangah thilt’habik le a t’hacemmi khua a kan khan piak nak hi hmu kho rih lo hmanh usih law,ruahchan nak nung hi i neih peng hna u sih. A hopoh ka min a ka autu cu khamh an asi lai tiah ati (Rom. 10:13). JESUH KHRIH nun i dinhnak hmun a cotu pawl hi, zeihmanh a um lo lio can hmanh ah, A mah kan neih hin cun kan hna angam khotuk  t’hiamt’hiam. Hmuh khawh lomi lunglomhnak le hnangam nak nannun nak ah tamchin lengmang in thlaw in chuah ko hna seh.