Sunday, March 06, 2016

Ngaihthiamnak Huham, Thiltikhawhnak..!!!!





Ngaihthiamnak nih kan lung akan lomhter: 

Pakhat le pakhat  cungah zaangfahnak lungthin le nemnak lungthin le nemnak lungthin ngei u law Pathian nih Khrih thawngin an ngahthiam hna bantukin pakhat le pakhat i ngaithiam u. (Efe. 4:32). Mipakhat khat kan ngaihthiam tikah asi loah kan palhnak, kan mawhnak akan ngaihthiamtikah zeitlukin kan  i lomhzia le kan hnangamzia kan theih  cio, thiltṭha asi ti atheitu lawng si loin, Pathian nih akan fialmi thil asi caah ngaihthiam naknun hi kan nei hrimhrim awk asimi  thil asi. Kan nei kho lo ti sawhsawh in lungdongh ding asi lo, Pathian sinah ahalin haltaktak ding kan si. Biatak thlak tein kan hal asi ahcun hal u law kan pek hna lai akan titu nihcun kan pek hrimhrim lai.

Ngaihthiamnak hi kan taksa caah damnak asi:
Mithiam pakhat nih a chim mi cu, “Mi pakhatkhat kan huat ah khin, kan thisen zungzam pawl siseh, kan thisen ai chawhleh ning apunghman kho lo cutikah cun, kan health(cianmazi) achiatchuahter” tiah ati. Kan ngaihthiam tam pohpoh  hna le kan mahtein kan taksa hrangah doctor ṭhacem kan rak si ti hi kan theih ṭhan ding zongah ka  duh ngaimi asi fawn. Thiamsang pawl nih an cawnnak zongah huatnak nihhin kan taksa arianṭuan ding zat ṭuan kho loin atuah, cu lawng si loin kan taksa  nih lengleiin arakmi zawtnak do khal loin akan tuah tawn tiah an chim fawn.  

Ngaihthiamnak nih kan i pehtlaihnak a fehter:
Sihmanhsehlaw Pathian sinah kan sualnak cu kan phuan hna ahcun, a dingmi le zumh awk tlakmi a si caah, a biakam kha let loin kan sualnak kha a kan ngaihthiam lai i kan palhnak vialte kha  akan thiampiak dih lai. (1 John 9). Kan nih minung thinglung kna ruahnak le kan lungput hi, adertukmi zumhnak, ngaihthiam khawh lonakin akhatmi asi, cu thinlung ruangah cun nuva ṭhate in khua asa ko mi zong aṭhenṭheh darhter hna. Ngaihthiam khawhlonak hi sual asi bantukin cu ngaihthiam khawhlonak nihcun chungkhar nuam aṭhenter hna i, hawikom ṭha aṭhenter hna fawn hna. Asinain kan Bible tlangah kan hmuh le kan thei bantukin Pathian sinah ngahthiam khawhnak nun kan neih khawhnak hnga kan hal i amah kan auhtaktak awk asi. Cuticun pakhat le pakhat Pathian hmaiah kan sual phuangin khat le khat kan i ngaithiam kho lai, cungaihthiam nak nihcun nuva siseh, chungkhat siseh, hawikom zong va siseh, kan i pehtlaihnak afek chinchin lai.

Ngaithiam nak hi chungkhar dirhnak caah biapi taktak asi:
Zeiruangah dah abiapi ti ahcun minung kan i dawtnak men hi cu ramri aneimi, dongh athiammi, dih athiammi, velhle he akhatmi asi. Nungak tlangval zong zeitluk hmanhin kan duh, kan dawt an i ti hmanhah khin, an i dawtnak cu innchungkhar an van dirhthawkin thlali thlanga hnu ahcun lungsivangin nun hmangmi tampi an um tawn achan minung kan i dawtnak ngaingai hi cu adih khomi an rak si taktak ti cu fiang. Mathai 6:14 ahcun, “Minih nan cungah an tuahmi ṭhat lonak nan ngaihthiam hna ahcun, vancung i a ummi nan Pa zong nih an ngaihthiam ve hna lai.” tiah kan hmuh. Curuangah pakhat le pakhat kan sualnak hi e entaunak sawhah hmang hlah usih, Pathianbia bantukin kan palhnak, kan tlinglonak, kan chambaunak zawntete hi  i theithiam in, i ngaihthiam ding kan si. Adonghnak pakaht te ahcun ngaihtihamnak le theihthiamnak hi Bawipa nih kan nunah atakin kan hman akan duh. Cu ngaihthiamnak lawng cun cungkhar nupi, pasal karlak ah dawtnaktaktak cu diraim ko in kan hman khawh lai. 




Ngaihthiamnak nih kan thinlung zawtnak adamter:
German  ram i university pakhat ahcun minung kan thin ahan ah si maw, mihuatmi kan neih caan khin zeitluk in dah kan hrangah aṭhatlo ti cu (research) achan an hawl ti asi. Mah cu ahcun zeidah ahmuh chuahmi si ti ahcun, “Minung nihhin mi pakhatkhat kan huat tikah si maw, ngaihtiam khawh lomi kan neih ah siseh, kan thinhannak kan thinlung chungah kan i erh, kan up caan ah khin, kan thisen hmantein a kal tawn lo cu nihcun kan taksa hrangah thilṭhatlonak aphunphun a chuahter, cu pawl cu, lungrawhnak, lungretheihnak, beidonghnak, huam lonak(depression) aphunphun  in thinlungah rian avan ṭuan tik ahcun taksa thi le tha nih arak tlinh tawn loh, adonghnak ah mitampi nihcun an thihpi tawn” tiah an chim ti asi. Efesa 4:26 ahcun, “Na thin ahun ahcun na thinhungnak kha sualnak chunga i an luhpitu siter hlah, cun na thinhunnak cu ni thlakter hlah. Khuachia cu canṭhan pe hlah.”tiah kan hmuh. Nan thinhannak cu  ni nih tlakpi hlahseh timi te achim duhnak te cu, kan thinhannak, kan mihuatnak pawl hi kan thinlungah kan i chiah peng ding asi lo ti akan cawnpiak duhnak si. Curuangah kan thin ahan ah siseh, kan cungah mi pakhatkhat nih sualnak an tuah tikah Bawipa Jesuh nih a kan cawnpiak bantukin kan  i ngaihthiam awk asi. Cuti asi ahcun thinhannak nih kan nunah hmunram an khuartatak kho lai lo.

Thursday, March 03, 2016

SAM 48:14 (Daily Bible Study)
*******************************
"Pathian cu a zungzal in kan Pathian asi i,hmailei i a ra ding caan vialte ah akan hruai lai, tiah nan chimh khawh hna lai."
Kan‬ Pathian cu ai thleng bal lomi zumhawk tlak Pathian, kan nun hram akan thok piaktu Pahtian, nizan,tuchun,aralai dingmi can zongah akan hruai zungzal lai amah ai bochantu poh caah, hibantuk Pathian kan neih le abiatu kan si hi mi van nei kan si hranghran dah..Halleluiah..!!!! Anih nihcun kan chuahkheh in akan hruai i, adongh tiangin akan hruai lai. AMEN

Pastor Nupi Thangṭhat ahlawh khawhnak ding Lam (A peh 3nak )

Pastor nupi nihhin ai cawn ding tlak le ai zohchunh ding pakhat asi mi cu Sarah bantukin pasal  upat athiam i acawimawi thiamtu  asi ahcun Khrihfa unau pawl lakin sunlawihnak cu ahmuh khawh lai. (Gen 18:12). Pastor hi mitampi nih  an kong an ceih tawnmi hna le an phai tawnmi hna an si ṭheu tawn, asinain rak lawmhpitu le arak hnemtu, thazaang rakpetu zong cu an rak um ve ṭhiamṭhiam. Culakah pastor nupi dinhmun in apasal tlangrel aton hmanhah aṭhatlonak khuh piak thiam i, aṭhatnak zawnte kha achim, thazaang apek thiam asi ahcun nasa te ngaiin arak dirhpi, arak  bomh tinak asi. Pasal soisel le dawtnak cang thiamlo tu cu, mah kut rori i innsakmi rawktu nu asi (Prov 31:28; 12:4). Nupi nih phunciar pahbuin rian aṭuanawk asi lo i, lunglawm hmaipanh tein innchungkhar rian pawl cu tluanglamh ding asi. Rianṭuan huam lo bu le phunciar pahbuin rianṭuan cu mah le mah i hrem ai khat (Prov 31:15).

Pathian Khrihfabu kilkhawitu an si bantukin an dinhmun ṭhatein atheihfiang apoimawh. Atuahawk i aidawh lomi, aṭha lomi, asawtpawt lo dingmi thil zong an thleidan thiam ngaingai aherh. Zeitik caan zongah siseh, zeibantuk dinhmun zongah siseh nundan ziaza dawh ahawl thiam zungzal aherh.(Prov 31:10-11). Apasal cu mipi hmaiah adir tawnmi asi bangin anupi ahruk aihmi, hnipuan siseh, aṭha maw, ṭha lo, aping maw peng lo, zoh achia maw chia lo tbk... ṭhatein acheck fel aherh tuk fawn. Zohdawhlo in ai thuam sual asi ahcun apasal mualphonak hmanh in amah mualphonak tu asi deuh.

Amah pastor nupi hrimhrim zong aiṭamhning ai ralrinbak aherh ve ziah ti ahcun an i ṭamh ning le an i hrukaih ningin anthinlungput le sinak ziaza tampi alangter tawn. Tulio bantuk chantiluan tuk lawmmam i i ṭamh, i hrukaih cu pastor nupi nih an ti awk asi lo. Sum le pai tlinhtawk tein thianghlim tein an ṭamh, hrukaih awk asi. Abiapibik mi cu Bible nih achimning bantuk te hi aṭhabik (1 Tim 2:10; 1Pet 3:3-4, Deut 14:1; 22:5, 22:5, Phi 1:27).

Pasal khual atlawn hlan dengah heh tiah hran len ding asi lo, lunglawmte tuin athlah liam deuh tu ding lawng si loin atlunnak ding lam hrang he tuah thla acampiak ding tu khi asi deuh. Khualtlun chawngi ngaih nuam lomi holhkam hrimhrim chim in chim lo ding, cunak cun an khualtlawnnak thawngpang tu ṭhatein ruahpitu i zuam ding asi. Pasal cak chinchin le tam chinchin in aṭuan khawh nak ding ca i bawmtu mi pawimawh asi zia aphilh lo aṭha.
Note: (Pastor le Innchungkhar timi cauk chirhchan in ka van t'ialmi asi)

Wednesday, March 02, 2016

Pastor le Innchungkhar ( Apeh) Innchungkhar Aphunphun

1.Martin Luther le Katie te nupa nun
An nupa in, nupa nun lei cungcang cawngbal lo veve an si i, an thiltonmi cop in nikhat hnu nikhat khuasami an si. Holh tam veve, bia duh veve, thintawi veve, asinain nupa zohṭhimtlak ah an chuak.

2.John Wesley le  Molly te nupa nun
Anupi nunzia: Apasal rianṭuannak alungtlinpi lo, apasal heh tiah thil aphunphun in a doh zungzal tawn, curuangah apasal nih “Pawpi Nupi” tiah amin aphuah piak.
Apasal luthlungsam in ai tlaih riangmang i tapchakah a rawt lengmang tawn ti asi. Pathian rian aṭuannak ah ahruai tawn na in, an i rem kho cuang lo. Nungak dang thikin akhuasa ti asi fawn. Atar zawng tiangin khua atli zungzal ti asi fawn. Zeithil poh ah apasal lawnglawng amawhtluk tawn. Lumtein i pom hlenhli loin zungzalram apanh veve.

Apasal nun: Atheihtawk chuah in Pathianbia achim chinchin, thatho le lunglawm, phur ngaiin thawngṭha achim ko nain an inn a van phak bak hin cun hellmei bantuk asi tawn. Athiknak tuahdam dingin nu le nu lak i Thawngṭhachim ama duh hlei lo,Khrih pasalṭha, thawngṭha karhzaitertu, ṭhanghphawknak maksaktak athlen khawhnak dingi Pathian hmanrua mimaksak tak asi bangin atonmi harsatnak vialte cu Pathian remruat an si tiah aruahzia le pom ning athiam khawh, cawntlak hi a va si hringhran dah, nun ropi taktak cu ava si dah.

3.Adam le Eve te Nupa
Apasal chim loin mileng le khual anei, pasal sawm loin amah thu in biachahnak atuah, pasal suallei i hruaitu asi, hmailei khurkhua sau aruat loh. Ka sual ngai hrim timi mah le ma hi phuannak anei loh, thinlung khoh nak in akhat. Amah ruangah nu vialtu nih an tuar dih, pasal uknak hruainak tangte ah um i,  an biak ngai men ding khi an si.

4.Nabal le Abigal te Nupa
Apasal: Apasal hi mikhiar, miṭhalo misual asi, midang zawnruahnak tlawmpate zong nei lomi pa asi.
Abigal: Mifim, mi ngilnei, remruat thiam mi asi lawng si loin caan ahmang thiamtu asi fawn, cucun innchungkhar nun ah anun pengaimi nufel, pasal le hrang zongah bawmtu ṭangkai ngaimi minu asi fawn. Thilsiang, mi zawnruahnak cang thiamtu le pasal le fale chanhtu nusalṭha asi.

Note: (Pastor le Innchungkhar timi cauk chirhchan in ka van t'ial chinmi asi)
JOB 30:31 (Daily Bible Study)
*************************
"Ka t'ingt'ang cu ngaihchiatnak hlasaknak ah an cangi ka thanglawi cu at'apmi hna aw he aa tlak in tum asi cang."
#‎NOTE‬: Voitampi cu Pathian thlawchuah kan donmi pawl hin kan ngaih akan chiatter tawn, zeiruangah ti ahcun amah akan philhtertu, amah he akan hlattertu, amah he akan huattertu, amah nakin duhdeuhnak thinlung akan neihter, cutik ahcun umzia nei loin kan thlarau nun dertertu an rak si tawn, Pathian thlawchuah hi ahmanzia na thiam lo ahcun na thlarau nun t'umhcuktertu an si lai. Asinain na neihmi thil zeitluk fate hmanh sisehlaw, asunparnak ah tiin na hman thiam asi ahcun zeizong vialte hi an sunglawi dih ko. AMEN

Hiip Theilomi Na Si Pang kei (1 John 2:15-16)

“Hi leilung si seh, leilung tlun thilpawl siseh duhdaw hlah uh. Leilung aduhdawtu cu amah ah Pai duhdawtnak a um lo. Ziangahtile, hi leilung ih ummi thil hmuahhmuah pawl tisa cakhiarnak, mit cakhiarnak le hngalnak nunpawl tla hi Pai hnen ihsin an ra lo. Leilung ihsin ara mi an si.”
Thirhiipnak(taanleih) hi ṭangkaitak asi, ahleicein innsaktu pawl hrangah, ziangah tilen tlawngkhen atla,ahlomi pawl khi hawl menmen theih an si lo ṭheu, cutikah ṭangkaizetin cui(taanleih) thacahnak hmang cun an hawltikah an hung betsupso cih mai. Asinan thlawngkhen thingih akhenzomi si maw, lungin anethnget zomipawl cu hip thei loin an tanglanta ṭheu. 

THEIH DINGMI: 
Cuvek cekci kan si leh ding kan nih zumtupawl khal cu, “Thiang alawr” ti ahcun kan nih JESUH zumtu khal vanlamah hiipso in kan um ve lai ding. Asinan leilam hiipnak maktak aphunphun khal cun an thaneih hmuahhmuah sawrkhawm in hiipbet in rak tum ve lala fawn ding. Leitlun lennak le ropitnak ngainatuktu pawl tlawngkhen khiltak zo bangih hgnetbur ih umtupawl cu vanlam cahnak cun a hiip ve thei hai lo ding, curuangah taanta asi leh ding. Leitlun thilah ṭhum awtuk hlah maw zumtu, vanlam hiipnak in alo hiip thei lo pang ahcun apoituk ding so khaw. Bawipa in athar in lo thlawsuah seh. AMEN

Mupi Nunin Thazaang Tawi

Mupi cun khaamsaang taktak parah bu asep ih cunah fate anei ṭheu. Afate an hungtum deuh thlang azamthei thlang ding tiah athlaparah ret tahrat in, vanlamah asaang theipatawpin azam ih culeveten, afate cu athlak, afate cu thlabar le thinkhur, ikik phah rero cing cun zaap awphah in leilam ahcun an vungtla ruiro, asinan leilung an thlen hlanah apicun cak le mangkhengin azam ih avungruun sal ṭheu. Cutin anetnak ahcun anmahten an zamthei, aduhduhnakah zalen zetin rawlthawthaw an hawl thei asi.

ZIR DINGMI: 
Kan nih khal Bawipa in Amah kan rinsan theitaktak nak dingah acaan ahcun, natnak simaw, tluan lonak simaw, thinbangnak simaw, tumtahvekin thil feh theilonak simaw, kan sianlobikmi caannak simaw, nun paih lo tiang ko ih beidonnak tivekpawl khal hi kan nun ih thlenter in siang khawp mai, kan mah teih nundaan kan thiamtheinak dingah, cui harsatnak hmun ih tangta ding cun insiangce lo. Harsat kan tonmi pawl hi vanduaibik ah ruatawk dingkan si hrimhrim lo, kan t'hatnakin khua in khansak t'heu. Kan Pathian hi arinumbik, acakbik. Kan ziangkim asi.

Tuesday, March 01, 2016

Jemima Layzell Nunte hi Zohchunh Avatlak Hringhran Dah..!!!

Harvey le Sophy te fanu Jemima Layzell cu  kum 13 mi asi liao ah fimthiam cawnnak  leiah thinlung ape i, ni nikhatkhat ni ah caṭialtu minthang pakhat si kho ding tiangin ai zuammi asi. Hla lei siseh nunphung lamlei kong zongah nasa tein ruahnak  asengsotu fanu damlamtak pakhat asi ti si. Voikhat cu ruah lopiin an umnak an umnak inn Hrton, Somerest i a um liao ahcun voikhat lopi ah khin abuai cucaah arianran khawh chungin lekmalak tiin siizung lei ahcun an tlikpi colh. Athluk  chung i thisenzam kal hman lo ruangah vanduattlak ngaiin March 14, 2012 ah khan anunnak cu aliam.

Jamima Layzell taksa le thlarau nihcun hi vawlei hi kaltak cang ko hmanhsehlaw, ataksa ṭhen hranghrang belte nihcun minung pa (10) sinah umzia nei tein hi vawlei cung  thlum al zong cu an tep ve ko rih hna. Jamima Layzell nihhin a thihhlanah anu le pa sinah athih hnuah ataksa cu midang hrangah ṭangkai tein hman aduhzia arak ruah lengmang tawn hna. Avan thihtak ahcun abiacah ning bantukte cun anu le pa nih aruangte cu hei kengin ataksa cu aherhtu poh nih hman awkah tiin an vapek hna. Jamima Layzell zarah sau hmanh adam an zumh ti lomi mi pa( 8) nihcun damnak cangin, khuahmu kho lomi mitcaw pahnih nihcun khuaceu an hmuh khawh phah.

Alung (Heart) tu cu hngakchia kum (5) asimi sinah pek asi, acuap(lungs) belte cu kum (14) hngachia sinah pek asi fawn, athin (Liver) belte cu nausem thla (10) asimi sin ah le kum (1) mi sinah pek asi fawn. A kal (Kidneys) zong cu kum (19) upa le kum (24) i upa sinah an pek fawn. Zun lam ṭhalo mi pahnih kum (40) asi mi le hngakchia kum (3) asi sinah (ala) zong an pek fawn hna. Amit pahnih belte cu khuahmu kho lomi (mitcaw) pahnih sinah pakhat veve in pek asi i, cu mitcaw pahnih nihcun  Layzell zarzo in khawceu dawh cu an van hmuh ve cang. Amah theih zungzalnak caan Memmorial service cu Taunton School Chapel ah May 21,2012 ahkhan raktuah asi, cu service ahcun thihhnu i mi pariat nunnak ah nunphung pangai tein an nun khawh ve nak ding caah taksa ṭhenhrangah apetu JAYZELL cu sunglawi tein an thlahliam.

CAWN DINGMI:
Jemima Layzell bantukin mi pakhatkhat hrangah hin thlawchuahnak, mithluachuak mi na si ve kho dah khaw!!!!!???? Jemima Layzell thih hnu ah amah ruangah anu le pa telin mi (10) ni thinlung damnak, taksa damnak an co, ava sunglawi hringhran dah. Asinain, kan Bawipa Jesuh Khrih nihcun athih hnu ve ahcun taksa le thlarau damlo pawl hrangah damnak, athianghlim lo mipawl nih thianhlimnak an hmuh, zungzalnunnak lam tlaumi nih zungzal nunnak lam an hmuh, thazaang adermi hna nih cahnak thar he an khat, miralchia pawl zong, ralṭhatnak in akhat...cubantukin nang le kei zong Jesuh nih akna cahta bantuktein midang hrangah nun man aneihter khotu siter akan duh, mithluachuak siter akan duh. Mihrangah thluachuahnak hrampi si ve tuah!!!!

Note: Remcaan ningin ka van leh mi asi.....cucun hmanthlak ka van tarmi pawl khi amah hmanthlak taktak an asi)

Efesa 5:14 ( Daily Bible Study )
Fiangtein langhtermi cu ceunak ah cun an i cang. Cucaah, “Aa hngailhmi i hlau tuah, thihnak in tho tuah, cun Khrih cu na cungah a ceu lai,” an ti kha asi taktak.

1904 October thlaah Wales ram ahcun Revival namen loin Evangelist Robert hmangin ṭhanghphawknak arak phan. Cu thangṭhachimnak hmun ahcun, minung 1,00000 khat reng lo nih piantharnak an rak co ti asi. Hitluk in vawleicung zumtu tuanbia chungah ṭhangphawknak (revival) kan ti lai cu, hibantuk phan dingin Evangelist Robert nun kan van zoh asi le amah hi minung lei te cun reithei zonzaite arak si ve, an pumcawmnak bik cu mehol rawh hi asi tawn, fimnak le catang cuzat ka kai ve tiding zeihmanh chimawk anei ve lo, unau ṭhiṭha hmanh anei lo, vawlei leiin zeihmanh i chim ding anei ve lo, zeihmanh lote khi asi. Asinain, Robert cu nitintein ameihol rawh caan, a rawlei caan, a ihcaan tibak lo, acaan dang vialte cu Bible relnakah a caanawl vialte ahman dih ti asi. Bible hi aduhtuk ahhin mihrang holh van i hlanta usih law (Crazy) a at bakin a atcilh ti si. Curuangah Thangṭha achim tik zongah mithing apemh khawh dih hna, thlarau thianghlim rianṭuannak cu nasatakin alang. 

Note: Unau Bible rel hi abiapit ning cu Robert nun in fiangtein kan hmuh khawh, asinain kan nih cu bible rel loin asawhsawh in kan caan kan liamter caan atamtuk hringhran. Bible kan duh i, kan atcilh i, kan kawmhtam, kan reltam asi phot ahhin cun kan thlarau nun hi atharhlam zungzal kho lai. Kan nun(fresh) atharhlam zungzal asi ahcun midang ca zongah thlarau kan fah khawh deuhdeuh fawn lai. Bawipa nih atharin in thlawchuah ko seh.

Monday, February 29, 2016

PASTOR LE INNCHUNGNKHAR ( Apeh (B) )

Pastor Nupi nih A Theihawk Hrimhrim asimi Thil Pawl
Biakinn  chungah siseh, mipi lakah siseh, pa le sinah mimit kham zawngin atlon alen lonak hnga nu le nih ṭhatein zokhenh ding, ven ding an si.
An lahkhah ruptein nuncan athiam, atheih ahau. Leiba nei lo dingin tenren ning athiam aherh.
Mi duhsaknak, hruaitu zoh in akan zohnak pawl si hnaseh, pom thiam ahau, i uarthlanpi ding asi lo.
Thlarua lam lei ah apasal bawmh khawhnak ding lam a hawl zungzal khotu si ai zuam awk asi.
Pastor nupi si atlingbak ti ding tiangin khualtlung, mileng  hna cung zongah theih khawh ding tiangin Khrihfabu hmuhnak zongah um khawh ai zuam lai.
Mikong ceih hmangmi asi awk asi lo.
Midang mawhchiat le pasal mawhchiat ziar i mah le mah ai relkanh zungzaltu asi awk asi lo.
Apasal cungah athikchiattuk awk asi lo, thikchiattuk cu pasal le Pathian rianṭuannak rawk khotu asi.
Lungsit lonak a neih zongah mi mithmuh ah athinhannak mithmai an hmuh awk asi hirmhrim lo.
Bible relmi le cauk dangdang arei mi asi awk asi.
Khrihfabu  member pawl alawmthiamtu asi awk asi.
Milawmh le  mifak athiam awk asi.
Innchung, inn leng compound thianghirhiar tein atuahtu asi awk asi.
Ṭhancho duhnak lungthin anei zungzaltu asi awk asi.
Biakinn kal le thlarau lei thil ruangah Pasal le fale pawl thlahthlam ding asi lo.
Khrihfabu le members siseh, khualtlung mithmuh ah Pasal ṭihzah thiamtu asinak alnagter awk asi.
Khrihfabu chungah Pasal dinhmun, ṭuanvo atheihthiampitu asi lai, bawmhkhawh nak ding lam adap zungzaltu asi fawn lai.
Ruahnak hmangthiam, caanhmang thiam, ai ralringmi asi awk asi.
Pathian rianṭuantu nupi asinak phur chuak khotu si dingin ai zuam lai.

(Note: Pastor le Innchungkhar timi cauk chirhchan in t'ialmi asi)

ZUMTU HRANGAH ZEIDAH NA TUAH KHAWHMI A UM VE?

Pakistan ah   zumtu asimi kan unau pakhat cu azumnak ruangah thah tiang atuar lawng hmanh khi  si loin, hmanthlak i kan hmuh ning bantuk khin aruak hmanh t’hatein fim le tawltu zong anei lo, culawng men hmanh cu dutawk lo khin, mipi zatlang lakah ake cu hriin an khih hnu ah mipi vantlang  hmuhah lampi ahcun uihnuh le arhnuh bak khin an hei hnuh chap rih.  Mathai 5 : 10-12 chungah Jesuh Khrih nih a chimmi cu, "Pathian tuah u; ati mi ruangah hremnak a ingmi cu lungawmmi nan va si dah! Vancung pennak cu nan mahta asi.”tiah ati. 
ZUMTU unau kan dihlakin Bawipa biakam nikhat hnu nikhat atling cuahmahmi thil nihhin umawk thei loin na nun an tuaitam ve maw? Zeibantuk sersatnak zong va um ko hmanhsehlaw, khawmnak thawngt’ha hi vawlei dongh tiang kan aupi t’hiamt’hiam ko lai. Zeiruangah ti ahcun kan theihmi le kan hngalhmi thawngt’ha hi anungmi thangt’ha asi. Curaungah hi thawngt’ha atheitu le a hopoh anunnak a fiangtaktaktu nihcun Thawngt’ha ruangah an nunnak liam cu, an cakmi le duhmi zong asi fawn. 

QQQ...??????? Nangteh Pathian ramkauhnak ah si maw, sunlawinak ah si maw, zeibantuk dah na tuah ve lai? Mibantukin Pathianram kauhnak ding caah tiin na nunnak na v ape in na va liam kher lo zong asi kho men. Asinain, zeidah na tuah khawhmi chun aum?  Na tuah khawhtawkte Pathian ramkauhnak ding caah tiin ramthimnawrtu siseh, Pathian riant’uantu hrangah kan umhmun talin kan phak khawh chung talin, ka innchunglum teah siseh, kan riant’uannak hmunah siseh, kan vah kan tawinak ah siseh, kan thinlung thlacamnak in si maw, kan caan hi ahranpa talin kan peve lai lo maw?  Ka ummen sawhsawh  kho lai maw? Ka tikhawhtawkte asimi thlacam tal hin cun teimak chuah hramhram hna u sih. Thlacam daithlang hlah usih, thathu sual hlah usih, thathu ngam ding zong kan si lo. Thlacam t’hawng u sih. Nathlacamnak theitlai kha zumtu minih atheipar an zuunzungzal tawn tihi philh hrimhrim hlah. Jesuh khrih ruangah atuarngamtu, nun tiangin athap ngamtu si i zuam vio hna usih. Bawipa nih atharin hibiatawite hmangin in thlawchuah ko seh.  

Sunday, February 28, 2016

Eicak mi Nun(today thought of blessing)
*********************************
Pathian nih zumtu hi tampiin theitha chuah dingin akan fial, theit'ha atlai lomi cu ka hau lai i, meiah khangh an si lai ati. Tthenkhat kan theitlai ning hi cu ei hiar um lobak khi asi tawn. Nangteh na nun i theitlai mi kha minih cawn ve an duhmi ziaza nundawh asi maw si lo, BawiKhrih fa le cu kan chunglei lawng hmanh duhdawk loin kan lenglei tiang zong hmanh khin eicakmi le an hngarmi kan si awk lawng si loin zohchunh awktlak kan si zungzal ding  asi. God bless you all.

Saturday, February 27, 2016

"COMPUTER LE ZUMTU NUN"

Vawilei cung kan zoh tikah fimthiamnak (technology) timi hi  mithmuh le hnatheih, ahringhran tiawk bakin an ṭhangcho utmat ti hi kan hmuh le kan theih cio mi an si ko,  tuchan minung million thawngtampi  zong cu (computer world ) kan ti lai maw, (computer planet) ti zongin ti sih law ai rem ve ngai ko rua ti ah ka ruah,  cu (generation)  lak i atlawngleng cuahmah mi kan si hna. Mah hi computer planetpi ahcun  mizatin mitṭha, misual, mifim, mihrut ti um loin voikhat te hmanh aihmu bal lomi, ai theibal lomi, ai chawnbal lomi kan i ton khawmnak hmun, kan i hmuhkhawhnak hmunpi planet pawimawh,  kan herh ngaimi thawngzamhnak ah siseh, kan nunah achia  aṭha in siseh kan herhtukmi thil laki arak i telvemi pakhat arak si.

Cu computer cu set(machine) airawk thiam lo ding ko khi alo, asinain, cu computer cu ṭhatein rianṭuan kho lo dingin atuahtu hrik (virus) a arak nei ve, thilnung lawng nih hin maw zawtnak hrik hi anrak neih kan ti hi arak si lo. kan computer ṭhatein rian aṭuan khawhnak dingah (function) ṭhaten in kan computer cu kan thlawpbul(treatment)  pek lengmang ahau ve, apek ning belte cu hitiah atu lelek ah (Scaning ) kan tuah piak cio tawn. Ahocio poh kan computer (scaning) kan tuahtam poh ahcun hrik(virus) aei manh lo caah naltein, ṭhatein, tluang ziahmah tein rian aṭuan kho zungzal tawn. Cu hrik (virus) thahnak dingah cun (Antivirus) aphunphun an um hna, culakah cun aṭhacem, ahrik athat khotu ding asimi kha kan  (install) thun tawn.
Cubantukte cun, Jesuh zumtu nang le kei zong nih nifatinte kan nun hmannak ahhin zeibantuk zawtnak hirk (Virus) nih dah akan buaiter tawn? ruat ve hnik usih. Ka nupi/pasal hna an si sual maw? Kan fahniang le hna an si sual maw? Nitintein  na khawmhtawnmi na hawi le an asi sual maw? Bawipa duh lo zawng i caan hmannak hrik (Virus) an si maw? Na thinlung put ning, na khuaruah ning, mah ṭanghmasial duhnak thinlung hrikchia(Virus) an si maw? Abia Bible relhuam lonak nun, hrik(Virus) an si sual maw?

Mah hi tehi kan theih ṭhan awkah ka duh ngai, Mah hi vialte hrik (VIRUS) pawl hi ka thlawpbul (treatment) zawkzawk lo asi ahcun kan nunah: lungretheihnak hrik, beidonghnak hrik, khuaruahhar vansannak hrik, i lawmhkhawh lonak hrik, mah le ma hi ngaihthiam khawh lonak hrik, adonghnak ah thihnak khur chungi an kan luhpitu an si lai. Mahhibantuk hrik (Virus) vialte thlawpnak ah(treatment) nak dingah zeibantuk (Antivirus) Sii dah aṭhacem hnga? A ṭhacemmi, hi hrikpawl vialte thahnak hrangah asangcemmi cu: (Thlacamnak) (Praying) nak in  atu lelekin na nun hi thlawpbul (treatment) khawh zungzal khawh asi ahcun,  na taksa, na thlarau hrangah: rimṭha, rawlthaw, rimhmui an si kho lai. 

Culawng si loin  na nunte kha , (Computer) bantukin van i ruatta duakta hmanh law, arianṭuanning nalvilvial tein a um kho lai, cuticun na tuahṭuannak kip ah na thlawh atling lai i, lunglawmhnak in na nun akhat lai i, caantawk teah Pathian salṭha lamkaltu Paul bantukin na nitinnun na hmankhawh ve lai. Zumtu kan dihlak hrangah THLACAMNAK hi kan nun rimchia, Hrikchia hrawhnak dingah hriamhrei ṭhabik arak si. Bawipa nih in thlawchuah ko seh. Amen

Friday, February 26, 2016

PASTOR LE INNCHUNGKHAR (---timi A peh--- A)

 PASTOR NUPI NIH ANEIH DINGMI NUNZIA:
Pastor nupi pawl nihhin Khrihfabu chungah tuah ding cin le cin lo ramri an nei. An tuah lo dingmi tuah lo tein an um i, an tuah hnga ding asimi  feltein zumhawktlak tein an tuah asi ahcun Khrihfabu hrangah miṭhahnem ngaimi an rak si kho. Cupawl cu atangleibantuk hi an si hna:
1. Khawmh an pelh ding asi lo, thlacamnak ah atamkhawh chungin an i talawk asi.
2. Khrihfabu programme phunphun angaihsaktu asi awk asi.
3. Biakinn chung  ṭhutto zongah ahmaisabik ah an ṭhutawk asi. Nausen nei an si belte ah hnunglei deuh an ton zongah apoituk lem loh.
4. Thlarau lei ah ṭanla in  hmaihruaitu si khawh aṭha. Pastor nupi nunhleituk, tizekzektuk,fim kerkertuk khi zoh aa dawhmi thil asi lo, pasal le mualpoh he ai khat.
5. Khrihfabu ah Pastor nupi cu sinak le dinhmun neih lo aṭha. Sinak neicia, hruaitu  asi cia cang.
6. Rorelnak zongah ai tello aṭha. Alengin thil theihmi aneih hmanh ah theilo bantuktein a um awk asi.
7. Khrihfabu chung biathli atheih hmanhah daitein a um awk asi.
8. Asinah members pawl nih atheihmi achimceihpi len hmanh ah chimpi loin daitein um khawh aṭha. Ahnatheih i an chim an relmi zong  relchap ti loin ngai liam pek men aṭha.
9. Khrihfabu nu le pa asi kha atheih zungzalawk asi.
10. Zumhtlak sinak, felnak le ṭhatnak in Khrihfabu muihmel adawhter lai.
11. Khrihfabu meeting nak ah ai hrawlh ding asi lo, daitein um khawh ai zuam awk asi.
12. Khrihfabu chungah daitein um seh, nubu programme caan acomi ah pello tein hman khawh i zuam seh.

PASTOR NUPI HAWIKHAWMH NING:
1. Innchungkhar harsat ruangah na vansannak siseh,na herhbau mipawl chim hlah.
2. Hohmanh thleidang lo tein hawikawmh khawh ding
3. Ka holhkam le ka umtu ning pawl hi ka pasal lakin kan donmi, ka cawnmi an si ti minih an ruah ruagnah holhkam, colhcangh ning aphunphun ah siseh ralrin aherh.
4. Milak ah holhtam lo, daite um a cawnawk asi.
5. Ngaihchiatnak hmunah lunglawm hmelput thiam, lunglawmhnak hmunah zohdawhtein umtlan ning athiamawk asi.
6. Milakah holhtam lo, thangtuktuk i nih thluahmah tibantuk, lartuk ih i ṭamh hei tibantuk hibantuk hi ahrial awk asi.
7. Hawikawmh thiam hi cawn i zuam.
8. Hawi le lak lawngah ṭhangai i um, chungkhar ah belte ziachiat, mileng khualtlung umcaan lawngi ṭhangai le fel ngai bantuk i um hi Pastor nupi umtuning ding asi lo.
9. Pastor nupi nungak bantukin chawnh khawh dingin  a um awk asi lo.
10. A hawikawmhmi ai ralring zungzal awk asi. 

KHUAL TLUNG CUNGAH:
Mah chungkhar le mah theihmi cung lawngah ṭhat chuah ding asi lo, khualtlung zate cungah aṭhat khawh chungin ṭhat chuah khawh i zuam awk asi. Mah Khrihfa member chung lawngah si loin midang Khrihfabu cung zongah ṭhat chuah khawhtawk in chuah ding asi fawn. Khualtlung an um tikah khuika khua dah an si, zeituah ding dah asi, heitibantuk holhkam dawhtein hal ding an si, bianabia ah apasal a um lo asi ahcun Church upa chimh awk asi. Pasal um lo caan i khualtlung neih tikah Church upa sinah chimh tawn ding asi. Khrihfabu phung le lam , chungkhar phung le lam an theih herh mipawl  chimh ṭih hlah. Abiapit ning cu (Exo. 22:21, 23:9. Sam 146:9, Rom 12:13, 1Tim 3:12, Heb 13:2)

NOTE: (Pastor le Innchungkhar timi cauk chirhchan in t'ialmi asi)
2 Timote 1:9 (Daily Bible Study )
****************************
"Thawngt'ha ka chim ruangah temhinnak ka huah i misual bantukin thir cikcin in an ka khih, Sihmanhsehlaw Pathianbia cu thir cikcin in hren khawh asi lo."

Jesuh aneitu taktak nihcun, Akhamhnak thawngt'ha hi an umpi  men sawhsawh thiam loh, an phaktawk, an tlinh tawktein aupi an cak zungzal tawn, zeibantuk harsatnak hmun zongah Pathian leiah an t'ang zungzal. An tonmi thilkip ah lawmhnakbia an chim kho zungzal. Abiaphuan le chim cu chim lo, abiathiang rel dingin kan caan hmanh kan pek duh lo asi ahcun, thlarauthianghlim hruaimi  fale cu zeitik hmanhah kan si kho lai lo, thlarau hruaimi fale le kan si khawhnak ding ahcun abia hi kan rel i, kan nunah kan i nunpi i, akawmh in kan kawmhtaktak ahau. Culawngah thlarau hruaimi fale kan si kho lai. Thlarau hruaimi fale kan si ahcun kan chungi a ummi zungzal hnangamnak khamhnak thawngt'ha hi zeitik hmanhah kan umpi sawhsawh thiam lai lo. Bawipa nih sunparnak co ko seh.

Thursday, February 25, 2016

Kolosa 3:23 (today bible study)
*******************************
"Zei thil nan tuah poah ah minung caah si loin Bawipa caah ka t'uan ti lungput ngeiin nan lungthin dihlakin t'uan u." 

Pathian‬ sunparnak caah ti lungput in kan phak tawk, kan tlinh tawktein kan tuahsernak pawl hi lukhawng an nei. Asinain, tisa diriamnak, hlawknak lungthin he kan tuahsernak belte cu mualphonak khuar chung akan luhpitu lawng si loin kan thlarau tiangin sual salah akan tantertu an si tawn. Nifatin te kan nunnak ah Bawipa duhzawng kan tuah khawhnak hnga le aram le afelnak kan hawl thiam khawh nak hnga Bawipa sinah kan nun hlanh zungzal hi kan herh. 

Wednesday, February 24, 2016

Pastor le Innchungkhar (pastor’s family)

Kan nih laimi tampi nih kan cawh tawnmi le kan theihsual, kan ngah deuh tawn mi cu, pastor lawng Pathian rianṭuantu ah kan ruah tawnmi hi kan nganh bak. Pastor lawng si loin an nupi le fale an dihlakin Pathian rianṭuantu an si tihi kan theih dingah ka van chim hmaisa duh. Nifatein Pathian rianṭuan dingah Khrihfabu nih sawmmi an sin bantukin riandang tanta in Pastor chungkhar ei-ding hmanh adaih lo ahcun nufa le nih Khrihfabu huatzawng, lo rian zong an ṭuan ding asi ve ko. Pastor nih a phungchimmi mipi nih an ei zungzal khawh ve nak dingah cun riandang ah ai hrawlh ding asi loh. Aherh ahcun nu-fa zong nih  rian dang ṭuan angah ko kan ti rualrual in arian biapibikmi cu Pathian rianṭuan asi tihi philh lo aṭha, cupawl cu atanglei ahhin van zoh usih....

1) An biachim mi le an holh relmi hi an pabik (pastor) thinlung le ruahnak asi tiin mi nih an ruah tawn ruangah holhrel i ralrin ding.
2) Church programme, khawmh ah asikhawh ikpak ahcun pelh lo khawh i zuam, Buu tlangrianṭuannak lei ah i thlahdah lo ding.
3) Pastor fa le nih zuk le hmuam, sex lei ahman ding asi lo. Pa le chungkhar mual an photer tinak asi.
4) Mivialte hmuh ah an nunning, an holhkam in Pastor chungkhar an si an langhter awk asi.
5) Chungkhar khawmhnak, thlacamnak, aneitawntu Pastor chungkhar nunning ziaza ai chim lengmangtu an si awk asi fawn.
6) Khrihfabu hrangah thlacam zuntgzaltu an si fawn lai.
7) Khrihfa dawbiktu an si awk asi.
8) Khualtlung cungah mithmaipanhte put zungzal, awkam zaangte he an donhna, an conghawih hna asi.
9) Pastor innchungkhar cu holhtamtuk lo aṭha.

10) An nufaza in Pathian rian aṭuannak ah siseh Khrihfa rianṭuannak ah siseh, daithlang ding an si hrimhrim lo. Sarah nih apasal a upat, a cawimawi (Gen 18:12), Philip fanu pali nih Pahtian bia an chim tawn, Jeptha fanu nih apa biakamnak atlinhpiak (Biaceihtu 11:36).

11) Pabik ih Pathian rian aṭuannak ahlawhtlin khawhnak hnga akilkawi kipin an bawmh i, ahnoksak zawngin an um lo ahau. 


A.Pastor nupi le ṭuanvo
**********************
Pastor pawl nihhin upattlak sinak thukngai an nei bantukin an nupi le zongnih zeimawzat upattlak an sinak dinhmun a um ve fawn. Curuangah an nupi pawl nihhin an holh le an tuahmi, an ziaza le an cawlcangh ning, an hnipuan i hrukning le an i ṭamh ning, fale an zohkhenh ning pawl, an pasal le cungah an i hman ning ti lawng si loin thla an cam maw cam lo titiangin mipi lakin beiseinak sangngai an rak nei zungzal tihi an theih zungzal a herh.

1).Pasal cungah: Pasal uknak tangte ah tangdor tein a um lai (Gen 3:16), pasal duh zawng azulh lai (Eph 5:22), Pasal tangah tangdor ding(Eph 5:24), pasal bawmh ding (Gen 2:28), pasal hrangah tlamtlintertu (Gen 2:23), pasal upat (Gen 18:12),pasal tlinlonak khuhpiak , pasal chanhtu nupi, pasal dawhtertu (1 Samuel 25:9-37). Pasal hrangah ahleicein thla acampiak zungzal lai, hrokhrawl bia pasal bia chimh lo ding, pasal cungah thikchiat tuk lo ding, pasa aihruk aih ding thil timhcia tein chiah piak, shoes,angki tbk....


2).Fale cungah: Zumhnak fel an neihnak hnga cawnpiak (II Tim 1:5. Eph 6:4, Prov 22:6), Cawnpiak zungzal khawh i zuam (Deut 6:5-7), nu le pa upat dingin cawn piak (Eph 6:2), Thlacam piak zungzal, amah campi zungzal khawh i zuam. Innchungkhar rianṭuan ning cawn piak, an tikhawh tawk cio rian pe hna, pa le rinchan, upat, bia i cheuhbauh ning cawn piak lengmang, unauza i dawt ding, i ngaihthiam zungzal ding, aherhning bangin fungfek zong hman ding, an duhning zulhtuk nakin an hrangah thilṭhatu cawnpiak deuh hna, cawnnak, ngandamnak, zungzal nunnak, nupi pasal ding chim zungzal hna, fa le hrangah missionary ropi pakhat ka si ti i theih in, Pathianbia, nun caan ziaza, nupi pasal ding...tbk...chimh in cawnpiak zungzal ding an si.Pasal le mumal lo hmanh ah nusalṭha nihcun hruaitu ṭhaṭha fale an nei ti le pasal thling le fel zong nu amumal lemlo ahcun hruaitu ṭha an nei kho bal lo an timi hi theih zungzal khawh i zuam. 


NOTE: (Pastor le a Nupi timi cauk chirhchan in ka van ṭialmi asi)

Tuesday, February 23, 2016

APOITUK HRINGHRAN AI E...!!!

Voikhat cu raldonak rapthlak tak cu adih, cu lio ahcun ralkappa  pakhat nihcun anu sinah cakuat  hitihin ahei ṭal, "Ka nu, raldohnak ah ka hawiṭha ngai asi mi pakhat cu zohawk ṭhalo ngai khin hlilamhma atong, amit khatlei acaw i, ake pahnih in abul, kan innah raktlunpi ning law, kan sinah khuasa ve dingin zeitindah na ruah, kan zohkhenh kho lai maw?” tiah a hei ṭial. A nu nihcun, "A duhning le athinlung cun  afapa hawipa  cu thlakhat hnih hrawng umter ding ahcun poi ati lo zia le asinain zungzalin an sin i um ding cun kan hrangah harsatnak namen loin akan pek te lai caah zungzalin cun asi khawh lo ding cu afapa cu a hei leh ti si. Arauhhlanah  afapa amah le mah tein ai that ti thawngpang cu ahawi le nih anu cu avan chimh.  Afapa ruang cu an innah avak tlunpi hnu cun, aruangah khuhnak puan cu a van hawn, a mitkhatlei caw, a ke pahnih in a bul mi afapa cu a van hmuh. A nu thinlungput theihduh ah amah le mah cu 'Ka hawikomṭha' tiin ai chim. A nu thinlungput atheih khawh le cangka te cun inn lei tlunnak in thih cu aithim diam.

NOTE: Nu le Pa pawl voitampi cu kan fa le pawl nihhin kan nu le pa hi zeibantuk thinlung dah ka cungah hin an neih hnga tiin akan saan(test) khawh, na fale hrangah zeibantuk thinlungput neitu dah na si ve? Thlendan, duhdanhnak thinlung na neituk sual maw? Kan mah ruangah kan fa le pawl hi hi vawlei ah nunbeidong le vansangin, nunman neilo tiangi i theihnak tiangin an nun hi kan tuah sual hna maw?...tihi mah hi tuanbia te hin thilthar cawnkhawh i zuam hna usih. Thleidannak thinlung si maw, lungthin ṭhalo timi hi Pathian zong nih a huatbikmi le a fihbikmi thil asi fawn. Thleidannak thinlung neih cu thihnak kutka on he ai lo. “Mi kong na ruah, na tuak, na taan ningin na thinlung alang.”  Na nunah thleidannak thinlung nei loih rilrah fahniang hrangah zohṭhimhtlak si dingah Bawipa nih in thlawchuah ko seh.

[ 1 Timote 6:11-12] ( Daily Bible Study )
*************************************************
"Dinnak le Pathian hmaizahnak le zumhnak le dawtnak le inkhawhnak le lungnemnak kha tuah i zuam hna.Zumhawk tlikzuamnak ahhin na thangaihmi dihlakin i zuam law zungzal nunnak kha co i zuam."

Pathian nihcun, "Keimah loin zeihmanh nan tuah kho lo", fiangtukin akan ti, curuangah cun kan thazaang, kan fimnak le kan t'hawn menmen hin cun zeihmanh thlatlinh khawhmi a um hrimhrim lo, a va um pingpang hmanh khi va sisehlaw, hmanthlakmi, rinhchanh tlaktaktakmi zei hmanh hi arak um loh. Curuangah Bawipa lo cun zeihmanh kan rak tuah kho lo taktak, hibantuk dinnak te hna, zumhnak le dawtnak te hna, lungnemnak tibantuk te hna hi, kan mah i zuamnak cun zeitikhmanh ah kan tlamtlinh bal lai lo. Nifatinte zumhnak tlikzuamnak ahhin amah bawmhnak le hruainak hi hal zungzal ko usih, anih nihcun kan nawlnak le kan halnak cu lungthotein leh dingin ready cia tein a kan ngah zungzal ko Bawi nunnem nih. Bawipa lawng sunglawi ko seh. Amen 
1 Timote 5: 21 ( Daily Bible Study )
========================================
"Pathian le Khrih Jeush le a thiangmi vancungmi hmaika ah, zei thil paoh na tuah tikah aho cung hmanh ah duhdanhnak zeihmanh um loin na tuahnak hnga hi cawnpiak nak hi kan nawl."
Duhdanhnak/Thleidannak ( partiality )

Pathian nih minung kan nunah afihtukmi thil a um, cucu duhdanhnak lungthin kan neihmi hi asi. Zeiruangah tiah cun Pathian cu duhdanhnak lungthin aneih lo zia ( Rom 2:11 ) chungah kan hmuh. Hlan lio kan pi le pu pawl cu an neih chun thil, ahme, angan ti um loin thleidannak thinlung pakhat te hmanh um loin an rak i cheubauh cio hna, asinain tuchan kan nih zumtu cu kan si ti lo, mirum, mineinung deuh hehtiah atlonh in kan thlonh hna, misifak le mirum kar ai hlattuk cang. Asinain Bawipa Jesuh phung le lam(principles) he cun tuchan kan nun cu ai van vawlei cikcek ko cang.

Tuchan zumtu, kan titikah ahleice in thawngt'haphuangtu hna nunah kan zohtikah Jesuh phung le lam, cawmpiaknak lengin kan kaltuk cang lo hmemaw aw ti ruah ding atam ko cang. Hibantuk duhdanhnak(partiality) lungthin kan neih tawn ruangah hin, voitampi cu thlarau lei kan t'hancho dingzat kan t'han khawh lo phah tawn, culawng si loin mah hi ruangah thil dangdang zong Pathian sinin sunghmi, don(recieves) lomi dang zong kan nei t'heu lai ti zong a zumh um fawn. Duhdannak (partiality) lungthin nei buin thawngt'ha kan phuan, kan aupi chung ahhin cun Pathian hmaiah mithmait'ha zeitik hmanh ah kan hmu kho bal lai lo.

“Zumtu Nih kan Tuarnak Chan Tlangpi pa ( 4 )”

(1) Kan tuarnak chan cu sualnak in atlu cangmi vawlei cungi khuasami kan si lawng si loin minung lungthinah sualnak nih ro arel, auk caah asi. 
(2) Kan tuarnak chan pakhat asi t’han rihmi cu kan mah hruhtuk ruangah kan rak tuar tawn fawn, kan tuhbangin kan zun tawn, cucu fiangtein (Gal. 6:7-9) chungah kan hmuh khawh.
(3) Kan tuarnak achan dnag pakhat t’han cu, Pathian sikan asi ruangah asi, adawtmi afa le cungah cun nun a chim tawn hna ti fiangtein (Heb. 12:6) chungah fiangtein kan hmuh khawh.
(4) Kan zumhnak ruangah hremnak, tuarnak kan tuar khawh fawn, ahleicein zumhnak taktak idirpi nak hmun a auih caan ah. Kan tuar t’henkhat pawl hi kan thianhlim khawhnak hnga caah asi ti fiangtein (2 Tim. 3:12) chungah kan hmuh khawh t’han. Hi vialte hi acaan ahcun voikhat loah kan cungah an van phan thlu theng lem loh. Tuarnak hi voikhat loah kan cungah duk tiin a van ra lem loh, hi pawl hi achan atampi cu kan mah kan hruhtuk ruang le kan sualnak ruangah an si tawn. Ahman, azeipoh cu va sisehlaw, tuarnak t’henkhat pawl cu kan zumhnak hneksak nak caah an rak si fawn. Ai rawk khomi sui le ngun hmanh hneksak asi ahcun, ai rawk kho lomi kan zumhnak cu hneksak aphumi asi ve ko. Cu khawng cu fiangtein (1 Pet 1:6-7) ah kan hmuh khawh.

Asinain cu kan tuarnak pawl cu alak sawhsawh an si lo zia fiangtein kan hmuh khawh t’han, Bawipa nihhin hi vawlei sualnakin akhatmi chungah kan tlon kan lennak ramah hin Amah ah zumhnak hnget le tlo adongh tiangin kan neih khawh nak hnga kan nih adawtmi afale hi akan hneksak tawn, cucu kan nun i aphak tikah khatuk in kan theih tawn, asinain kan nun chungril taktakin adawtnak  afek zia le athukzia kan theihfian taktak hnu cun zeibantuk dinhmuh kan va phanh asi hmanh ah Amen ka ti khawh cang. Tukforhnak hi Bawipa sinin arak bal lo i, hneksaknak belte cu Bawipa sinin kan ton tawn. Cu hneksaknak cu tuarnak in kan cungah kan tonteh tawn hna.

Monday, February 22, 2016

BUNG ( I ) APEH
Sumpai  Tangka lei ah  kan theihawk asi mi
**************************************
11. Kan tangka midang kan pek tikhna ah zeidah beiseimi kan neih tawn? Luke thawngt'ha chungi kan hmuh bantukin Pathian nih aka pek t'han lai, midang hmang zongin aka pek t'han khawh tiah Pathian sinah zumhnak kan nei.

12. Kan pek ning repte in Bawipa nih akan cham t'han maw? Cham hlah, nemmam..!2Korin cakuat 9:6 le phungthlukbia10:4 chungah kan hmuh khawh. 

13. Mi pakhatkhat sin i thil kan pek tikah zeibantuk lungthin dah kan neih lo aherh? Riangrangtuk i rum i timhnak lungthin hi kan neih lo a herh.

14. Mitangka cawihnak ah na min na t'hut ve sual asi ahcun thangah nai awk colh ve tinak asi.

15. Zeibantuk miphun, minung he dah hngawngkol i bah t'i lo ding asi nga? Mithathu, zuri mi, decipline nei lomi hna he. Phungthlukbia 23:20,21. 24:30-34.

16. Mithathu cungah zeidah aphan kho mi asi? Retheih ahmabak Prov.24:30-34

17. Zumtu nih zumlotu pawl he an i kawmh ding asi maw? I kawmh ding asi loh tiah 2Kor 6:12-16

18. Rum dingin riant'uan ding kan si maw? Si hlah, zeicatiah cun Pathian nawlpekmi asi. Prov. 23:4

19. Peknak i tawhfung hi zeidah asi?  Mah le mah Pathian si i, i pek hmaisat hi asi. 2Kor 8:5 kan hmuh khawh.

20. Pathian hrangah na peknak i ahmuhsakmi hi zei dah asi? Pathian na dawtnak tahfung asi. 2 Kor 8:8 ah kan hmuh. 

"LAWMHNAKBIA CHIM"

*Na duhmi na neih khawh viar lo ruangah khan lawmhnakbia chim tuah, na duhmi poh rak nei viar law, damchan  nei lomi na rak si  ziar kho men?

*Theih lomi na neih ruangah lawmnakbia chim tuah, cunih cun thilthar na cawnkhawh nak ding caah lam an hmuhsaktu an rak si.

*Harsatnak na tontawn ruangah lawmhnakbia chim tuah, cu nihcun na Bawipa an neihter chin caah.

*Natlamtlin lo ruangah khan lawmhnakbia chim tuah, mah le mah nunah nunthar cawn t'hannak remcang arak kan ser piak.

*Na tisual tawn ruangah khan lawmhnakbia chim tuah, thil ropi sunglawi an cawntertu thil an si.

*Na thinnau ruangah le na terthawm tawn ruangah lawmhnakbia chim tuah, nanun  ah danglamnak an phaktertu an si.

*Vanduainak na cungi aphak caan hmanah lawmhnakbia chimtuah, na hrangah thlachuahnak sungbik an si kho.

*Zungzal nunnak neitupawl cu an hlawhtlinnak lawngah si loin, an hlawhchamnak  hmun zongah lawmhnakbia chim khotu an si tawn. 

ZUMTU (BELIEVERS)

*Kaltak ding neimi zumtu si hmanh law, na kaltakmi ruangah asunglawimi nai lawmhnak pawl, aruahnak cang thiamtu ZUMTU si i zuam.


*Thanau caan neitu zumtu si ko hmanh law, thanaubu tein hmailei apanh t'angt'angtu ZUMTU si khawh i zuam ko mu.

*Tukforhnak atong tawntu zumtu si hmanh law, Jesuh Khrih cahnak hmangin tukforhnak adolettu ZUMTU si khawh i zuam ko.

*Thil aphunphun ruangah zawtnak atongtu zumtu  na si kho men ko, zeithil ruang hmanh ah  Jesuh akaltak bal lotu ZUMTU si i zuam ko.

*Zeibantuk thil hmanhah Jesuh cu panh law, zeibantuk ruang hmanh ah Jesuh kaltak hrim hlah.

*Thil tuahsual tawntu zumtu si ko hmanh law, athot'han tawnmi ZUMTU si khawh i zuam.

*Harsatnak tong tawntu zumtu si ko hmanh law, harsa butein Bawipa hnungzultu ZUMTU pasalt'ha si khawh i zuam.

*Vui caan aneitu zumtu si ko hmanh law, phunnuar bute zong khin Bawipa mihmai hawlthiamtu ZUMTU si khawh i zuam.

*T'ah caan aneitu zumtu si ko hmanh law, t'ap butin Bawipa hnungzultu tento khotu ZUMTU si i zuam.

*Ngaihchiabu in Bawipa hnungzultu si ko hmanh law, lawmhnak cawngtu ZUMTU si i zuam.

*Rethei buin Bawipa hnungzultu si ko hmanh law, zeizong vialte na hlawhtlinnak Bawipa auhnak cang a thiamtu ZUMTU si i zuam.

Sunday, February 21, 2016

ROM 10:11 (daily bible study)
======================
Cathiang nih, "Amah a zummi paoh cu ningzahnak an ing lai lo," tiah a ti.

Tuanbia pakhat in thazaang lak khawh van i zuam t'han usih zeitluk in dah Pathian taktak abiapit hi kan theihfiang khawh chin nak nga. Hudson Tylor timipa hi China(tuluk) ram leiah missionary t'uan dingin ai thawh, cuticun lawngmawngtu pawl he cun malaysia khawmual le Samartra timi tikulh pawngah cun an lawng chemtu thli atlawmtuk caah an tang, cutikah lawngmawngtupa nihcun Hudson sinah cun sayapa hibantuk dirhmun i kan umpeng asi ahcun arauhhlanah kan thidih lai, achan cu kan pawngkam ah mihringsaei mi relcawklo akan kulh tiah a chimh. Hudson nih  Bawi Khrih aum tihi na zumh asi ahcun thla kan cam lai i, kan herhmi cu kan hmuh ko lai tiah aleh, cuticun Hudson zong cu lawngchungi room pakhat ahcun avalut i a Pathian sinah cun thla ava cam, tawkfang nawn ahkhin thlipi cu hran a van  i thawk duaimai tik ahcun lawngmawngtupa nih Hudson sin ahcun sayapa thlipi kan herhnak leng tamin a ra tiah avan chimh. Zumhnak he thlacam taktak ahcun rilipi le thli cungi nawlngeitu Pathian cu ummen thiam loin acangvai tawn. 

Q...????? Kan nih teh zeibantuk zumhnak dah kan neih ve? Kan Pathian cangvai taktak dingin thlacamnun, zumhnak  teh kan nei maw? Zeibantuk harsatnak le mualphonak, tihnung thillak zongah zumhngamnak taktak kan neih asi ahcun kan mual pho hrimhrim lai lo. Bawipa cu thangt'hat in um ko seh.

Friday, February 19, 2016

Mathai 16:27 (today bible study)
**************************
‪#‎Mi‬ Fapa hi ka Pa sunparnak in tuan ah ka vanchungmi hna he ka ra lai i mi vilate kha an riant'uan ning cio in laksawng ka pek hna lai."

Vawilei cungah zumtu ai timi nih kan biakmi Pathian hnungzulin kan phakkhawh tawk cio in arian kan t'uan cio hna, kan t'uanning belte phun dangdangin an si hna, asinain Bawipa ram hrangah tiin kan teimak nak le kan t'uanning cio van zoh t'han hna hnik usih, kan t'uanning cio in laksawng pek ding kan si va si kaw, mitampi hi  cun kan mah le t'uanman kan co dingmi hi kan lungsit theng ka zum lem loh.  Kan Bawipa Jesuh Khrih ara t'han lai, cutik ahcun nang le kan nih zong kan tuahning, kan t'uanning bantukte cio in achia maw, at'ha siseh, kan t'uanman laksawng cu kan co lai. Atu nanunnak le na dinhmun thengte kha fiang cikcek tein van i zoh t'han law, van i ruat law Pathian lakin zeibantuk laksawng dong dingin dah nai ruah ve??? Kan mah le t'uanman laksawng hmanh a la ngam lo dingmi JESUH hnungzultu hi kan va tam hringhran dah..!!!

Tuesday, February 16, 2016

NGAIHCHIA THINNAU IN NA UM MAW??? ( 1 JOHN 4:16 )

Hawidang bantukin thinlung hnemtu, dawtu na tong bal ve maw? Micheu cu an dawttukmi an samthlairemte he lung diriam tein tikcu le caan an hman lioah, lungkuai mitthli he daikilkawm teah thinnau in na relh sual maw? Lenrual hawi le chungkhat salawh rualchan zong nih theihpiak loin lungleng sivang, beidongin na caan na hmang maw, asiloah na dawttukmi na tlangval/ngaknu he tluang dangdang ah khuasami nan si maw?
Lungleng in na um zungzal lai maw?
Dawtnak hi hopoh nih kan duh cio mi asi, dawtmi neih zong kan duh cio, cucu ahmanmi asi, thilsual zong asi fawn lo. Asinain, dawtnak tlamtling le dawtkhawhnak taktak thazaang cu Bawipa sin lawngin ara. Adawtnak le zaangfahnak nih an zelh zungzal, aven zungzal fawn. Na ruahnak vialte na lunglennak vialte, nemtu nei lobantuk i nai ruahnak vialte zong kha alaktein an pekhotu, an theihpiaktuk,na zawn an ruat zungzaltu Bawipa na sinah a um zungzal ti kha ka van chim duh, cucu fiangtein Bible nih akan chimhmi cu Pathian cu dawtnak le Sersiamtu Pathian asi, adawtnak sunglawutukmi zong cu kan nunah alaktein akan pek vet than tiah (1 John 4:16 ) ah kan hmuh khawh. Cucun  Bawipa cu kan dawt zeiruangah Amah nih a kan dawt hmaisa caah asi tiah (1John 4:19) kan hmuh khawh tthan. 

Asinain nahawl tawnmi, na hngah tawnmi le na beisei tawnmi dawtnak cu na ton lo caanah, na hmuh ve lo caanah zeitin dah na um?
Kan nun chungril lawnghuam i a ummi hnawhkhahnak ding caah tiin mi pakhatkhat hi ahopoh nih kan herh cio tawn, cucu minung phung asi ko. Cu kan khawlmi nu/pa maw va si hnaseh, kan thinlung chung i kan saduhthah (desire) ngaingaimi dawtnak taktak cu lungsitein, diriamtein cupawl nihcun akan pe kho hlei  cuang loh. Zeiruangah ti ahcun  minung ṭhiamṭhiam an si ve ruangah asi, dawtnak taktak timi hi minung nihcun i pekkhawh timi hi a um loh. Achan cu, cu dawtnak cu miṭhep karah an ziam kho mi an si. Kan saduhthah taktak cu minung dawtnak menmen nakin athukhleimi--- kan thlarau nun tiangin akan chunhpenh, akan virhkawih  dih khotu, kan thinlung hmunruak, hmunlawng, kan herh taktakmi dawtnak tlamtling cu Bawipa dawtnak lawng hi asi. Amah he i pehtlai dingin sersiam mi kan si ruangah amah he kan i pehtlaih lo asi ahcun chambaunak he kan khat ko lai.( we’re incomplete). 

Bawipa nihcun akan dawt, cu lawng siloin amah dawtve  khawhnak thazaang zong akan pek chih ve, asinain cucu nangmah cungah ai hngat ve. Cudawtnak dongh athiam lomi Khrih dawtnak sunglawi nanun ah na tep cang maw? Na tep rih lo zong asi kho men, kan minung tisa dawtnak, kan i pek tawnmi nak cun kan thinlung kan zeizong vialte akan theifiangbiktu Cung Pathian dawtnak hi na neih asi ahcun na buainak vialte, na lunglennak vialte na retheihnak vialte cu an lo dih lai. Cucun hi vawleimi nih an in hnawl hmanah (HOILOPAR BAWI JESUH) sinah hnangam tein nai din kho cang lai.

BUNG ( I ) NAK
“Sum le Pai, Tangka Kongah Kan Theihawk Thilṭha Tete”
**************************************************
1 Kan bible chungah hin indirect in siseh sum le pai cungcang hi voi hrawng dah alang ti ahcun: voi (7700) hrawng hi alang.

2 Bawi Jesuh nih thawngttha pali chungah sum le pai le chaw le va kong hi thildangnak hmanh in aletkua in uarkhun arel ram deuh. Zeiruangah dah asi hnga? Achan cu mah thilpawl nihhin Pathian hmun le ram luahkhotu an si zia: Mathai 6:24) ah kan hmuh khawh.

3 Nupa buainak ahhin tangka hi 100 ah 50% ai tel ti asi. Nupa buainak chuahtertubik thil pahnih zeidah an si tiah cun nupa sinnak hman le tangka hi asi.

4 Tangka le hlawnthil pawl hi kan thihtikah kan ken kho lai maw? Nenmam, fiangtein (1 Tim. 6:6,7) ah fiang tein kan hmuh khawh.

5 Tangka le thilri neih leiluai zeitluk in dah attihnun? ( 1 Tim.6:9,11) ahcun rum i timh le rum duhnak ah harsatnak buai a tam ning kan hmuh khawh fawn.

6 Tangka le thilri pawl hi rinhchanh tlak an si hna maw? Sihlah, afiang lomi, ahmun lomi, ahnget lomi thil an si zia (1Tim. 6:17) ah fiangtein kan hmuh khawh.

7 Kan hmaiah kan rumnak cu zeitin dah kan hman khawh lai? Luke 16:9 ah Cun Jesuh nihcun, “Cucaaah hitihin kan chimh hna: vawleicung chawva in  hawikom i ser hna u, zeicatiah chawva cu adihtikah zungzal inn ah an umter hna lai.” (1 Tim. 6:18,19) ah relchap chih khawh asi fawn.

8 Kan hlawhchuah mi  man cungah zeiruangah  dah phunciar ding kan si lo? Zeiruangah ti ahcun kan mah thengte nih lungtho tein, lungtling tein kan cohlan mi asi.

9 Ahlawhman ah alung atlin lo, adi ariam lo  asi ahcun zeitin dah atuah ne lai? Thil tthabik asi mi cu rian dang hawl diam sehlaw cucu atthabik mi thil asi. 


SAAM 68:19 (daily bible study)

"Nikhat hnu nikhat kan thilrit akan chawngtu Bawipa cu thangtthat ko u, amah cu akan khawmhtu Pathian asi."

Nitin kan nunnak ahhin kan mah le tawk cio in phurrit kan nei ciao, asinain kan phurrit ai lo cio loh. rianttuannak lei sinpi lonak phurrit si maw, chungkhar buainak phurrit si maw, damlonak phurrit si maw, retheih zonhzaihnak phurritnak si maw, lungretheih vansannak phurrit tbk...a phunphun an um hna. Nangteh atu nan nunnak ah khan zeibantuk phurrit dah na neih ve? Zeibantuk lungretheihnak dah na neih ????  Na thilrit vialte he Bawipa sinah ra law, asinah van panh ve hmanh, anih nihcun retheih zonzai, phurrit phurmi vialte hna kan sin ah ra uh, kan hngawngkawl cu anuam, ka sinah ra uh tiin akan sawm. Na phurrit vialte he Bawipa cu panh ve law, na phurrit vialte cu an chawn lai. Bawipa hi kan i dinhnak hmun taktak cu arak si. (Praise the Lord)